گروه صنعت: مروری بر آمارهای رسمی گویای آن است که تا پایان سال ۲۰۱۵ میلادی ایران در زمینه توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات رتبه ۱۵ منطقه و ۸۹ جهان را به خود اختصاص داده است. نخستین کشور دنیا در این زمینه کرهجنوبی است و در منطقه بحرین در صدر جدول IDI (توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات) قرارگرفته است.
به گزارش ایسنا، جمعآوری دادههایی مثل تعداد مشترکان تلفن همراه، تعداد خطوط تلفن ثابت و... ازجمله عوامل مهم برای بهبود تحقیق و پژوهش در زمینه ICT است. هدف اصلی IDI بررسی فرآیند تبدیلشدن به جامعه اطلاعاتی در راستای حرکت از یک گامبهگام دیگر است که بهعنوان یک ابزار نیرومند، توسعه جامعه اطلاعاتی را در کشورهای توسعهیافته و کشورهای درحالتوسعه مورد ارزیابی قرار میدهد.
برای شاخص IDI ۳ زیرشاخص دسترسی، استفاده و مهارت تعریفشده که انتخاب زیرشاخهها بر پایه قابلیت دسترسی به اطلاعات و کیفیت دسترسی به آنها، نتایج بررسیهای آماری گوناگون، ارتباط یک شاخص خاص در بیان هدف اصلی و چارچوب مفهومی IDI و توصیههای کارشناسان و شرکتکنندگان در ششمین جلسه جهانی شاخصهای ICT و مخابرات در سال ۲۰۰۷میلادی بوده است. این شاخص عددی بین صفر تا ۱۰ است. اعداد گزارششده برای شاخص IDI در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ میلادی بیانگر این است که شاخص IDI بیشتر کشورهای جهان بهبود یافته اما نابرابری در اتصالها همچنان وجود دارد و رتبهبندی کشورها در شاخص IDI پایدار مانده و تعداد کمی از کشورها توانستهاند رتبه خود را تا ۵ رتبه افزایش دهند.
در سال ۲۰۱۵میلادی از ۱۰ کشور برتر جهان در این شاخص ۷ کشور از قاره اروپا بودهاند و کشورهای کرهجنوبی با رتبه ۱، هنگکنگ رتبه ۶ و ژاپن با رتبه ۱۰ جهانی ازجمله کشورهای قاره آسیا هستند. بیشتر کشورهای قاره اروپا جزو ۵۰ کشور اول جهان در این شاخص به شمار میروند که بیانگر این نکته است که منطقه اروپا در توسعه ICT پیشرو بوده است. به استناد آمارهای موجود در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵میلادی تغییر کوچکی در چیدمان ۱۰ کشور برتر جهان رخداده و کشور ژاپن جایگاه دهم را بهجای لوکزامبورگ به خود اختصاص داده است.
بررسیها نشان میدهد دو کشور سنت کیتس ونویس و پرتغال جایگاه خود را از چارک دوم به چارک اول انتقال دادهاند. ۸ کشور(سنت کیتس ونویس، میانمار، الجزایر، دومنیکا، گرانادا، رواندا، ساحلعاج و بولیوی بیش از ۵ رتبه در این شاخص نسبت به سال ۲۰۱۴میلادی ارتقا و کشورهای (سنت لوسیا و عربستان سعودی) بیش از ۵ رتبه نسبت به سال ۲۰۱۴میلادی کاهش رتبه داشتهاند.
بیشترین و کمترین توسعه کشورها
در این میان تفاوتهای عمدهای در سطوح ICT بین کشورها وجود دارد. در سال ۲۰۱۵ مقدار IDI از ۱/۰۷ (مربوط به نیجریه) تا ۸/۸۴ (مربوط به کرهجنوبی) در نوسان است. مقدار متوسط IDI از ۴/۷۴ در سال ۲۰۱۴ به ۹۴/۴ (حدود ۴ درصد افزایش) در سال ۲۰۱۵ رسیده است.
در بین ۳۰ کشور دارای بالاترین مقدار شاخص IDI در سال ۲۰۱۵، ۱۸ کشور از قاره اروپا هستند، کشورهای پیشرفته با درآمد بالا مانند امریکا، کانادا، نیوزلند و استرالیا از سایر قارهها و کشورهایی با اقتصاد درحالتوسعه با درآمد بالا مانند کرهجنوبی با بالاترین مقدار IDI (۸۴/۸) و بحرین، ماکائو و... نیز در این فهرست حضور دارند.
کرهجنوبی کشور اول جهان در این شاخص (از قاره آسیا) در زیرشاخص دسترسی در رتبه هشتم، در زیرشاخص استفاده رتبه سوم و در زیرشاخص مهارت در رتبه سوم جهانی است. ایران در شاخص IDI در سال ۲۰۱۵ در رتبه ۸۹ جهانی (با یک پله ارتقا نسبت به سال قبل) با عدد شاخص ۴/۹۹ قرار دارد.
بررسیهای جهانی نشان میدهد که بیشترین رشد در میانگین زیرشاخص استفاده مشاهده میشود که از ۳/۵۴ در سال ۲۰۱۴ به ۳/۹۱ در سال ۲۰۱۵ ارتقا یافته که رشد آن ۰/۳۷ امتیاز است.
