فاطمه امیراحمدی: صنعت دوچرخه یکی از صنایع کوچکی است که در کشور فعالیت زیادی ندارد. بهطورعموم قطعات وارد و در داخل مونتاژ میشود. البته تعداد محدودی از فعالان صنعت قطعه این وسیله نقلیه برخی قطعات آن را تولید و در اختیار دوچرخهسازان قرار میدهند.
عنوان میشود پیش از تحریمها دو کارخانه دوچرخهسازی در کشور فعالیت داشتند و شرایط سخت تحریمی باعث تعطیلی آنها شده است. ازاینرو گسترش صنعت سراغ سیماآموزگار، قائممقام مدیرعامل مجتمع صنعتی دوچرخهسازی قوچان رفت و این تولیدکننده از فعالیت خاموش این واحد صنعتی در دوران فشار تحریمی گفت و فضای برجامی را فرصتی مناسب برای خارج کردن محصولات انبار شده خود عنوان کرد.
هماکنون چند کارخانه دوچرخهسازی در کشور فعالیت دارند و این گروه صنعتی از چه سالی کار خود را آغاز کرده است؟
این شرکت تنها تولیدکننده دوچرخه در ایران است و از سال ۱۳۶۲ کار خود را آغاز کرد. فعالیت نخستین آن بهشکل آزمایشی بود و فعالیت خود را بهطور جدی از حدود سال ۱۳۷۸ شروع کرد.
این کارخانه از سوی وزارت صنایع در سال ۶۲ راهاندازی و سال ۸۴ به بخش خصوصی واگذار شد. البته چون کارخانه سهامی عام است بخشی از کارخانه (۹۰درصد) که جزو سهام این وزارتخانه بود واگذار شد و مدیران فعلی این شرکت از این زمان فعالیت خود را آغاز کردند.
عنوان شده کارخانه قوچان تعطیل شده و تولید ندارد، آیا این خبر درست است؟
خیر. زیرا این نشان تولید خود را در شرایط فشارهای تحریمی ادامه داد اما دوچرخهها به بازار عرضه نشد و در انبارها نگهداری میشود.
علت این امر چیست؟
زمانی که تحریمهای ایران افزایش یافت بسیاری از کشورهایی که با این شرکت همکاری داشتند ارتباط خود را قطع کردند و از آنجایی که کیفیت خط قرمز این نشان است مدیران آن نمیخواستند به پیشینه و اعتبار این شرکت خدشهای وارد شود ازاینرو با قطع شدن ارتباطات آن بخشی که باید بهوسیله واردات تامین میشد، نشد و دوچرخهها با سایر قطعات موجود ساخته شدند اما کامل نبودند و امروز بیش از یکصدهزار دستگاه نیمهساخته انبار شدهاند. هدف این بود که پس از گذشت روزهای سخت و برقراری دوباره ارتباطات محصول کامل و باکیفیت همیشگی خود به بازار عرضه شود. این شرکت بنا ندارد با محصولات نامرغوب کار کند.درنتیجه، این نبود که تولید انجام نشود بلکه خروجی کالا وجود نداشت. امروز پس از پشتسر گذاشتن تحریمها و برقراری ارتباطها این شرکت گشایش اعتبار کرد و کالاهای سفارش شده ترخیص و به کارخانه وارد شد.
چند درصد دوچرخههای این نشان داخلیسازی شده و چه قطعاتی وارد میشود؟
درواقع تنها نیرومحرکه دوچرخه از خارج تامین میشود و ۸۳درصد دوچرخهها بومیسازی شدهاند زیرا تولید برخی در داخل توجیه اقتصادی ندارد.این نشان تنها شرکتی است که ۵ سال گارانتی میدهد و بیمه و خدمات پس از فروش در سراسر کشور دارد. اگر محصولات این شرکت حتی با مانعی چون دیوار نیز برخورد کند نمیشکند و دچار مشکل نمیشود. هدف تنها فروش نیست بلکه کیفیت مناسب از اهداف این تولیدکننده است بنابراین کیفیت محصول خود را قربانی مشکلات اقتصادی نکرد.
نیرومحرکه از چه کشورهایی وارد میشود؟
از تایوان و ژاپن تامین میشود.
