طیبه جهانبازی - گروه صنعت: در دنیای پیچیده امروز که نیازهای اولیه انسان به نهایت اشباع خود رسیده کارآفرینی و خلاقیت بیشک تنها راه ممکن برای ادامه روند رشد اقتصادی است.
از سوی دیگر دانشگاهها محل کسب معرفت و دانش هستند. از این جهت میتوانند در شکلگیری کسبوکار نقش تعیینکنندهای داشته باشند. بنابراین منطقی است بیش از هر جای دیگری خلاقیت و نوآوری را از دانشگاهها و جوامع مرتبط با آنها انتظار داشته باشیم. در همین ارتباط مرکز کارآفرینی دانشگاه شریف با نگاه ملی اقدام به برگزاری ۷دوره از جشنوارههای کسبوکار کرده است و هشتمین جشنواره سراسری کارآفرینی و توسعه کسبوکار شریف(۸vccup) با حمایت ستاد توسعه فرهنگ عام، فناوری و اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری در تاریخ ۶ دی ۱۳۹۵ در دانشگاه صنعتیشریف برگزار شد. در این مراسم داود رشتچیان معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، مجید دهبیدیپور رییس مرکز کارآفرینی و مرکز رشد شریف، خسرو سلجوقی عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات ایران و رضا رزنوخی مدیرعامل صندوق مالی توسعه فناوری ایران حضور داشتند.
تشکیل زیست بوم کارآفرینی
داود رشتچیان، معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه صنعتی شریف با تشریح شکلگیری دانشگاهها در ایران و رسیدن آن از فاز آموزش به تجاریسازی ایده گفت: توسعه پایدار نیازمند استفاده درست و متناسب از دانش، ثروت و مدیریت است. پولهای سرگردان بسیاری در دست مردم است و مدیران کارآفرین میتوانند با جمع کردن دانش و ثروت پیرامون مدیریت خود در مسیر توسعه گام بردارند.
داود رشتچیان افزود: کارآفرینی یک ارزش است و امیدوارم کار کردن نیز به ارزش تبدیل شود زیرا کشورهای چین و هند با رشد ۱۴ و ۱۰درصدی تولید ناخالص ملی در سالهای گذشته از طریق کار کردن در این حوزه به این رشد رسیدهاند.
۲۲۰ واحد فناور دانشگاه شریف
مجید دهبیدیپور، رییس مرکز کارآفرینی و مرکز رشد شریف نیز در این آیین گفت: ۳ بخش در توسعه کسبوکار نقش اساسی دارند؛ دانشگاهها، سرمایهگذاران بخش خصوصی و دانشجویان که از اجزای اصلی این چرخه هستند. دانشگاه شریف به روی بخش خصوصی باز است و از آنان میخواهیم که به ما کمک کنند زیرا بدون کمک آنها هیچ اتفاق کارآفرینی نمیافتد.
رییس مرکز کارآفرینی و مرکز رشد شریف خطاب به دانشجویان نیز گفت: منتظر بخشهای دولتی نباشید، روی پای خود بایستید و این ۵ نکته را در شروع هرکاری اجرا کنید؛ به تیمسازی اهمیت دهید، از راهنمای خوب کمک بگیرید، توانمندیهای مهارتی نرم خود را تقویت کنید، پیش از تولید حتما بازار محصول را مطالعه کنید و از تامین منابع مالی طرح خود غافل نشوید.
دهبیدیپور در حاشیه این مراسم به گسترش صنعت گفت: مرکز رشد دانشگاه شریف دارای سابقه ۱۳ساله است و تاکنون هزار تقاضا به این مرکز داشتهایم که از این تعداد ۲۲۰ مورد پذیرفته و تبدیل به شرکت و واحد فناور شدهاند.
او افزود: واحدهای فناور مرکز رشد شریف را دو طیف شرکتهای موفق و شرکتهای به نتیجه نرسیده تشکیل میدهند که اکنون حدود ۱۰درصد آنها موفق بوده و به فروش میلیاردی رسیدهاند و ۲۵درصد شرکتهای به نتیجه نرسیده هستند. مابقی ۶۵درصد را هم شرکتهایی تشکیل میدهند که دو سر این طیف قرار گرفتهاند.
به گفته دهبیدیپور ظرفیت استقرار این مرکز برای ۵۰ واحد فناور است که این واحدها باید دوره سه ساله را برای رسیدن به نتیجه مطلوب طی کرده و پس از آن مرکز رشد را ترک کنند. چراکه شرایط استقرار در مراکز رشد به دو صورت است؛ یکی برای هستههای فناور که دوره زمانی ۶ ماهه است و دیگری برای شرکتهای ثبتشده با هویت خصوصی و مستقل که دوره زمانی ۳ساله برای آنها در نظر گرفته شده است.
رییس مرکز کارآفرینی و مرکز رشد شریف به خدمات مراکز رشد برای هستهها و واحدهای فناور اشاره کرد و گفت: به طور کلی ۴ نوع خدمات ازجمله فضای فیزیکی و امکانات، مشاوره و آموزش، خدمات مالی و اعتباری و کمک به فرآیند بازاریابی برای این نوع واحدها در نظر گرفته شده که در فرآیند بازاریابی واحدهای فناور هنوز با ضعف مواجه هستیم.
