طیبه جهانبازی - گروه صنعت: براساس پیشبینیها تا ۲ سال دیگر ۵۰درصد شرکتهای سنتی کشور شکست خواهند خورد که تنها جایگزین آنها شرکتهای استارتآپ خواهند بود.
اکنون حدود ۶هزار استارتآپ در کشور مشغول فعالیت هستند که در مجموع با تعداد شرکتهای دانشبنیان حدود ۱۱ تا ۱۲هزار شرکت دانشبنیان و استارتآپ در کشور وجود دارد برای آشنایی با چالشهای پیش روی استارتآپها گسترش صنعت گفتوگویی را با اکبرهاشمی مدیر مسئول هفتهنامه اختصاصی استارتآپها (شنبه) ترتیب داده. در ادامه متن کامل گفتوگو را بخوانید.
چرا موضوع استارتآپ را برای هفتهنامه خود انتخاب کردید؟
حدود ۲۳سالی است که در حرفه روزنامه نگاری فعالیت دارم و همواره یکی از دغدغههایی که فکرم را مشغول میکرد این بود که با آمدن استارتآپهایی مانند نیازمندی و ثبت آگهی آنلاین دیوار، شیپور وغیره چه بر سر نیازمندیهای همشهری خواهد آمد؟ آیا نیازمندیهای همشهری تا ۵ سال آینده این رونق را خواهد داشت. همانطور که اطلاع دارید نشریه نیازمندیها و آگهی روزنامه همشهری یکی از پرتیراژترین نشریات کشور است که به مدل درآمدزایی معروف است و نیازهای بازار خرد کلانشهری مانند تهران را شناسایی و به مصرفکنندگان معرفی میکند حال در آیندهای نزدیک با وجود استارتآپها نشریه نیازمندیهای همشهری دچار بحران خواهد شد از اینرو با توجه به اینکه اجرای طرح استارتآپ و عوض کردن ریل ابتدا افتی را در نیازمندیها به وجود میآورد بعد از توقف فعالیت خود در همشهری من از مهر ماه سال گذشته استارتآپی را با حضور چندین شرکت راهاندازی کردم با توجه به اینکه حمله زیادی از سوی روزنامهها به استارتآپها میشد از این رو نمیشد با این ذهنیت کسبوکار را جلو برد از سویی اساس کار شرکتهای دانشبنیان به سمت رباتیزه شدن پیش میرفت و خیلی به تجاریسازی فکر نمیکردند و از آنجایی که اساس کار استارتآپ بر پایه کسبوکار و تجاری است و از آنجاییکه سرمایه جایی صرف میشود که سرمایهگذار احساس امنیت کند با حملهای که به استارتآپها میشد سرمایهگذار برای سرمایهگذاری در این حوزه احساس امنیت نخواهد کرد و ادامه حیات استارتآپها با مشکل مواجه خواهد شد، همچنین با توجه به اینکه استارتآپها پشت میزی هستند و همانند نوجوانی که در حال بازی رایانهای است و حواسش نیست که شیر گاز باز است از این رو استارتآپها هم متوجه این حمله روزنامهها نبودند با این وجود نیاز به فرهنگسازی داشتیم که سابقه روزنامه نگاری بنده این اجازه را نداد که بیتفاوت باشم و کار خود را با انتشار pdf در سایت استارتآپ شخصی شروع کردم که با توجه به بازتاب خوبی که داشت مجبور شدیم آن را به شکل کاغذ چاپ کنیم.
میزان دسترسی به اینترنت چقدر در توسعه استارتآپها تاثیرگذار است؟
بنده معتقدم آماری که مسئولان از میزان استفاده اینترنت منتشر میکنند بیشتر حالت گزارش عملکرد دارد و به طور معمول به این صورت اعلام میکنند که ۴۰ تا ۵۰میلیون نفر ایرانی به اینترنت دسترسی دارند با توجه به اینکه پارامتر ما برای آمار بیشتر بحث کاربردی بود براساس آمار سال ۹۳ حدود ۷۰درصد مردم وارد فضای اینترنت نشدهاند و ۳۰درصد مابقی نیز هفته یا ماهی یکبار وارد اینترنت میشوند. آمار ۲ سال گذشته نشان میدهد در خوشبینانهترین حالت تنها ۷میلیون مردم ایران در بستر وب خرید و فروش میکنند و تنها یکدرصد بازار خرد ایران آنلاین هستند با این پیش زمینه فکری از طرفی ناراحت شدم که مردم ایران به دلیل تحریمها از دسترسی به فناوریها محروم ماندند و از سویی خوشحال بودم بازار بکر ۷۰میلیونی ایران وارد این فضا میشوند. البته معتقدم تا ۲ تا ۵سال آینده ۸۰درصد مردم ایران به بازار آنلاین وارد خواهند شد. از این رو هفتهنامه استارتآپ را با ۳ ذهنیت مزایای بازار آنلاین، جلوگیری از حملهای به استارتآپها و غنای ذهنی شروع کردم. باید توجه کنیم که در گذشته اگر از بچههای خود میپرسیدیم که در آینده چه شغلی را دوست دارید انتخاب کنید بیشتر پزشکی یا خلبانی را انتخاب میکردند و به موضوع کارآفرینی فکر نمیکردند بنابراین نیاز داریم در حوزه کارآفرینی نیز فرهنگسازی کنیم. اکنون حدود ۶هزار استارتآپ در کشور مشغول فعالیت هستند که در مجموع با تعداد شرکتهای دانشبنیان حدود ۱۱ تا ۱۲هزار شرکت دانشبنیان و استارتآپ در کشور وجود دارد ما قبل از اینکه نیاز به سرمایهگذار داشته باشیم دچار کمبود دانش هستیم این در حالی است که در روزنامههای اقتصادی کشور قیمت میلگرد و آهن به وضوح نشان داده میشود و اسمی از استارتآپها به میان نمیآید.
