فاطمه امیراحمدی:انتظار این است ۹۶، سالی پربار به لحاظ همکاریهای مشارکتی برای صنعت قطعه کشور باشد زیرا بسیاری از مذاکرات با همتایان خارجی سال گذشته آغاز شده و به نظر میرسد ۹۶ باید سال نتیجهگیری و نهایی شدن این گفتوگوها باشد.
بهویژه اینکه یکی از بهترین راههای برونرفت از مشکل امروز صنعت قطعه (نقدینگی) همین مسئله است.«آذینالکترونیک پیشرو» یکی از تولیدکنندگان قطعات الکترونیکی خودرو در داخل است که نخستین همکاری مشارکتی خود را با یکی از شرکتهای قطعهساز ترکیه برای تولید قطعات الکترونیکی خودرو آغاز خواهد کرد. قرارداد بین دوطرف منعقد شده و امروز شاهد شکلگیری شرکتی مشارکتی با سهم ۵۰-۵۰ برای دو طرف هستیم. از اینرو «گسترش صنعت» سراغ امید رضایی، مدیرعامل آذین الکترونیک پیشرو و بازرس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی رفت که وی از افتتاح این شرکت بینالمللی در تیر امسال و آغاز تولید خبر داد.
این قرارداد هماکنون در چه مرحلهای است؟
این شرکت با یکی از قطعهسازان ترکیه به توافق رسید و قراردادی به امضا رساند که تیر امسال شاهد افتتاح این شرکت مشترک خواهیم بود.مشارکت مطلوبی در زمینه صنعت الکترونیک قطعهسازی خودرو با طرف ترک شکل گرفته که بستر ارتباطی خوبی برای همکاریهای بینالمللی است. در این زمینه بخش قابلتوجهی از این قطعات باکیفیت مناسب در ایران تولید خواهد شد و میتواند راه به بازارهای جهانی و صادراتی در منطقه باز کند. در این زمینه مطالعه و بررسیهای اولیه انجام شده است به این معنا که این قرارداد تنها برای تامین نیاز داخل نخواهد بود و بازارهای فرامرزی را پوشش خواهد داد بنابراین بستر برای صادرات قطعات فراهم است.شروع تولید با ۴۰درصد ساخت داخل خواهد بود و با برنامهای که تدوین شده این داخلیسازی میتواند تا سقف ۶۰درصد برسد. بیش از ۶۰درصد داخلیسازی این قطعات الکترونیکی بیشتر ادعا خواهد بود و به راحتی امکانپذیر نیست زیرا بخش قابلتوجهی از این قطعات، قطعات استانداردی است که خریداری میشود و بیشتر سورسهای دنیا نیز آن را خریداری میکنند.آنچه در این قرارداد مهم است بحث مهندسی و طراحی است که در صحبتهای قبلی نیز به این امر اشاره شد؛ اینکه یکی از ضعفهای صنعت قطعه کشور در همین بخش است ازاینرو در این قرارداد به این امر توجه ویژهای شده است. شاید در بحث همکاریهای مشارکتی در قراردادهای قدیمی توجه به این امر بوده باشد اما با این قدرت پیش نرفته است. طراحی و مهندسی که در این قرارداد لحاظ شده یکی از نکات مثبت این همکاری است که قطعهساز ایرانی بهلحاظ طراحی هیچگونه محدودیتی ندارد به این ترتیب این امر مهم یکی از اصلیترین پارامترها بوده که روی آن با طرف ترک بحث و گفتوگو شده است.مسئله دوم و نکته مثبت دیگر، بحث آموزش است به این معنی که انتقال فناوری از همان روز نخست با مشارکت طرف خارجی انجام خواهد شد و تمام کارشناسان در ایران حضور خواهند داشت.
وضعیت مدیرعامل و هیاتمدیره این شرکت چگونه خواهد بود؟
مدیرعامل این شرکت ایران-ترک از ترکیه است که تکنسینها، متخصصان و اپراتورهای ایرانی با همان فرهنگ و استانداردهای بینالمللی آموزش میبینند. این نیز مزیت دیگری است که در این قرارداد دیده شده است چراکه در برخی مشارکتها شاهد هستیم پس از انعقاد قرارداد و همکاری مشارکتی، طرف قرارداد باید نیروی انسانی خود را برای آموزش به کشور میزبان بفرستد یا کارشناس بینالمللی در کشور مقصد به طور موقت آموزش میدهد و میرود اما در این قرارداد کارشناسان در ایران حضور دارند و آموزش در هنگام اجراست و بهازای هر توسعهای انتقال فناوری و دانش نیز انجام میشود از مزایایی است که بهنفع صنعت کشور تمام خواهد شد.میتوان گفت یکی از موقعیتهای مطلوب این توافق در همین بخش است؛ اینکه صاحب فناوری در کنار همکار خود حضور مستقیم دارد و طرف دیگر گام به گام با او حرکت میکند.