دهبیدیپور معتقد است آموزش و پژوهش بهعنوان اهرمی برای ایجاد زیرساختها، توسعه کارآفرینی و رفع نیاز بازار به شمار میآید. با این رویکرد بود که ما توانستیم در ۷ جشنواره قبل از هزار طرحی که ارائه شد بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ مورد را به کسبوکار تبدیل کنیم.
او با اشاره به ۲۲۰ شرکت و واحد فناور در مرکز رشد تصریح کرد: اگر بهطور تقریبی هر واحد فناور ۴ نفر نیروی کار داشته باشد در کل توانستهایم برای هزار نفر شغل ایجاد کنیم.
رابطه اینترنت با تولید ناخالص ملی
فریدون قاسمزاده بهعنوان یک پیشکسوت کارآفرینی فناوری اطلاعات و ارتباطات گفت: افزایش هر ۸میلیون کاربر اینترنتی، رشد ناخالص ملی را ۴/۱درصد افزایش میدهد. وی با ارائه نمودارهای شرکتهای موفق جهانی افزود: سال ۱۳۸۰ در بازارهای بینالمللی بورس نامی از شرکتهای آیتی نبود اما در عرض ۱۵سال شرکتهای فعال در زمینه آیتی جزو بزرگترین و پولدارترین شرکتها در جدول شدند.
وی با بیان اینکه میزان استفاده از اینترنت رابطه مستقیم با رشد تولید ناخالص ملی هر کشور دارد، افزود: رشد تولید ناخالص ملی کشورهای در حال توسعه ۶۷/۱درصد و کشورهای توسعهیافته ۸/۳درصد است. قاسمزاده با بیان اینکه انحصاری کردن اینترنت پرسرعت تلفنهای همراه تصمیمی نادرست در کشور در سالهای گذشته بود، گفت: با برداشتن این انحصار و در مدتی کوتاه ۳۴میلیون از ۵۵میلیون کاربر تلفنهای همراه به اینترنت دسترسی دارند که ضریب نفوذ جمعیتی اینترنت را به ۷۰ درصد رسانده است.
۱۵۰۰ شرکت نوپا در کشور
رضا رزنوخی، مدیرعامل صندوق مالی توسعه فناوری ایران با اشاره به اینکه دانشگاه شریف به منظور تنوع پذیرش در اکوسیستم کارآفرینی مراکز شتابدهی ستاک را برای پذیرش ایده و پروژههای دانشجویی و مرکز رشد و کارآفرینی ایجاد کرده به گسترش صنعت گفت: جشنواره کارآفرینی دانشگاه برگرفته از مدل کارآفرینی کشورهای پیشرفته است و در این مراسم دانشجویان طرحها و ایدههای خود را به نمایش میگذارند و به رقابت میپردازند.
زرنوخی با اشاره به صندوق مالی توسعه فناوری ایران گفت: سرمایه این صندوق غیردولتی است و با توجه به رکودی که در کشور وجود دارد اما استارتآپها یا شرکتهای نوپا رشد خوبی را در دوسال اخیر داشتهاند و موفق به کارآفرینی برای ۳۰۰۰ نفر شدهایم. رشد استارتآپها در بخش صنایع به دو دلیل کمبود بودجه و رقابتپذیر نبودن برای رسیدن به نوآوری به کندی انجام میشود.
به گفته او بودجه صندوق نوآوری و شکوفایی برای شرکتهای دانشبنیان در نظر گرفته شده که با توجه به ریسک بالایی که استارتآپها دارند صندوق مالی توسعه فناوری ایران از این شرکتهای نوپا حمایت میکند و ازجمله پروژههایی که حمایت کردهایم و موفق بودهاند میتوان به کافه بازار، دیوار و در حوزه بایوفناوری به شرکت کاوش و سینا ژن همچنین در حوزه گردشگری به سایت علی بابا اشاره کرد که حدود ۸۰۰ نفر تیم جوان در این مراکز کار میکنند. او معتقد است که آمارهای ضد و نقیضی درباره تعداد استارتآپها در کشور وجود دارد اما حدود ۱۵۰۰ شرکت نوپا در کشور فعالیت دارند که از این تعداد حدود ۵۰ شرکت فروش بالا دارند. بزرگترین مانعی که اکنون بر سر راه استارتآپها وجود دارد این است که نقش نهادهای دولتی در ارائه تسهیلات جذابیت برای ریسک استارتآپها را کم میکند چراکه کارآفرینی نیاز به پول هوشمند دارد و علاوه بر سرمایه استارتآپها نیاز به آموزش و مشاوره نیز دارند.
در پایان این مراسم ۴ گروه ایده و ۵ گروه طرح کسبوکار موضوعات خود را ارائه کردند و مورد داوری قرار گرفتند که به نفرات برتر جوایزی اهدا شد. با توجه به اینکه استارتآپها یا شرکتهای نوپا امروزه با فعالیت خود توانستهاند تبدیل به کمپانیهای بزرگ دنیا شوند امید میرود برگزاری چنین جشنوارههایی بتواند زمینه را برای رشد نخبگان در عرصه اقتصادی فراهم کند.
