سارا اکبری: شرایط امروزه ایجاب می‌کند که محصولات، علاوه بر فروشگاه‌های فیزیکی، در کانال‌های دیجیتالی مختلف و متنوعی به فروش برسند. علاوه بر این، اطلاعات راجع به این محصولات باید جزئی‌تر و دقیق‌تر باشد تا الزامات نهادهای قانون‌گذار و انتظارات روزافزون مشتریان را پاسخ دهد.

چارچوب SourceGS۱ برای همین هدف و به‌منظور ایجاد بستری برای انتشار و بازنشر اطلاعات محصولات ایجاد شده است تا شرکای تجاری، با دسترسی به آن بتوانند اطلاعات مدنظر خود را در کانال‌های دیجیتالی ارتباط با مشتریان استفاده کنند.GS۱ به عنوان سیستم یکپارچه‌سازی استانداردهای جهانی، اطلاعات مورد نیاز برای مدیریت زنجیره تامین کالا را فراهم می‌آورد و این امر باعث پذیرش این سازمان در سطح جهان شده به گونه‌ای که بسیاری از سیستم‌های زنجیره تامین جهانی از این استانداردها استفاده می‌کنند. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این سازمان این است کهGS۱ یک سازمان جهانی است که در زمینه استقرار استانداردها و راهکارهای شناسایی کالا از سال ۱۹۷۳میلادی(۱۳۵۲شمسی) تاکنون تجربه عملیاتی دارد.همچنین سازمانGS۱ محدوده وسیعی از محصولات، خدمات و راهکارهای کاربردی را می‌دهد که به طور قابل توجهی باعث بهبود قابلیت‌های زنجیره تامین و تقاضای کالا می‌شود. این سازمان در زمینه‌های مختلف حرفه‌ای و صنعتی مانند خرده‌فروشی و کالاهای FMCG، بهداشت و درمان، حمل‌ونقل، لجستیک و... خدمات می‌دهد و درحال‌حاضر ۱۱۱ کشور به عنوان مرکز شماره‌گذاری (Member Organization) نماینده رسمی سازمانGS۱ هستند و در سطح جهان بیش از یک میلیون شرکت از خدمات و راهکارهایGS۱ استفاده می‌کنند.گفتنی است، اطلاعات شرکت‌های عضوGS۱ ایران از طریق این سایت و همچنین سایت GEPIR سازمانGS۱ بین‌الملل آگاهی‌رسانی می‌شود.با این مقدمه فعالیت‌های سازمانGS۱ در ایران را بررسی می‌کنیم.رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌گوید: در راستای اجرای وظایف محول در حوزه مواد ۵، ۶ و ۱۳ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز به طراحی و راه‌اندازی ۴ سامانه جامع تجارت، سامانه جامع انبارها، سامانه شناسه کالا و سامانه شناسه رهگیری اقدام شده است.به گفته رمضانعلی صادق‌زاده، کاربران با استفاده از اطلاعات مندرج در راهنمای سامانه شناسه کالا می‌توانند در فرآیند مشخصی ثبت نام کنند و برای استفاده از این سامانه ثبت‌نام کاربر ابتدا اطلاعات مربوط به احراز صلاحیت (داشتن کارت بازرگانی، شناسه صنفی و شماره ملی شرکت) را ثبت کنند.رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی وزارت صنعت، معدن و تجارت تصریح می‌کند: کاربران بعد از ورود به سامانه باید مشخص کنند که آیا کالای وارداتی از مبدا GTIN دارد یا اینکه کاربر خودش GTIN دریافت کرده است.صادق‌زاده در ادامه با تشریح این مطلب گفت: گزینه دوم این است که کالای وارداتی GTIN ندارد و باید از مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران (GS۱ Iran) ایران‌کد دریافت کند یا از شناسه داخلی سامانه استفاده کند و سپس مسئله این است که کالا چه GTIN داشته باشد یا از شناسه داخلی استفاده کند، باید شناسنامه کالا تشکیل شود. یادآوری می‌شود که چارچوب SourceGS۱با گروه‌های مختلفی از ذی‌نفعان در تمامی زنجیره‌های ارزش سروکار دارد. به‌عنوان مثال، شرکت‌ها می‌توانند برای اشتراک‌گذاری اطلاعات محصولات بر بستر اینترنت، ازGS۱ Source استفاده کنند. همچنین توسعه‌دهندگان اپلیکیشن می‌توانند داده‌هایی را که در این بستر به اشتراک گذاشته شده است، در اپلیکیشن‌های تحت وب و تلفن همراه خود گردآوری کنند. صاحبان نشان تجاری یا شرکت‌هایی که محصولاتی تولید می‌کنند نیز به‌نوبه خود از این سیستم بهره‌مند می‌شوند.