تحریمهایی که علیه ایران وجود داشت، آسیبهای بسیاری به کشور وارد کرده بود که یکی از آنها به حوزه صنایع دریایی و رتبهبندی کشتیها مربوط میشود.
در سالهای گذشته پس از اعمال و تشدید تحریمها، تمام موسسههای بینالمللی رتبهبندی ایران را ترک کردند و این موضوع باعث شد که کشتیهای ایران در فروش و تردد با مشکلات جدی روبهرو شوند. یکی از مواردی که باعث شد کشتیسازی ایران در آن دوره با مشکل جدی روبهرو شود، موضوع تحویل نگرفتن کشتی از طرف سفارشدهندههای خارجی بود. بزرگترین مصداق این موضوع به کشتی افراماکس مربوط میشود. طرف ونزوئلایی سفارش ساخت این کشتی را به یکی از کشتیسازان ایرانی داده بود. زمانی که این کشتی آماده تحویل شد، موسسههای ردهبندی به دلیل تحریمها ایران را ترک کردند و طرف خارجی نیز از تحویل گرفتن آن خودداری کرد. این موضوع تاکنون پابرجاست و طرف ایرانی در تلاش است بتواند کشتی نفکش خود را به مشتری دیگری بفروشد.
در قراردادهای بینالمللی مشکلات اینچنینی باید پیشبینی شود و اگر طرف سفارشدهنده پرداختهایی برای سفارش خود داشته باشد، تولیدکننده پس از آنکه محصول را تولید کرد، میتواند آن را به مشتری دیگری بفروشد و پس از کسر خسارتها آنچه از پرداخت اولیه مانده را به سفارشدهنده باز میگرداند. این موضوع پس از چند تجربه در قراردادهای ایران نیز رعایت شد. به عبارتی میتوان ادعا کرد که سفارش خارجیها دیگر به چنین سرنوشتی دچار نخواهد شد اما موضوع پروندههایی که در گذشته وجود داشت همچنان پابرجاست. این کشتیها و نفتکشها را در شرایط کنونی میتوان در مصارف داخلی مورد استفاده قرار داد تا تعیین تکلیف شوند.
محمدحسین داجمر - مدیرعامل و رئیس هیاتمدیره پیشین کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران
