مدتی است بازار خودروهای وارداتی دستخوش تغییرات فراوانی می‌شود که برداشت‌های مثبت و منفی بسیاری به همراه داشته است.

با کنار گذاشتن شرایط رکود بازار، دلیل بزرگ این تغییرات شیوه‌نامه‌ها و تصمیم‌هایی است که وزارت صنعت، معدن و تجارت درباره این گروه خودروها اتخاذ می‌کند. این تصمیم‌ها پیامدهایی به همراه داشته که آثار آن را در بازار کنونی به راحتی می‌توان درک کرد. به دنبال این آثار همانطور که عنوان شد برداشت‌هایی مثبت و منفی به گوش می‌رسد که هرکدام به نوعی قابل تامل هستند اما آنچه بیشتر موردتاکید قرار گرفته نگاه مثبت به این تغییرات و تصمیمات وزارت است. تصمیماتی که باید گرفته می‌شد و گویی نمایانگر یک مسیر روشن و حرفه‌ای به سوی سامان دادن به گروه خودروهای وارداتی در جهت منافع کلی کشور است. مسیری که باید پیش‌تر از این زمان آغاز می‌شد. محدودیت حجم موتور خودروهای وارداتی، حذف واردکننده‌های شخصی، حذف نماینده‌های غیراصلی و در ادامه محدودیت واردات به شرط تولید و صادرات تصمیماتی است که در این چند وقت اخیر گرفته شده و با کم و کاستی‌ها و البته نه به شکل کامل اما به طور تقریبی قابل‌قبول در حال اجراست. مدتی است ثبت‌سفارش خودروهای وارداتی برای نمایندگان آنها غیرممکن شده است و دلیل آن جمع‌آوری آمار و اطلاعات عنوان شده است. حال چه این دلیل درست باشد و چه به دلیل دیگری مانند محدودیت واردات به شرط تولید و صادرات باشد، به نظر می‌رسد حرکت مثبت دیگری از سوی دولت در جهت کنترل واردات خودرو باشد. همانطور که پیش از این اشاره و پیش‌بینی شده است حذف واردکننده‌های شخصی برای کنترل خروج ارز، هیچ اثری روی کاهش واردات خودرو نداشته و تنها این آمار از واردکننده‌های شخصی به سوی واردکننده‌های نمایندگی هدایت می‌شود که لازم به تکرار نیست که این انحصار چه پیامدهای منفی به همراه خواهد داشت. حال وزارت صنعت، معدن و تجارت با تصمیم جدید مبنی بر ممانعت در جریان ثبت‌سفارش خودرو، اقدام به آمارگیری واردات کرده است. این آمار و اطلاعات در آینده خوراک مناسبی برای اتخاذ تصمیمات مناسب و کاهش واردات خواهد بود. کشور درحال‌حاضر بستر مناسبی برای تولید خودروهای روز دنیا دارد و شرکت‌های مختلف در پی بستن قراردادهای مشارکتی در تولید خودرو و برندشان در ایران هستند. شرکت‌های متنوعی به این بازار ورود داشته‌اند و شرکت‌های دیگری نیز در انتظار فراهم شدن شرایط ورود هستند. حال واقعا چه دلیلی به واردات خودرو آن هم در کلاس لوکس به کشور و خروج ارز در رقم‌های بالاست. به طور قطع بازار کشور، به حضور برند لوکس خودرویی علاقه نشان می‌دهد اما در شرایط کنونی کشور، اگر قرار است برند لوکس باشد بهتر است تولید شود نه فقط واردات، کما که در گذشته نه چندان دور یکی از برندهای لوکس آلمانی در کشور تولید شده است. با ورود برندهای اروپایی و آسیایی برای تولید محصولات خود در ایران به راحتی می‌توان برداشت کرد که تا حدودی موانعی برای تولید خودروهای مختلف وجود ندارد. پس در شرایطی که برندهای متنوع برای تولید به ایران آمده‌اند و تا حدودی تنوع نیاز بازار قابل تامین از محل تولید این خودروها است، نیازی به واردات برندهای دیگر که همچنان شرایط تولید در کشور را احراز نکرده‌اند، نیست. به عبارت دیگر در شرایط کنونی و تنوع تولید در کشور، اگر قرار است مدل یا مدل‌های دیگر وارد بازار ایران شوند تنها به شرط تولید راه به این بازار داشته باشند. دقیقا آن چیزی که از تصمیمات اخیر دولت و وزارت صنعت، معدن و تجارت برداشت می‌شود که در یک بازه زمانی کوتاه و البته با تمام مشکلات و نه البته بدون عیب و ایراد، با تمام کمی و کاستی‌ها شرایط را برای این امر مهم فراهم کرده و امید است این برداشت مثبت از این فرآیند پابرجا بوده و این مسیر تا به نتیجه رسیدن و حضور نشان‌های متنوع در کشور تنها در سطح تولید و در آینده صادرات ادامه یابد.
فواد نیک‌سروش - کارشناس خودرو