میانگین زیرشاخص دسترسی از ۵/۴۵ در سال ۲۰۱۴ به ۵/۵۸ در سال ۲۰۱۵ بهاندازه ۱۲درصد امتیاز ارتقا یافته است. میانگین زیرشاخص مهارت ۵/۷۴ است که نسبت به سال قبل تغییری نکرده که به دلیل استفاده از اعداد مشابه برای این دو سال است.
رشد دوپلهای ایران در دسترسی خانوارها به اینترنت
این در حالی است که اغلب کشورهای دنیا در شاخص دسترسی خانوارها به اینترنت رشد دارند. در (سال ۲۰۱۵) رتبه اول این شاخص متعلق به لوکزامبورگ است. ایسلند، انگلستان و هنگکنگ (چین) در رتبههای بعدی قرار دارند. کشورهای آلمان، سوئیس، مالت، هلند، کرهجنوبی، سوئد، ژاپن و فرانسه نیز در این زیرشاخص پیشتاز هستند. رتبه ۷۹ این زیرشاخص با عدد ۶/۲۶ مربوط به ایران است که کشورمان در این شاخص نسبت به سال ۲۰۱۴ دو پله صعود داشته است.
نتایج IDI در سالهای۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵میلادی بیانگر این نکته است که بیشتر کشورهای منطقه در رتبه IDIرشد داشتهاند. در بین ۲۶ کشور منطقه اطلاعات ۲۲ کشور در دسترس بوده و بر این اساس کشور بحرین در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ به ترتیب با رقم ۷/۴۲ و ۷/۴۶ رتبه اول شاخص IDI منطقه را به خود اختصاص داده که این امر بهطور عمده به دلیل پیشرفت در دسترسی به ICT است. اردن و قزاقستان در شاخص ضریب نفوذ تلفن همراه رشد داشته و ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، عربستان، ترکیه، امارات متحده عربی و عمان در شاخص پهنای باند اینترنت به ازای هر کاربر رشد قابلتوجهی داشتهاند.
ازبکستان در شاخص دسترسی خانوارها به رایانه رشد داشته است. ایران رتبه ۱۵ منطقه را در شاخص IDI در سال ۲۰۱۵ دارد. رتبه ایران در سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ ثابت و امتیاز شاخص IDI حدود ۷درصد افزایش داشته است. پایینترین رتبه در این شاخص متعلق به کشور افغانستان با ۱/۷۳ است.
در زیرشاخص دسترسی رژیم اشغالگر قدس در سال ۲۰۱۵ با رقم ۸/۲۸ رتبه اول منطقه و رتبه ۱۸ جهان و پسازآن امارات متحده عربی با رقم ۸/۱۴ رتبه دوم منطقه(رتبه بیستوچهارم جهان) را به خود اختصاص داده است. کشورهای بحرین، قطر و قزاقستان در رتبههای بعدی قرار دارند. ایران در این زیرشاخص در سال ۲۰۱۵ با ۶/۲۶ و یک رتبه صعود در رتبه ۱۳ منطقه و (رتبه ۷۹ جهان) قرار دارد. پایینترین رتبه این زیرشاخص در منطقه مربوط به کشور افغانستان با امتیاز ۲/۵۱ است. در زیرشاخص استفاده کشور بحرین در سال ۲۰۱۵ با عدد ۷/۴۸ و یکدرصد کاهش نسبت به سال قبل رتبه اول منطقه (رتبه ۲۲ جهان و ۵ رتبه نزول رتبه جهانی نسبت به سال قبل) را به خود اختصاص داده است. بعد از بحرین، امارات متحده عربی، قطر، عربستان سعودی، کویت و رژیم اشغالگر قدس قرار دارند. ایران در این زیرشاخص با رقم۲/۷۴ رتبه شانزدهم منطقه را با یک رتبه افزایش نسبت به سال قبل (رتبه صد و دهم جهان با ۲ رتبه نزول نسبت به سال قبل) به خود اختصاص داده است. پایینترین رتبه متعلق به کشور افغانستان با امتیاز ۰/۴۷ است.
در زیرشاخص مهارت رتبه اول مربوط به رژیم اشغالگر قدس با رقم ۳۸/۸ (رتبه ۲۲جهان) است و پس از آن ترکیه با ۷/۷۲ (رتبه ۳۹ جهان) در رتبه دوم قرار دارد. رتبههای بعدی متعلق به قزاقستان، گرجستان، عربستان سعودی و ارمنستان است. ایران با عدد ۶/۹۶در رتبه هشتم قرار دارد. رتبه آخر این زیرشاخص مربوط به یمن با شاخص ۲/۵۴ است. در سال ۲۰۱۵ متوسط شاخص IDI و زیرشاخصهای دسترسی و مهارت در منطقه نزدیک به متوسط جهانی آنها و حتی بیشتر بوده است.
شاخص IDI در ایران(۴/۹۹) در سال ۲۰۱۵ با متوسط آن در منطقه(۵/۲۸) و همچنین با متوسط آن در جهان (۴/۹۴) اختلاف کمی دارد. در منطقه بحرین، رژیم اشغالگر قدس، امارات متحده عربی، قطر، عربستان، قزاقستان، کویت، آذربایجان، عمان، لبنان، ترکیه، ارمنستان، گرجستان و اردن در ردههای قبل از ایران قرارگرفتهاند و شاخص IDI آنها از ۷/۴۶ در بحرین شروعشده و در ایران به ۴/۹۹ میرسد.
