میترا ممسنی: همزمان با افزایش موج استقبال از خودروهای کراساور (نیمهشاسی) خودروسازان ایرانی نیز در تلاش برای تامین سلایق و نیازهای مشتریان بوده و در تلاش هستند تا با تولید خودروهایی جوانپسند و با قیمتهایی بهصرفه، ضمن افزایش حضور در بازار داخلی، خودی در بازارهای صادراتی نشان دهند.
تجربه نشان داده خودروسازانی که بر واحدهای تحقیق و توسعه خود تمرکز میکنند، تولیداتی به مراتب مشتریپسندتر، به صرفهتر و با امکانات بیشتر به بازار عرضه میکنند که نمونه آن کوییک است. خودروی جدید سایپا که نام کوییک را برای آن برگزیدهاند درحالی برای حضور پررنگ در بازار داخلی برنامهریزی کرده که در کنار آن صادرات را به عنوان یکی از اصلیترین محورهای فعالیت خود برگزیده و با رعایت استانداردهایی، در تلاش برای حضور در بازار اروپاست. رضا عبدالوند معاون طرح و برنامه مرکز تحقیقات سایپا و مدیر پروژه کوییک در گفتوگو با گسترش صنعت، روند طراحی این خودرو تا برنامههای آینده را تشریح کرده که در ادامه میخوانید:
در طراحی محصول جدید سایپا با عنوان کوییک چه مواردی مدنظر قرار گرفت و چه اقداماتی در اینباره انجام شد؟
براساس برنامه توسعه محصول گروه خودروسازی سایپا، ۳ دسته برنامه بلندمدت، میانمدت و کوتاهمدت تعریف کرده و همانطور که پیش از این مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا اعلام کرده وضعیت در آینده بهگونهای پیش خواهد رفت که سالانه یک تا دو محصول جدید روانه بازار خواهد شد که امیدواریم سازندهها به موازات سایپا خود را ارتقا دهند تا این اتفاق مهم در صنعت خودرو رخ دهد. کوییک حاصل محصول پروژه ۲۱۲ است و بر پایه پلتفرم بهبود یافته ایکس ۲۰۰ بنا نهاده شده است. در طراحی محصول کوییک، طراحی سبک و مهندسی سیستم و اجزای خودرو بر پایه مهندسان ایرانی است. مرکز تحقیقات و مهندسی سایپا با استفاده از دانش و مهارت طراحان خود در عمل چهره تهاجمی و قدرتمندی به این خودرو بخشید که این امر از ویژگیهای خودروهای کراس بوده و ظاهر خودرو، حالت قدرت و چابکی را به ذهن بیننده تداعی میکند. طراحی این محصول از اواخر سال ۹۳ و اوایل سال ۹۴ و همزمان با احساس نیاز مشتریان به این گونه محصول آغاز شد چراکه همزمان با ورود خودروهای خارجی نیاز به یک محصول رقابتی به وجود آمد و مشتریان به یک خودروی روز و جوانپسند با امکانات و ویژگیهای خاصی نیاز داشتند که این روند سایپا را بر آن داشت به گونهای دیگر فکر کرده و محصولی خاص با ویژگیهای زیادی که نیاز مشتریان را برطرف میکند، طراحی کند. از لحاظ فنی نیز محصول کوییک حاصل پروژه ۲۱۲ است که موتوری با قدرت حدود ۹۰ اسب بخار و مجهز به دریچه گاز برقی است که به دنبال آن امکان استفاده از کروز کنترل و محدودکننده سرعت نیز در این خودرو فراهم شده است. این محصول در دو مدل گیربکس دستی و اتومات و در ۴ تیپ طراحی شده است. به طوری که گیربکس ساده در دو تیپ ساده و لوکس و گیربکس اتومات نیز به همین شکل تولید خواهد شد که تمام امکانات روی مدل فول پیشبینی شده است. گیربکس اتومات این خودرو گیربکس CVT و در راستای ارتقای پلتفرم ایکس ۲۰۰ تغییرات عمده و زیادی انجام شد تا امکان نصب گیربکس CVT روی این پلتفرم به وجود بیاید.