در بخش مدیریت جای طرف ایرانی در این شرکت کجاست؟
قائممقام و جانشین مدیرعامل این شرکت ایران-ترک ایرانی است. ضمن اینکه شروع این پروژه با مدیریت دو ساله خواهد بود به این ترتیب مدیریت سیستم نخست دو سال با طرف خارجی است و در دو سال بعدی با طرف ایرانی خواهد بود و در هر دوره مدیرعامل از هر طرفی باشد جانشین او از طرف دیگر خواهد بود.
تولید قطعات الکترونیکی در این همکاری با شیوه گذشته چه تفاوتهایی خواهد داشت؟
این روش تولیدی که قرار است در این مجموعه کار شود زمینه جدیدی است و در گذشته در امر تولید قطعات الکترونیک این شرکت، اینگونه عمل نشده و محصولات الکترونیکی دیگر تولید میشد. درواقع میتوان گفت زمینهای به این مجموعه اضافه شده است. البته در همین محصول سازندگان داخلی دیگری فعالیت دارند اما در نگاه طراحی و با این حجم انتقال فناوری برای نخستینبار است که در ایران اتفاق میافتد.ضمن اینکه در کنار این امور مهم بهلحاظ اشتغالزایی ظرفیت خوبی به وجود آمده است، بهطور نمونه پس از امضای این قرارداد ۴۰۰ نیروی انسانی جذب شده که در مدت ۳ سال به ۳هزار نفر خواهد رسید و این خود نقطه قوتی برای اینگونه قراردادهاست.
سهم طرف ایرانی در این قرارداد چه میزان بوده و مزیت این مشارکت برای طرف ترک چیست؟
سهم دوطرف ایران و ترکیه ۵۰-۵۰ است. مزیت این همکاری برای طرف ترک نیز ورود به بازار جدید خواهد بود. شرکت ترک بیش از ۶۰ سال پیشینه فعالیت در تولید این قطعه را در ترکیه در اختیار دارد و صادرات به کشورهای کره، فرانسه و حتی امریکا داشته است و یکی از معتبرترین شرکت ترکیه در امر تولید همین محصول ویژه بهشمار میرود. ازاینرو دانش روزآمد و قابلقبولی در اختیار دارد.
برای طرف ترک ورود به بازار ایران و امکان توسعه بازار خود مزیتی برای حضور و مشارکت است و با توانمندیهایی که در شرکتهای ایرانی بهلحاظ زیرساختهای این محصول وجود دارد حتی امکان صادرات از ایران به ترکیه نیز وجود خواهد داشت. این مسئله درحال بررسی است که خود مزیت دیگری بهشمار میرود. به این ترتیب طرف ایرانی میتواند بعضی از مجموعههای پاییندستی این محصول را به ترکیه صادر کند.
حجم سرمایهگذاری برای ایجاد این شرکت مشترک چه میزان است؟
حجم سرمایهگذاری با توجه به میزان اشتغالزایی که داشته و بازار هدفی که درنظر دارد و همچنین امکانات صادراتی آن، بالاست که در مراسم افتتاحیه اعلام خواهد شد و اطلاعات کاملتر در اختیار مخاطبان قرار خواهد گرفت.
آیا تیراژ تولید این قطعات در این مشارکت مشخص شده است؟
بله، حجمی که برای تولید دیده شده پوشش ۴۰درصد بازار داخل صنعت خودروی کشور است و هر خودرویی که در شرکتهای خودروسازی داخل تولید میشود و برنامه داخلیسازی دارد این شرکت قادر به تامین قطعه موردنیاز آن خواهد بود.
