گروه خودرو: صنعت خودرو یکی از معدود صنایع پیشران اقتصاد به شمار میرود که به واسطه بینالمللی بودن آن، عنوان ششمین اقتصاد جهان را به خود اختصاص داده است.
با توجه به چنین جایگاهی کشورهایی که مایل به ارتقای صنعت خودروی خود هستند چارهای جز «تعامل» با جهان ندارند، در این شرایط صنعت خودرو ایران نیز ضرورت تعامل با جهان را به خوبی درک کرده به طوری که در انتخابات اخیر ریاستجمهوری نیز با حضور گسترده نشان داد که خواستار حفظ عزت ملی و تعامل سازنده با جهان است. بیشک لازمه رشد صنعت خودرو تعریف نشدن استانداردها تنها بر اساس جغرافیای داخلی است، از اینرو لازم است کالا و خدمات به گونهای ارائه شود که بتوان آن را در ویترینهای جهانی ارائه کرد. در این شرایط وزارت صنعت، معدن و تجارت راهکارهایی را برای پیوستن صنعت خودروی ایران به خودروسازان خارجی و بینالمللی شدن این صنعت پیشبینی کرده است به گونهای که شاهدیم ۱/۵سال بعد از اجرایی شدن برجام چند توافق و تفاهمنامه بینالمللی با خودروسازان معتبر خارجی به امضا رسیده و پژو ۲۰۰۸ بهعنوان نخستین خودروی پسابرجامی چندی پیش به تولید انبوه رسید. در همین مراسم بود که حسن روحانی رئیسجمهوری این اتفاق را نخستین زمینه ورود خودروسازان به زنجیره تولید و رقابت جهانی اعلام کرد. پس از آن در آخرین روزهای اردیبهشت و در مراسم امضای تفاهمنامه ۱۰جانبه با هدف طراحی و توسعه پلتفرم، وزیر صنعت، معدن و تجارت بر پیوستن صنعت خودرو به زنجیره تولید جهانی تاکید کرد.
پیامهای امیدوارکننده دولت یازدهم
حسن کریمیسنجری، کارشناس صنعت خودرو در این باره معتقد است همکاری مشترک با خارجیها راه میانبر به سمت خودروساز شدن ایران است و دولت نشان داده که موافق مشارکت خارجی در این صنعت بوده و از آن حمایت میکند. او با تاکید بر اینکه دولت یازدهم تصویر و تفکر درستی از ایران به خودروسازان خارجی ارائه کرده است، افزود: شرکای خارجی صنعت خودرو به این نتیجه رسیدهاند که ایران محل امنی برای سرمایهگذاری خواهد بود و این امر آنها را به حضور بیشتر در صنعت و بازار خودرو ترغیب کرده است. کریمیسنجری اظهار کرد: عملکرد دولت گذشته و تعامل با دنیا، پیامهای امیدوارکنندهای را به سرمایهگذاران خارجی ارسال کرد که نتیجه آن، حضور شرکتهای مشهور خودروساز، قطعهساز و طراح دنیا در ایران است. این روند نشان میدهد خودروسازان خارجی برای حضور در ایران ترسی ندارند که این امر میتواند مقدمات حضور ایران در زنجیره جهانی تولید و تجارت خودرو را فراهم کند. این کارشناس صنعت خودرو یادآور شد: آنچه از اهمیت بالایی برخوردار بوده است اینکه دولت باید با رفع برخی موانع همچون اصلاح قوانین دست و پا گیر، راه حضور خارجیها در خودروسازی کشور را هموارتر کند.
