موضوع برداشت غیرقانونی کشورهای همسایه از میدانهای مشترک نفت و گاز یکی از پرچالشترین بحثهای دولت یازدهم در زمان تصدیگری بیژن نامدارزنگنه بر وزارت نفت است.
برخی از کارشناسان معتقدند، کشورهای همسایه ایران در سالهای گذشته بدون اعتنا به قوانین بینالمللی از میدانهای مشترک نفت و گاز برداشتهایی داشتهاند. ایران در منطقه پارس جنوبی برای جلوگیری از این برداشتها اقداماتی داشته که قرار است به زودی منجر به تساوی در برداشت گاز در این منطقه شود. همچنین از دیگر موضوعاتی که در این زمینه اهمیت دارد شیوه برداشت از میدانهای مشترک است که مسئولان معتقدند در این زمینه قانون مشخصی وجود ندارد و همه چیز به تفاهمنامههای دو کشور برای برداشت وابسته است. برخی از مسئولان معتقدند برداشت گاز در قطر سالها بهطور غیرقانونی بود. مجید ناصرینژاد، مسئول کمیته قراردادهای بینالمللی نفت در کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در اینباره به پرسشهای گسترش صنعت پاسخ داد.
برخی از کارشناسان معتقدند در سالهای گذشته برداشت از میدانهای مشترک از طرف کشورهای همسایه در برخی مقاطع زمانی بدون در نظر گرفتن قوانین بینالمللی بوده است، آیا این موضوع صحت دارد؟
در این زمینه قوانین بینالمللی مشخصی وجود ندارد و همهچیز وابسته به توان برداشت و تفاهم کشورها با یکدیگر است. قطر در برخی از مقاطع زمانی بدون در نظر گرفتن تفاهمنامه با ایران برداشت از پارس جنوبی را در دستور کار قرار داد. به دلیل اینکه ایران در آن دوره دچار شدیدترین تحریمها بود نتوانست اقدام مشخصی در این زمینه داشته باشد. بر این اساس سیاستی که در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت، افزایش توان برداشت از این میدان مشترک بود.
توان فنی و اجرایی ایران در برداشت از این میدان گازی را چطور ارزیابی میکنید؟
با اینکه ایران سالها در تحریمهای شدید اقتصادی بود، اما خوشبختانه مهندسان و مدیران داخلی توانستند توان فنی و اجرایی کشور را افزایش دهند. خوشبختانه اکنون آمارها نشان میدهد، پس از افتتاح رسمی فازهای باقیمانده در پارس جنوبی، میزان برداشت ایران با قطر برابری خواهد کرد.
سالهاست قطر از این میدان مشترک بهرهبرداری میکند و ایران در این زمینه برداشت بسیار کمتری از قطر خواهد داشت. آیا توان افزایش برداشت نسبت به قطر وجود دارد؟
بله. در این زمینه برخی سیاستگذاریها انجام شده اما هنوز نمیتوانیم بهطور قطعی چیزی بگوییم. پروژههای پارس جنوبی بهطوری پیش رفت که نشان از توان بالای ایران در این میدان مشترک گازی دارد اما اینکه بهطور مشخص چه زمانی برای افزایش برداشت در نظر گرفته شود هنوز مشخص نشده است.
در فازهای مختلف پارس جنوبی به جز فازهای ۱۷ و ۱۸ برخی از شرکتهای خارجی با شرکتهای داخلی همکاری داشتند. عمده این همکاریها در چه زمینهای بوده است؟
یکی از مشکلاتی که هنوز در کشور وجود دارد، مدیریت پروژههای بزرگ است. عمده فعالیت مشترک شرکتهای خارجی با ایرانیها در پارس جنوبی شامل همین موضوع میشود. خوشبختانه فازهای ۱۷ و ۱۸ بهطور بومی پیش رفت و مشکلی در آنها وجود نداشت اما در دیگر فازها ایران به طرف خارجی نیاز داشت. تجربه پارس جنوبی میتواند زمینهساز رشد و توسعه ایران در این صنعت شود و ایران بتواند مدیریت و تامین تجهیزات را نیز در پروژههای بعدی به عهده بگیرد.