این شرکت چند محصول دارد؟
مدلهای زیادی تولید میشود و تاکنون ۴۵ محصول از سوی این نشان ساخته و وارد بازار شده است.
با باز شدن فضای ارتباطی، این نشان چه برنامههایی برای آینده خود تدوین کرده است؟
دوچرخه برقی و آفتابی جزو برنامههای این شرکت بود که نمونههایی از آنها تولید شده است. طرح به وزارت صنعت، معدن و تجارت ارائهشده و با تایید آنها تولید این دوچرخهها آغاز میشود.همچنین تولید موتورسیکلتهای برقی نیز در دستور کار این شرکت است و با طی شدن روند مجوزهای آن تولید انبوه موتورسیکلت برقی نیز در این شرکت آغاز میشود.
تیراژ این شرکت صنعتی تولیدی پیش از تحریمها چقدر بود و در دوران تحریم چقدر افت داشت؟
در زمان فشار تحریمی، اشاره شد خروجی نداشتیم تنها به دلیل تعهدات تولید متوقف نشد و محصول نیمه تولید و در انبارها باقی ماندند و شرکت حاضر نشد مانند سایر کسانی که در این صنعت فعالیت دارند به شکل چمدانی این وسیله نقلیه را وارد کند. پروانه فعالیت این شرکت ۳۰۰هزار دستگاه برای یک شیفت کاری است و زمانی که در امر صادرات فعالیت داشتیم به دو شیفت نیز میرسید. همچنین این شرکت بهعنوان همکار اداره استاندارد و آزمایشگاه دولتی، آزمایشهای لازم دوچرخه را انجام میدهد. ازاینرو کسانی که دوچرخه را وارد میکنند در آزمایشگاه این شرکت موردآزمون قرار میگیرد.
اشاره کردید این شرکت زمانی صادرات داشت، این صادرات به چه کشورهایی بود؟
سال ۸۴ این نشان کارخانهای در ونزوئلا راهاندازی کرد و تیراژ تولید بسیار افزایش یافت.
این سایت امروز فعال است؟
بله. اما به دلیل روابط سیاسی و دولتی مشکلاتی وجود دارد و چند سالی است حقوق طرف ایران را پرداخت نکردهاند. درحالحاضر نزدیک به ۴میلیون و ۵۰۰هزار دلار از آنها طلب داریم که برای وصول شدن از طریق وزارت صنعت، معدن و تجارت و نیز وزارت امورخارجه پیگیر معوقات خود هستیم.
شیوه فعالیت این کارخانه چگونه بود؟
درواقع یک نوع همکاری مشارکتی به همراه سرمایهگذاری دوطرفه بود.
در بحث صادرات این شرکت به جزو ونزوئلا، با چه کشورهای دیگری فعالیت دارد؟
به کشورهای همسایه صادرات انجام میشود.
اشاره کردید محصولات تولید میشد اما در انبارها باقی میماند. این امر سبب اختلال سرمایه در گردش این شرکت نشد؟
درواقع با اعتبار مدیران فعالیت ادامه یافت. شرکت با استفاده از اعتبارات شرکت و مدیران خود فعالیتش را ادامه داد تا کارخانه تعطیل نشود اما امروز بهاصطلاح کارد به استخوان رسیده و بهرههای بانکی مشکلات زیادی را برای تولیدکنندگان بهوجود آورده است. با شرایط بهوجود آمده سالهای اخیر امیدواریم بتوانیم موقعیت گذشته خود را بهدست آوریم.
فعالان صنعتی عنوان میکنند ۹۵، سال مناسبی برای حیات دوباره تولیدکنندگان بود؟ آیا درباره صنعت دوچرخه نیز همینگونه بود؟
بله، آساک دوچرخه بیشترین فعالیت خود را با شهرداریها و استانداریها داشت و براساس تعهداتی که از سالهای گذشته بهعهده داشت تعدادی دوچرخه به شهرداری تهران، اصفهان، تبریز و ادارههای دولتی داده شد و سال ۹۵ سالی بهنسبت پویا برای این صنعت بود که پس از ورود اجناس بیکیفیت و غیراستاندارد، سال مطلوبی بهشمار میرود.