درحال‌حاضر ۶ شرکت بزرگ بین‌المللی، به‌عنوان گردآورندگان داده‌های تایید شده از طرفGS۱ در حال خدمات‌دهی SourceGS۱ به متقاضیان هستند و شرکت‌های گردآورنده داده‌های محلی باید از طریق این ۶ شرکت به سایر همکاران و شرکای تجاری خود در سراسر دنیا متصل شوند.GS۱ یک سازمان بین‌المللی پیشگام در زمینه طراحی، توسعه و اجرای استانداردهای شناسایی کالا، ضبط خودکار داده‌ها و تبادل الکترونیکی آنها است. این سازمان گستره وسیعی از خدمات و راهکارهای اجرایی را برای بهبود کارآیی و شفاف‌سازی زنجیره‌های تامین و تقاضا در سطح جهانی و بخش‌های مختلف صنعتی و تجاری ارائه می‌دهد.معاون امور اقتصادی و بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز درباره سامانه جامع تجارت اظهار می‌کند: در وزارت صنعت، معدن و تجارت «ستاد ملی» شامل دستگاه‌هایی در آیین‌نامه‌های اجرایی (ماده ۱۳) ایجاد شناسنامه، شناسه و کد رهگیری برای کالاهای گروه هدف تشکیل شده است.یداله صادقی با بیان اینکه باید واردکننده به سایت سامانه جامع تجارت مراجعه و طبق شیوه‌نامه اقدام کند، افزود: وقتی کالاها در سیستم نصب شناسه وارد شدند، متعاقب آن شناسه رهگیری روی کالا اجرا می‌شود که امکان رصد در سطح بازار را دارد و امکان ممیزی کالاهایی که به شکل قانونی تولید یا وارد شده فراهم می‌شود.وی می‌گوید: ۱۰ کارگروه در گروه‌های کالایی مختلف ۱۱ شیوه‌نامه را حاوی قواعد کسب و کار برای ایجاد شناسنامه و تولید شناسه تهیه کرده‌اند.به گفته صادقی، تمام دستگاه‌هایی که در ترخیص، انبار، تولید و واردات کالا دخیل هستند و در این کمیته‌های کاری قواعد را بررسی کرده این قواعد به شیوه‌نامه مشخص تبدیل شده و از زمانی که وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام می‌کند، تولید و ورود کالا باید با شناسه باشند و این امکان از طریق سیستم سامانه‌ای انجام خواهد شد.معاون امور اقتصادی و بازرگانی تصریح می‌کند: صرف بکارگیری شناسه رهگیری تمام مباحث مربوط به قاچاق کالا را برطرف نمی‌کند. در این سامانه با مشارکت و ارتباط با سامانه‌هایی که در زمینه مواد ۵ و ۶ قانون است، ادامه اقدامات لازم مربوط به ثبت اطلاعات انجام می‌شود. به گفته صادقی، براساس این سیستم جامع، تجارت هم شفاف‌تر می‌شود و هم زمینه لازم فراهم می‌شود که بعد از اینکه در سامانه بیمه و حمل‌ونقل، اطلاعات کالا درج شد، کالا به انباری برود که دارای شناسه است (سامانه جامع انبارها).معاون امور اقتصادی و بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌گوید: تمام مراکزی که محل دپو و نگهداری کالا هستند شناسه انبار دریافت می‌کنند و همه کالاهای تولید داخل و وارداتی به هر جا فرستاده می‌شوند باید دارای شناسه باشند و این شناسه و کد رهگیری مجموعه‌ای را تشکیل می‌دهد که به شفافیت گردش کالا تولید و توزیع کمک می‌کند و بر کنترل قاچاق موثر است.