در دولت یازدهم، اقدامات بیشماری از سوی معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری به مرحله اجرا گذاشته شده است که اجراییسازی و بهرهبرداری از ظرفیتهای کامل قانون حمایت از شرکتها و موسسههای دانشبنیان با احراز صلاحیت نزدیک به ۳ هزار و ۱۵۰ شرکت، ایجاد نزدیک به ۹۰ هزار شغل مستقیم و درآمدی افزونبر ۳۰۰ هزار میلیارد ریال،
جذب اعتبار حدود ۳۰ هزار میلیارد ریال از طریق صندوق نوآوری و شکوفایی و فعالسازی خطوط اعتباری تسهیلات مالی در قالب اعطای وام قرضالحسنه، سرمایه در گردش، لیزینگ و... به شرکتهای دانشبنیان و صندوق پژوهش و فناوری از مهمترین این دستاوردهاست. همچنین تدوین، تصویب و اجراییسازی «نظامنامه پیوست فناوری قراردادهای بینالمللی و طرحهای مهم ملی»، حمایت از ایجاد و توسعه روشهای نوین تامین مالی طرحهای فناورانه و نوآورانه همچون بازار داراییهای فکری، الگوی سرمایهگذاری جسورانه (VC)، حمایت از توسعه بازارهای صادراتی و تبادل فناوری در عرصه بینالمللی، توسعه و ترویج فرهنگ نوآوری، فناوری و جریانسازی در عرصه اقتصاد دانشبنیان، توسعه تجاریسازی و گسترش کارآفرینی فناورانه از طریق تعریف و اجرای بیش از ۱۰۰ طرح کلان ملی فناوری، توسعه ظرفیتهای فناوری و نوآوری در عرصه ملی از طریق ستادهای توسعه فناوریهای راهبردی، حمایت از بازارسازی شرکتهای دانشبنیان از طریق راهکارهای سیاستی همچون برگزاری ۵ دوره نمایشگاه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی ساخت ایران و... همه و همه از اقداماتی است که در سایه همدلی، همزبانی و تشریک مساعی همکاران این معاونت و همکاری سایر دستگاهها و سازمانهای اجرایی به مرحله اجرا گذاشته شد. اکنون و در طلیعه دولت دوازدهم، معاونت علمی و فناوری تجربههای اندوخته شده از گذشته را چراغ راه آینده کرده و به منظور تعالی علم، فناوری و نوآوری در دولت جدید، این راهبردها را در فعالیتهای خود مدنظر خواهد داشت: معاونت علمی و فناوری به عنوان نهادی فرابخشی در بدنه اجرایی دولت، ماموریت اساسی خود را تلاش برای تحقق «اقتصاد مقاومتی و دانشبنیان» تعریف کرده است و در این راستا نگاه ویژه و متوازنی به ابعاد مهم و تاثیرگذار بر توسعه مولفههای اثرگذار بر اقتصاد دانشبنیان دارد. به عبارت دیگر، معاونت علمی و فناوری تلاش خواهد کرد با تدوین سیاستهای جامع و جلب مشارکت ذینفعان کلیدی در بخشهای دولتی، عمومی و خصوصی، گامهای موثری در راستای شکلگیری زیستبوم کارآفرینی و نوآوری در فضای اقتصادی- اجتماعی کشور بردارد. حمایت از توسعه و تقویت مراکز نوآوری و شتابدهی فناوری، ارائه الگوهای نوین تامین مالی دانشبنیان همچون سرمایهگذاری جسورانه، بازار داراییهای فکری و تامین مالی جمعی، تدوین و بهبود قوانین و مقررات مورد نیاز برای توسعه علم و فناوری در کشور، فرهنگسازی و ترویج گفتمان فناوری، نوآوری و اقتصاد دانشبنیان و... تمهیدات اجرایی معاونت در این زمینه خواهد بود. با توجه به رویکرد اجرایی و عملیاتی دولت یازدهم مبنیبر اجراییسازی قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانشبنیان (مصوب ۱۳۸۹) که تا سال ۱۳۹۲، اجرای جدی آن به تعویق افتاده بود، اقدامات مناسبی در جهت توسعه و تقویت این شرکتها انجام شده است. اکنون زمان آن رسیده است که شاهد ایفای نقش جدی این شرکتها در اقتصاد و مشارکت جدی این شرکتها در پروژهها و طرحهای بزرگ کشور در عرصه ملی و بینالمللی باشیم. بر این اساس، تعریف و تدوین طرحهای کلان ملی فناوری و بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان داخلی، الزام دستگاههای اجرایی برای تدوین و اجرای پیوست فناوری در پروژههای کلان خود، عضویت در شورای اقتصاد و کمک به پیشبرد اهداف پیوست فناوری در پروژههای کلان در قالب بازارسازی برای شرکتهای دانشبنیان، بهرهگیری از ظرفیتهای ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی برای بازارسازی محصولات دانشبنیان و... از جمله برنامههای فراروی معاونت در مسیر دستیابی به این هدف خواهد بود. بسیاری از مسائل و چالشهای جدی موجود در کشور پاسخهایی از جنس فناوری و نوآوری دارد بنابراین نظام علم و فناوری کشور باید در قبال آنها واکنش نشان دهد. چالشهایی همچون بهینهسازی مصرف انرژی، خشکسالی و کمآبی، مدیریت کارآمد محیطزیست، مشکل ریزگردها و آلودگی هوا از جمله چالشهای جدی فراروی اقتصاد کشور هستند و بر این اساس، ارائه راهکارهای فناورانه، نوآورانه و دانشبنیان به این چالشها یکی از راهبردهای اساسی معاونت در دوره پیش رو خواهد بود. دستیابی به بازارهای بینالمللی و حجم صادرات محصولات و خدمات دانشبنیان یکی از شاخصهای توسعه فناوری و اقتصادی در هریک از کشورهای جهان است.
بدین ترتیب، معاونت تلاش خواهد کرد تا در دوره پیش رو، از طریق توانمندسازی شرکتها با مشارکت دولت و بخش خصوصی و بهرهگیری از حمایتهای مشروط، زماندار و هدفمند ایجاد زیرساختهای لازم، ارتقای حجم و کیفیت صادرات دانشبنیان کشور را محقق سازد.
رویکرد اصلی معاونت درباره همکاریهای بینالمللی و تبادل فناوری نیز ایجاد بستر مناسب برای فعالیت بازیگران نظام نوآوری، به ویژه شرکتهای نوآور و دانشبنیان خواهد بود. به بیان دیگر، معاونت میکوشد شرایط، امکانات و زیرساخت مناسب را برای نقشآفرینی شرکتهای فناور و نوآور ایرانی در عرصه بینالمللی هموار کند.
سورنا ستاری - معاون علمی و فناوری رئیسجمهوری