پیشبینی شماپس از رونق دوباره بازار تولید سالانه چند دستگاه است؟
در اینباره نمیتوان بهطور دقیق آمار اعلام کرد زیرا آنچه تاکنون تولید شده باید تکمیل و وارد بازار شود و پس از فروش و برآورد بازار بر اساس نیاز تولید ادامه یابد.امروز محصولاتی که برای کامل کردن دوچرخهها سفارش دادیم وارد شده اما این اقلام برای تمام دوچرخهها نیست تنها برای یک سوم محصولات است و هنوز بخش زیادی سفارش باقی مانده که در مرحلههای بعدی انجام میشود. البته گردش سفارش برای آینده را داریم ازاینرو بخشی از فعالیت متمرکز تولید خواهد بود تا بتوانیم هزینههای قبلی را جبران کنیم و سفارش برای تامین قطعات عادی داشته باشیم و سپس با عادی شدن روند تولید در ادامه سایر برنامهها برای آینده تدوین خواهد شد.
چرا حتی استفادهکنندگان از دوچرخه و کسانی که به طور حرفهای کار را دنبال میکنند هیچ آگاهی نسبت به تولید دوچرخه در ایران ندارند و معتقدند دوچرخههای موجود وارداتی است؟
این به زمان تحریمها برمیگردد از سال ۸۶ که کار واردات به مشکل برخورد کرد چالش تولیدکنندگان داخلی آغاز شد و از سال ۸۴ تا ۹۰ این شرکت افزایش نرخ نداشت. درواقع یکی از افتخارات ما این است که محصولاتمان نوسانات قیمتی بالایی ندارد درحالیکه در بازار نرخ از فروشگاهی به فروشگاه دیگر متفاوت میشود.این نشان برای رعایت حقوق مصرفکننده و در راستای جلب رضایت مشتریان خود افزایش قیمتی ندارد زیرا سالها تلاش شد تا امروز این نشان شکل بگیرد و کیفیت محصولات آن معرف شرکت باشد.
درحالحاضر این شرکت با چند قطعهساز داخلی همکاری دارد؟
این مسئله در شرایط مختلف متفاوت است و بستگی به این دارد که کیفیت و وضعیت کلی تولید قطعات داخلی چگونه باشد. بهطور نمونه قطعهای مانند زین اگر نوع بومی آن کیفیت موردنظر ما را نداشته باشد و رضایت مدیران شرکت را تامین نکند ترجیح این است که وارد شود. بنابراین بستگی به وضعیت کار پیمانکاران دارد زیرا همانطور که در بالا اشاره و تاکید شد کیفیت خط قرمز این گروه صنعتی است.وقتی با زحمت بسیار در بازار آوازهای برای خود داشته باشید حاضر نیستید به این راحتی آن زحمتها را از بین ببرید.
براساس گفتوگویی که گسترش صنعت با برخی تولیدکنندگان داشت، آنها به وضعیت مطلوب بازار دوچرخه در تمام دورهها اشاره دارند. نظر شما در اینباره چیست؟
بله، همینطور است زیرا افراد در ردههای سنی مختلف جایگزین گروه قبلی میشوند و حتی پیشبینی این است که هر سال ۱۰درصد افزایش بازار داشته باشیم زیرا بهطور روزانه نیاز بازار در حال افزایش است.
با این توضیح محدودیت فعالیت شما در خروجی تنها مربوط به نبود قطعات باکیفیت بود نه رکود بازار فروش؟
بله. حتی اوایل کار زمانی که فشار تحریمها باعث شد دوچرخهها نیمهساخته انبار شوند شاید روزی بین ۱۰ تا ۱۵ سفارش را تنها به این دلیل که امکان تهیه کالای مطلوب را در اختیار نداشتیم رد میکردیم.
آیا این نشان نیز مانند تمام کالاها با پدیدهای به نام محصولات چینی روبهرو است؟
چینیها همیشه در بازار حضور داشتهاند اما رقیب ما بهشمار نمیروند چراکه آنها گارانتی ما را نمیدهند درحالیکه این شرکت حتی اگر صادرات داشته باشد، با ضمانت ۵ ساله و خدمات پس از فروش آن است.
