گروه خودرو: عرضه خودرو در بورس کالا که تنها بیش از یک هفته از آن میگذرد، رویکرد تازهای در صنعت خودرو است که میتواند ضمن تامین نقدینگی موردنیاز خودروسازان آنها را یک گام به حذف قیمتگذاری دستوری صنعت خودرو نزدیک کند. از آنجا که شورای رقابت با نامنهادن انحصار در صنعت خودرو، کار قیمتگذاری در این صنعت را برعهده گرفته است،
این انتظار میرود ورود خودروها به بورس کالا منجر به زمینه کشف واقعی محصولات خودروسازان و درنهایت شفافیت شود و در این شرایط نرخ نهایی خودرو مشخص میشود و خودروساز میتواند اتهام گرانفروشی که همواره به او نسبت داده میشود را از بین ببرد، بنابراین این امر تلاشی برای خروج از قیمتگذاری خودرو از شورای رقابت است.بر این اساس اگرچه عرضه خودرو در بورس کالا میتواند معایبی برای خودروساز داشته باشد اما مهمترین مزیت آن کشف نرخ کالاهای انحصاری و ایجاد رقابت در بازار خودرو است. کارشناسان صنعت خودرو معتقدند فروش رقابتی خودرو در بورس کالا میتواند در چارچوب قراردادهای رایج ازجمله نقدی، نسیه و سلف انجام شود که این امر میتواند درنهایت بازار خودرو را در شرایط مختلف متعادل نگاه دارد و از سوی دیگر، فرصت طراحی قراردادهای معاملاتی ویژه برای خودرو، امکان مدیریت خطرپذیری را برای هر دوسوی بازار خودرو یعنی خریداران و عرضهکنندگان فراهم کند و نوسان نرخ خودرو را به حداقل برساند.
کشف نرخ واقعی تا شکسته شدن بازار انحصاری
محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس مهمترین مزیت عرضه فیزیکی خودرو در بورس کالا را کشف نرخ واقعی خودرو، شکسته شدن بازار انحصاری و ایجاد رقابت در بازار خودرو دانست و گفت: خودروسازان از طریق معامله در بورس کالا میتوانند نقدینگی موردنیاز خود را از راه جذب خریدار تامین کنند، همچنین با این اقدام میتوان زمینه کشف نرخ واقعی محصولات خودرویی را ایجاد کرد. وی با تاکید بر اینکه هر کالایی که امکان استاندارسازی آن وجود داشته باشد و سازنده مایل به عرضه آن در بورس باشد، میتواند در بورس کالا عرضه شود، افزود: معامله فیزیکی خودرو میتواند پشتوانهای برای تامین مالی صنعت خودرو باشد و شرکتهای خودروسازی میتوانند توافق کنند که معاملات پیشفروش خودرو یا تغییرات قیمتی را از بورس کالا دنبال کنند. پورابراهیمی عرضه خودرو در بورس را منجر به شفافسازی بازار خودرو دانست و تصریح کرد: قیمتگذاریها در بورس لحظهای، روزآمد و حسابشده بوده و نرخ واقعی خودرو در بورس لحظهای مشخص میشود و تعهدات فنی، زمان تحویل و تضامین ویژه خود را دارد. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: افراد میتوانند با معامله خودرو در بورس پیشخرید، پیشفروش خودرو و معاملات آینده را از طریق بورس انجام دهند. این نماینده مردم در مجلس دهم ادامه داد: مهمترین مزیت عرضه خودرو در بورس کشف نرخ واقعی خودرو، شکسته شدن بازار انحصاری و ایجاد رقابت در بازار خودروی کشور است. رئیس کمیسیون اقتصادی با اشاره به ایجاد بازار غیرواقعی در حوزه خودرو تصریح کرد: معامله خودرو در بورس میتواند زمانی که تقاضای کاذب در بازار ایجاد و سبب تشکیل بازار غیرواقعی میشود، این حباب قیمتی را شکسته و نرخ واقعی خودرو را نشان میدهد.
