بعضی اوقات تصمیمات مثبتی گرفته می‌شود که می‌تواند منشأ یک انقلاب باشد. انقلابی که شاید بتواند مسیری را تغییر داده و آن را به بهترین مکان هدایت کند.

سال گذشته در زمینه واردات خودرو تصمیمات سازنده مهمی از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت اتخاذ شد که در نوبه خود به نوعی می‌توانست انقلابی در حوزه واردات در کشور باشد اما به طور معمول سدهای قدرتمند بی‌شماری وجود دارد که می‌تواند یک تصمیم را به کل از بین برده یا به کندی پیش ببرد. سال گذشته تصمیمات مهمی مانند مالیات علی‌الحساب واردات کالا، گرفته شده نمایندگی خودرو از شرکت مادر یا واردات در ازای صادرات خودرو و قطعه و مواردی از این دست دریافت که تا حدودی نیز اجرایی شد. یکی از این تصمیمات صادرات قطعه و خودرو بود که به معنای دقیق‌تر برای کشور ارزآور است. متاسفانه واردات خودرو آنهم در کلاس لوکس چیزی نیست که مناسب شرایط کنونی کشور باشد. به عبارت دیگر کشور با توجه به امکاناتی که مهم‌ترین آن نیروی کار خبره است در اختیار دارد، همانطور که پس از برجام به اثبات رسیده می‌تواند جایگاهی برای تولید نشان(برند) گوناگون خودرویی و درنهایت امکان صادرات به منطقه و حتی دورتر را داشته باشد. واردات بی‌رویه به‌ویژه در کلاس لوکس خودرویی به هیچ عنوان سود و منفعتی جز خروج ارز در مقیاسی بزرگتر و در اندازه یک نشان(برند) لوکس دستاوردی برای ما نخواهد داشت. همانطور که این روزها شاهد هستیم به‌تازگی اتفاق‌های بسیار زیبایی در صنعت خودرو رخ داده است. شرکت‌های بسیاری از نشان(برند)های آسیایی و اروپایی در کشور سرمایه‌گذاری می‌کنند تا تولید مشترک داشته باشند و این دقیقا مسئله‌ای است که کشور در جهت رشد صنعت خودرو و البته اشتغالزایی و در آینده صادرات و ارزآوری به آن نیازمند است. حال واردات را در مقابل خواهیم داشت، وارداتی که در مرحله نخست، ارز بسیاری از کشور خارج کرده و شاید درآمدی ریالی برای دولت از محل حقوق و عوارض گمرکی و شماره‌گذاری داشته باشد اما برآیند ارزی و ریالی به هیچ عنوان به سمت درآمد ریالی نخواهد بود زیرا ارزی است که در ایران با حجم پایین صادرات غیرنفتی و دیگر موارد مانند گردشگری و نه به راحتی بلکه گرانبهاتر از فروش آن و تبدیل به ریال است، دریافت می‌شود. وقتی بستر تولید در کشور وجود دارد و حتی شاهد این روند در این سال‌ها بوده‌ایم چه نیازی به حضور نشان(برند)های لوکس از طریق واردات است. در گذشته در قراردادی یکی از نشان(برند)های لوکس آلمانی در ایران تولید می‌شد که شاید باز هم این امکان فراهم شود. در واقع اگر قرار است نشان(برند) لوکس باشد بهتر است تولید شود. در غیراین صورت نبودن آن نه‌تنها هیچ آسیبی برای صنعت خودرو و کشور نداشته، چه‌بسا منفعت‌های بی‌شماری خواهد داشت. البته هیچ شخصی مخالف حضور خودروهای مختلف و متنوع در کشور نیست اما در شرایطی که کشور نیاز بیشتری به حفظ ارز داشته و تهیه آن به آسانی نیست درنتیجه شاید مانند سال‌های دور و البته با شرایط جدید پسابرجامی بهتر باشد تا سعی در تولید خودروهای گوناگون شود. هم‌اکنون خودروهای مختلفی وارد کشور می‌شود که برخی از آنها در گروه خودروهای لوکس و در بازه قیمتی حدود ۴۰هزار دلار تا ۱۰۰هزار دلار هستند. برخی گروه‌ها نیز در محدوده ارزان‌تری قرار دارند که گاهی در برخی مدل‌ها در ایران تولید می‌شوند. مهم‌ترین و برجسته‌ترین نکته‌ای که در واردات خودروهای متنوع وجود دارد، مسائل ایمنی و مصرف سوخت و آلایندگی است. که به‌طور تقریبی می‌توان عنوان کرد به جز برخی نشان(برند)ها چینی، تمامی نشان(برند)های آسیایی و اروپایی که وارد کشور می‌شوند تمامی این موارد را به همراه داشته‌اند یعنی هم ایمنی ۴ ستاره یا ۵ ستاره داشته و هم نرخ مصرف سوخت و آلایندگی پایینی دارند. حال با این توصیف که نیاز به این صفات در خودروهایی با نرخ زیر ۴۰ هزار دلار به‌دست می‌آید چه نیازی به پرداخت بالاتر و خروج ارز بیشتر به گروه خودروهای لوکس‌تر بوده که بازهم همین موارد را به همراه دارند. البته بیشتر نشان(برند)های اروپایی و آسیایی در این چند سال اخیر پیشرفت‌های وسیعی در صنعت خودروهای برقی و هیبریدی داشته‌اند. بنابراین واردات این گروه خودروها از هر برندی به کشور و البته با رعایت محدودیت‌ها و قوانین مناسب و نه به هر قیمتی، تنها وارداتی است که می‌تواند مثبت باشد چرا که کاهش مصرف سوخت و کاهش بسیار زیاد آلایندگی مهم است و می‌تواند در کنار مشکل خروج ارز برآیند مثبتی داشته باشد. البته با پیشرفت فناوری داخلی می‌توان از این واردات بی‌نیاز شده و به‌تدریج تولید اینگونه محصولات را در کشور داشته باشیم. هم‌اکنون کشورهای بسیاری هستند که در کنار تولید محصولات متنوع واردات داشته‌اند. بنابراین اگر چنین قانونی در کشور اجرایی شود و افزایش مالیات و عوارض به ازای افزایش ارزش ارزی خودرو در کنار قانون پیشین حجم موتور، اجرایی شود می‌تواند به دور از منع واردات برای نشان(برند)های گوناگون، از واردات بی‌رویه خودروهای لوکس جلوگیری کرده و خروج ارز را کنترل کند.در هر صورت شیوه‌نامه‌های هوشمندانه‌ای که سال گذشته از سوی هیات دولت صادر شد در صورت اجرای کامل و همچنین اجرای قوانین مالیاتی جدید می‌تواند کشور را از واردات خودروهای لوکس نجات بخشد.
فواد نیک‌سروش - کارشناس صنعت خودرو