با این توضیح شرکت یادشده تنها برای خط اُایام (OEM) تامین قطعه خواهد داشت و برای بازار لوازم یدکی برنامهای ندارد؟
با توجه به اینکه بازار تولیدی، بازار قابلتوجهی است و تمرکز در آن بخش ارزشافزوده بیشتر بهلحاظ کیفی و فنی برای شرکت دارد، در گام نخست تامین قطعه برای خط تولید خودروسازان خواهد بود اما اینکه در ادامه بازار لوازم یدکی را پوشش دهد نیز دور از انتظار نیست.حجم بازار اُایام (OEM) به لحاظ تولیدی بسیار بالاست که در ابتدا بهتر است بیشترین تمرکز روی این بخش باشد. زمانی که روی خودروهای جدید، این قطعه با این سطح از استاندارد و کیفیت بسته شود در کیفیت تولید خودرو تاثیرگذار خواهد بود و به لحاظ کیفی خودروها را ارتقا میبخشد.هر زمان تولید به وضعیت مطلوب موردانتظار دست یابد و شرکت مشترک بتواند بازار داخل را به طور کامل پوشش دهد در ادامه به بازار لوازم یدکی توجه خواهد شد. البته به جای نگاه ویژه به بازار لوازم یدکی، قرار است روی بازار صادراتی تمرکز شود که بتوانیم ارزآوری بیشتری برای کشور بهدست آوریم.
به هر ترتیب اگر بازار لوازم یدکی داخل نیز موردتوجه قرار گیرد این شرکت میتواند خودروهای وارداتی را برای تامین قطعه موردنظر در بحث بازار لوازم یدکی آن پوشش دهد، درست است؟
بله، این امکانپذیر است اما قطعات الکترونیکی کالاهایی مصرفی در خودرو به شمار نمیروند و نیاز به تعویض زودهنگام ندارند ازاینرو هدف قراردادن بازار لوازم یدکی توجیه اقتصادی ندارد مگر برخی قطعات خاص آن. همین بحث نیز باعث شده در حوزه قطعات الکترونیکی شیرینی زیادی بهلحاظ واردات قطعات بیکیفیت وجود داشته باشد زیرا قطعات به ندرت خراب میشوند و واردکننده نگاه زیادی به بازار لوازم یدکی ندارد هدف این است که بیشتر بازار تولید را پوشش دهند.همچنین از آنجا که خودروسازان به طور هماهنگ درحال ارائه سرویس به بازار لوازم یدکی خودروهای خود هستند به این ترتیب هر سازنده قطعهای به اندازه تیراژ تولید خودرو، تامین قطعه دارد و یک درصدی اضافهتر دراختیار خودروسازان قرار میدهد که بازار خدمات پس از فروش خودروسازان نیز پوشش داده شود.
آنها نیز با نشان خود قطعات را در بازار توزیع میکنند و از این طریق محصولات این شرکت مشترک وارد بازار لوازم یدکی خواهد شد.
وضعیت نرخ محصولات این همکاری مشترک چگونه خواهد بود آیا به سوی نرخ تمامشده رقابتیتر پیش خواهد رفت؟
ابتدا یادآور شوم که بهلحاظ قیمت، این محصولات چندان موردتوجه بازار لوازم یدکی قرار نمیگیرد زیرا به هر حال محصولات باکیفیت نرخ بالاتری خواهد داشت و بازار لوازم یدکی به دنبال قطعاتی با کیفیت و نرخ پایینتر است.بهطورقطع برای هر شرکتی هنگام آغاز کار با مشارکت طرف خارجی، رسیدن به قیمتهای موجود بازار داخل دشوار است اما غیرممکن نیست. درنتیجه هدف، رسیدن به قیمتهای موجود است که این شرکت توانسته به آن قیمتها برسد. در درازمدت با توجه به برنامهریزیهایی که روی مباحث بهرهوری، کیفی و تغییرات طراحی در راستای افزایش کیفیت و کاهش نرخ انجام شده امیدوار هستیم باکیفیت بالا و نرخ رقابتیتر فعالیت ادامه پیدا کند. هرچند در ابتدا ممکن نیست زیرا حجم زیادی از سرمایهگذاری انجام شده اما در ادامه باید اینگونه شود در نتیجه دور از انتظار نیست و ضروری است محقق شود. بنابراین با افزایش تیراژ و طراحیهای روزآمدی که انجام میشود و با بهرهوری بالا، این محصول با فناوری روز تولید و عرضه میشود درنتیجه بحث کیفی و اقتصادی در آن لحاظ شده است. در آیندهای نهچندان دور با توجه به مباحث کیفی و تیراژی که وجود دارد تولید قطعات به مراتب رقابتیتر خواهد بود.