هفتهنامه استارتآپها چه اندازه ایدههای جدید به کارآفرینان میدهد؟
در درجه اول موضوعی که برای همه استارتآپها مشخص کردهایم این است که میتوانیم ارزش خلق کنیم زیرا استارتآپها باید نیازهای جامعه را رفع کنند به عنوان نمونه استارتآپی مانند «اسنپ» توانست با ارزش پیشنهادی به یک استارتآپ بزرگ تبدیل شود به این صورت که شما قبل از اینکه درخواست تاکسی دهید تمام مشخصات راننده، مدت زمان و هزینه آن را از قبل برای شما تعیین میکند. استارتآپها کار را مانند سرمایهگذار سنتی با کت و شلوار و بنز شروع نمیکنند برای اینکه نیازهای جامعه را رفع کنند بلکه استارتآپها آمدهاند تا با فناوری نیازهای جامعه را رفع کنند. براساس پیشبینیها با توجه به مشکلات تحریمها تا ۲سال دیگر ۵۰درصد شرکتهای سنتی کشور شکست میخورند که تنها جایگزین آنها شرکتهای استارتآپ خواهند بود. استارتآپها تا ۶ماه باید به این نتیجه برسند و اگر نتوانند سرمایه زیادی را از دست نخواهند داد زیرا سرمایه اولیه آنها ایدهای است که به مرور زمان شکل میگیرد و همانند درختی شاخ و برگ پیدا میکند و میشود شرکت استارتآپ بزرگی مانند فیسبوک که زاکر برگ از خابگاه دانشجویی ابتدا کار خود را شروع کرد و با سرمایهای که بهدست آورد مجبور شد ۹۹درصد
درآمد خود را ببخشد این در حالی است که شرکتهای سنتی برای راهاندازی کسبوکار خود نیاز به سرمایه زیادی دارند و در صورتی که با شکست مواجه شوند باید هزینههای هنگفتی را متحمل شوند. یکی دیگر از برنامههای ما فراهم کردن بستر برای جوانانی است که در ناامیدی به سر میبرند برای آنها راهاندازی یک استارتآپ را در هفتهنامه تشریح کردهایم به این صورت که برای آشنایی با آداب و رسوم استارتآپها و کار تیمی صفحه تیم ورک را در نظر گرفتهایم و برای بهدست آوردن برند و تبلیغات صفحه سرگذشت کارآفرینان قدیمی را مشخص کردهایم و برای شناسایی کارآفرینان موفق و آنهایی که شکست میخورند صفحه تجربه و شکست و نهایت برای آشنایی با بیزینس مدل صفحه مدرسه استارتآپ را راهاندازی کردهایم. برخی نیز بر این عقیده هستند که شخصی مانند زاکر برگ با بهترین امکانات توانست موفق شود که جواب ما به آنها این خواهد بود که برادران محمدی که استارتآپ «دیجی کالا» را راهاندازی کردهاند در خانواده ۱۱ نفره و متوسط جامعه رشد کردند.
استارتآپها در چه بخشهای اقتصادی بیشترین کاربرد را دارند؟
درحالحاضر بیشترین تمرکز استارتآپها روی فعالیتهای شهری است و معضلی که اکنون وجود دارد این است که باید تمرکز را از تهران برداریم و پلتفرمهای بومی طراحی کنیم چرا باید در تهران بتوان خرید آنلاین داشت اما یک روستایی نتواند برای خرید سم خرید آنلاین داشته باشد از اینرو نیاز است استارتآپهای بومی و محلی بیشتری شکل گیرد.
متاسفانه رسانههای کشور اجازه نمیدهند در تلویزیون یا دیگر رسانهها نامی از استارتآپها برده شود و در سخنرانیها از بردن نام آنها جلوگیری میشود و کل کشور نمیتوانند با استارتآپهای ایرانی آشنا شوند این در حالی است که از تلگرام به خوبی نام برده میشود و سود آن در جیب کشوری مانند روسیه میرود. علت آن هم این است که ما در دوران پیشا فناوری به سر میبریم و وارد دوران مدرنیته نشدیم.
بیشتر به دنبال چالشهای استارتآپها هستید یا راهکاری برای راهاندازی؟
بیشترین تمرکز ما روی الگوسازی برای جوانان است تا به جای اینکه به فکر الگوسازی از هنرپیشگان باشند از کارآفرینان الگوسازی کنند. درحالحاضر ۷۰درصد جوانان امریکایی علاقهمند به کارآفرینی هستند در حالی که ۹۰درصد جوانان ایرانی علاقه به کارمند شدن دارند جوانان ما باید یاد بگیرند که در زندگی انسانهای ارزشمندی باشند.
ارتباط شما با استارتآپهای خارجی چگونه است؟
با توجه به اینکه در بستر وب فعالیت میکنیم از این رو استارتآپهای موفق دنیا را با ۲ هدف دنبال میکنیم؛ یکی اینکه خبررسانی کنیم و استفاده از تجربیات آنها را دنبال میکنیم و دیگر اینکه نیاز به سرمایهگذاران خارجی داریم چراکه این الگو برای سرمایهگذاران داخلی جا نیفتاده که استارتآپها در طول زمان میتوانند به سود آوری برسند بنابراین رغبتی به سرمایهگذاری نشان نمیدهند در حالی که سرمایهگذاران خارجی به راحتی در این حوزهها سرمایهگذاری میکنند. اما متاسفانه بازار سنتی داخل اجازه رشد را از استارتآپها میگیرد.