راهکاری برای تامین مالی
این در حالی است که مدیرعامل بورس کالا پیش از این در تشریح مزایای خرید خودرو از طریق بورس اظهار کرده بود که در این روش، متقاضیان میتوانند نرخ خودرو را یکباره پرداخت نکنند و اگر پیشبینی میکنند ممکن است نرخ خودرو افزایش یابد، بخشی از نرخ خودرو را به نرخ روز پرداخت کنند. حامد سلطانینژاد با تاکید بر اینکه براساس پیشبینیهای انجام شده بعد از انتشار اوراق سلف خودرو، اوراق گواهی خودرو که سازوکار دیگری دارد و بیشتر مورداستفاده متخصصان تولید خودرو و سرمایهگذاران بزرگ است در بورس کالا منتشر میشود، افزود: در مطالعات اولیه هر ورق از این اوراق معادل یک خودرو درنظر گرفته شد بر این اساس این نگرانی وجود داشت که ممکن است با توجه به اینکه هر برگه از اوراق فروش خودرو قیمتی معادل یک خودرو باشد مانع ورود سرمایهگذاران خرد شود اما برای این مانع راهکارهایی وجود دارد ازجمله اینکه هرکدام از این اوراق به اوراق سلف کوچکتری تقسیمبندی میشود که خریداران خرد و کوچک بتوانند از این اوراق استفاده کنند. وی درباره مزایای فروش اوراق سلف خودرو در بورس کالا برای خودروسازها گفت: خودروسازها با این روش میتوانند از ظرفیت بازار سلف بورس کالا استفاده کرده و منابع مالی تامین کنند در آن موقع برنامه عرضه شرکتهای خودروساز مشخص میشود و میتوان درباره تامین مالی صنعت خودرو از بورس کالا با استفاده از اوراق سلف تصمیم گرفت. سلطانینژاد با اشاره به اینکه تامین مالی سلف به پشتوانه عرضه و برنامه تولید است، ادامه داد: هر شرکتی که به این شکل کالای خود را عرضه میکند متناسب با کارنامه عرضه خود تامین مالی خواهد کرد. همچنین نرخ محصول برای آینده کشف میشود و انتظاراتی که بازار برای آینده آن محصول دارد نیز مشخص میشود، این در حالی است که صنعت خودروسازی بیش از هر زمان دیگری نیازمند تامین مالی است.
سخن آخر...
براساس این گزارش، نگاهی به آخرین نسخه برنامه راهبردی صنعت خودرو نشان میدهد مسیرهای تنوعبخشی به روشهای تامین مالی خودروسازان در این سند موردتاکید قرار گرفته است، هرچند عرضه خودرو در بورس کالا ابزار مشخصی در این راهبرد نیست اما برخی کارشناسان عرضه، معامله و تحویل فیزیکی خودروهای مختلف در بورس کالا را سنتشکنی مطلوبی در مسیر توسعه بورس کالا و همچنین ابزار مالی صنایع خودروسازی میدانند. بنابراین هر چند نخستین هدف، تامین منابع مالی موردنیاز خودروسازان است اما مباحثی چون ایجاد شفافیت و رقابت از دیگر موضوعات مهم دیگری است که باعث شده از این طرح استفاده شود. عرضه خودرو در بورس کالا باعث کشف نرخ واقعی خودرو خواهد شد چراکه عرضه و تقاضا تعیین نرخ محصولات را به دنبال دارد. درواقع بورس محل تلاقی عرضه و تقاضاست و نرخ محصولات به سمت واقعی شدن پیش میرود و درصورتیکه محصولی متناسب با سلیقه مشتریان نباشد یعنی از نرخ و کیفیت مناسبی برخوردار نباشد، خودروساز ناگزیر به کاهش نرخ یا افزایش کیفیت آن میشود. اهمیت این موضوع از آن رو است که نظارت بورس بر مکانیزم عرضه و نرخ بسیار حساب شده و زیاد است. در پایان نباید فراموش کرد که عرضه این محصولات و کشف واقعی نرخ محصولات درواقع پاسخی به کسانی است که بازار خودرو کشور را انحصاری میدانند.