ضرورت تغییر نحوه فروش خودرو به شریکهای خارجی
در همین حال فربد زاوه، کارشناس صنعت خودرو با تاکید براینکه ورود صنعت خودرو ایران به زنجیره تولید جهانی تنها راهکار نجات صنعت خودرو خواهد بود، گفت: اگر بخواهیم با نشان ملی و با تکیه بر تحقیق و توسعه وارد بازارهای جهانی شویم، باید بیشتر از آنچه برای طراحی و تولید خودرو هزینه میکنیم، سرمایهگذاری در این حوزه انجام شود. وی با بیان اینکه لازم است سرمایهگذاریهایی در زمینه بازاریابی و فروش خودروهای صادراتی پیشبینی شود، افزود: بررسی میزان سرمایهگذاری و همچنین تعداد نیروی کار فعال در صنعت خودرو در مقایسه با الگوهای جهانی نشان میدهد باید چه میزان نیروی کار برای شرکتها کار کنند. این کارشناس صنعت خودرو ادامه داد: اگر هدف اصلی ایجاد اشتغال، بهرهوری اقتصادی و افزایش تولید ناخالص داخلی است حرکت به سمت صادرات خودرو منجر به سودآوری و افزایش تولید ناخالص داخلی خواهد شد، اما درنهایت اشتغالی ایجاد نخواهد کرد و تنها ضریب اشتغال ناشی از صادرات خودرو در بازارهای هدف صادراتی مانند عراق افزایش مییابد اما وقتی برای شرکتی همچون پژو تولید و صادر میکنیم، هزینههای سنگین بازاریابی و مدیریت شبکه را پرداخت نخواهیم کرد و برای تولید خودرو ناگزیر به بازگشایی فاینانس نیستیم.
زاوه یادآور شد که در این شرایط اشتغال به خودروسازان داخلی اختصاص یافته و پژو در شبکه خود ملزم به پرداخت سایر هزینهها خواهد بود. بنابراین راهکار، ادامه روند فعلی همکاری با خودروسازان جهانی اما با تغییر نحوه فروش بازار خودرو کشور به شرکای خارجی است. وی تاکید کرد: لازم است سیاستها و دیوار تعرفهای بهگونهای تغییر یابد که تنها بحث صرفه عمق ساخت داخل مطرح نباشد بلکه شرطی برای ماندگاری خودروهای تولیدی این شرکت در بازار تعیین شود و در عین حال به جای تنوع تولید، تیراژ برخی خودروها در کشور افزایش یابد. بر اساس این گزارش، صنعت خودرو به دلیل پیچیدگی فنی و استفاده گسترده از صنایع دیگر در ساخت قطعات، لوازم و استفاده از مواد متنوع فلزی و غیرفلزی، گستره وسیعی از صنایع را با خود همراه کرده و درچنین شرایطی، بخشی از برنامه راهبردی تدوین شده افق ۱۴۰۴، با هدف بینالمللی شدن صنعت خودرو ایران تعیین شد که بیشک دستیابی به اهداف این برنامه راهبردی تنها با حرکت منطقی بر مدار یک بستر بینالمللی دست یافتنی است.
در این برنامه در زمینه گسترش همکاریهای بینالمللی صنعت خودرو راهکارهایی از جمله پیشبینی صادرات محصول در قراردادهای همکاری با طرفهای خارجی، سرمایهگذاری مستقیم و مشترک با شرکتهای قطعهساز و مجموعهساز خارجی با نام و نشان تجاری معتبر در جهت تقویت نشان تجاری محصولات، انعقاد توافقنامه دوجانبه و چندجانبه برای مبادله فناوری و نیز ایجاد زنجیرههای تولید بینالمللی، ایجاد و توسعه مراکز بازاریابی بینالمللی، مساعدت در تامین خطوط اعتباری مناسب برای بازارهای هدف صادراتی، ارتقای نقش صنعت خودرو در پیمانهای منطقهای و جهانی در جهت توسعهصادرات و افزایش مشوقهای صادراتی متناسب با ارزش افزوده محصولات صادراتی و نسبت صادرات به تولید داخل تدوین شده است.
راهکارهایی مانند جذب سرمایهگذاران خارجی، مشارکت قطعهسازان داخلی با قطعهسازان بینالمللی، پیشبینی صادرات خودروهای داخلی و انتقال فناوری روز صنعت خودروی جهان با هدف بینالمللی شدن صنعت خودروی ایران در قراردادهای پسابرجامی صنعت خودرو با شرکای خارجی نیز پیشبینی شده است.
