صنعت بستهبندی، کارتنسازی و در مجموع صنایع چوب و کاغذ با راهاندازی صنایع مدرن شاهد تغییرات بزرگی است در صورتی که این روند ادامه پیدا کند میتوان گفت ایران در آیندهای نه چندان دور به قطب بستهبندی و کارتنسازی تبدیل خواهد شد. کاغذ یکی از رشتههای تولیدی در صنعت چوب و کاغذ و یک کالای فرهنگی و اقتصادی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
نظر به پیشرفت فناوری و ورود تجهیزات دیجیتالی به نوعی مصرف کاغذ روزنامه در دنیا کاهش یافته است. از طرفی ورود کتابهای دیجیتالی در دنیا نیز در کاهش مصرف کاغذ تحریر تاثیرگذار است. در ایران نیز مصرف کاغذ روزنامه در گذشته ۱۲۰ هزار تن بوده که اکنون به ۷۰ هزار تن کاهش یافته است. این امر در روند فعالیت کارخانههای تولید کاغذ نیز تاثیرگذار بوده این درحالی است که صنایع کاغذسازی در ایران به مشکلات دیگری نیز دستوپنجه نرم میکنند. به عنوان مثال، ۳ تا از کاغذسازانی که در استان مازندران از گذشته بوده یا در سالهای گذشته راهاندازی شدهاند با مشکل تامین مواد اولیه مانند باگاس یا چوب رو به رو هستند. کاغذسازی پارس در استان مازندران یکی از نخستینهای این صنعت در ایران است اما درحالحاضر تولید برای این واحد سودآور نیست و رو به تعطیلی رفته است. همچنین کارخانه چوب و کاغذ مازندران که زمانی تعطیل بود و دوباره در دولت یازدهم راهاندازی شده اکنون با وجود ۲۰ هزار تن تولید سالانه در نرخ تمامشده بالا و نداشتن مواد اولیه مثل چوب دچار مشکل شده است. کاغذسازی تبریز نیز که برخلاف نامش در استان مازندران راهاندازی شده در تامین مواد اولیه دارای مشکل است. درحالی که مصرف کاغذ تحریر در کشور حدود ۳۸۰ هزار تن است در صورتی که فقط ۱۲۰ هزار تن آن در داخل تولید میشود و بقیه آن وارد میشود حال آنکه میتوان با واردات مواد اولیه از تولیدکننده داخلی برای تولید محصول نهایی حمایت کرد. تولید کاغذ روزنامه نیز همچنان با مشکل رو به رو است در بخش کاغذهای تحریر و روزنامه وضعیت مناسبی نداریم همچنین در تامین چوب مورد نیاز نیز از گذشته مشکل وجود داشته و ادامه دارد در حالی که میتوان با واردات چوب از روسیه که بانک جهانی چوب هست، این بحران را رفع کرد و لازم است تا دولت در رفع این مشکل و آسانسازی واردات آن بسترسازی مناسبی فراهم کند. در بخش کاغذ بستهبندی و مقوا نیز در بهترین شرایط میزان مصرف کشور ۸۵۰ تا ۹۰۰ هزار تن است درحالی که برای تولید ۲/۸ میلیون تن در کشور ظرفیتسازی شده است. با این حال در کل بخش صنعت بستهبندی و تولید کاغذ بستهبندی و مقوا مزیتهای خوبی برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد شده است به طوری که اکنون چینیها با وجود دگرگونیهای به وجود آمده یکی از بزرگترین متقاضیان این صنعت هستند که در بازار ایران به شدت در حال خریدند. این فرصت مناسبی است که باید با رفع مشکلاتی از جمله تامین آهار مورد نیاز صنایع بر توانمندسازی صنعتگران داخلی کوشید تا این متقاضی بزرگ در بازار ایران پابرجا بماند. در این راستا لازم است تا واردات آهار با تدابیر وزارت صنعت، معدن و تجارت به نفع تولیدکنندگان داخلی آسان شود.
ابوالفضل روغنی گلپایگانی - رئیس کمیسیون صنایع اتاق ایران