آنچه در رونمایی این خودرو موردتاکید قرار گرفت، نقش پررنگ تحقیق و توسعه و استفاده از مهندسان ایرانی در طراحی این خودرو بود. به طور کلی در گروه خودروسازی سایپا چه میزان مطالعه برای طراحی این خودرو انجام شد؟
در گروه خودروسازی سایپا به چند صورت میتوان نسبت به طرح این موضوع اقدام کرد زیرا فعالیت مهندسی تنها در مرکز تحقیقات انجام نشده است که در اصطلاح فارسی به آن مهندسی همزمان گفته میشود. بر اساس این طرح در زمان آغاز به کار پروژهای، همه شرکتهای گروه خودروسازی سایپا به صورت همزمان فعالیتهای مهندسی را در مرکز تحقیقات آغاز کردند. بر این اساس در مجموع ۳۵۰هزار نفر ساعت کار مهندسی برای طراحی کوییک انجام شده است. گفتنی است که طراحی این خودرو کاملا ایرانی بوده هرچند این احتمال وجود دارد مانند همه شرکتهای خودروساز در دنیا در تامین ابزارهای تولیدی از امکانات و سازندگان خارجی استفاده شده باشد چرا که این امر لازمه جهانی شدن است و باید برای تولید کیفی قطعات در اندازه جهانی، سازندگان و شرکتهای خودروساز با خودروسازان و قطعهسازان خارجی در ارتباط بوده و سازندگان خارجی داشته باشیم.
مزیت رقابتی محصول از نظر طراحی در مقایسه با رقبای همرده چیست؟
در بازار فروش خودرو رقیبی با ارائه این سطح از امکانات ایمنی و رفاهی وجود ندارد. خودرویی مجهز به گیربکس اتوماتیک و برآورده کردن تمام استانداردهای ملی و بینالمللی در این سطح قیمتی قابل مقایسه با این محصول نیست.
قطعات این خودرو در شرکتهای زیرمجموعه سایپا ساخته خواهد شد؟
قالبسازی همه قطعات تا پایان بهمن ۹۵ به اتمام رسیده و از اوایل اسفند ۹۵ وارد فاز تولید آزمایشی شده است. مرکز تحقیقات سازهگستر در زمینه طراحی بدنه و طراحی قطعات مشارکت جدی داشته و تمام قالبهای بدنه فلزی این خودرو در ایران و در شرکتهای سازهگستر، قالبهای بزرگ صنعتی سایپا و شرکت سایپای تهران ساخته شده است. قطعات این خودرو به چند دسته تقسیم میشوند و قطعات بدنه، تزئینی و تریم و مکانیزم در سازهگستر و سازندگان در این شرکت تولید و مدیریت میشود هرچند این امکان وجود دارد همانگونه که درحالحاضر حتی همه قطعات بزرگترین خودروسازان جهانی ساخت این شرکت نیست، هرکدام از قطعات این خودرو نیز مانند هر خودروساز جهانی همکاری مشارکتی داشته باشد.
ظرفیت تولید این خودرو سالانه چند دستگاه است؟
از آنجا که هنوز کوییک به مرحله تولید نهایی نرسیده و تنها در مرحله تولید آزمایشی قرار دارد، ماههای آینده موضوع بهبود کیفیت و کیفیترسانی این خودرو در تمام قطعات و فرآیند تولید دنبال خواهد شد اما براساس طرح تجاری پیشبینی شده تولید کوییک، تولید ۱۳۵هزار دستگاه کوییک در دوره ۵ ساله پیشبینی شده و خط فعلی تیبا ۲ در سایپای تهران برای تولید این خودرو درنظر گرفته و تولید آزمایشی آن نیز در تهران آغاز شده است. در سال نخست تولید ۱۵هزار در سال دوم ۲۰هزار، سال سوم ۴۰هزار، سال چهارم ۴۰هزار دستگاه و سال آخر ۲۰هزار دستگاه تولید خواهد شد که البته این میزان تولید همزمان با ورود این خودرو به شرایط بازار و میزان تقاضا سیاست فروش متغیر خواهد بود.
چه زمانی به صورت جدی وارد بازار خواهد شد؟
تولید انبوه پروژه با تصمیم مدیرعامل و معاونت فروش گروه خودروسازی سایپا خواهد بود اما برنامه تولید و فروش محصول، خرداد ۹۶ آغاز و تحویل خودرو در ۳ ماه دوم سال ۹۶ خواهد بود.
برنامه صادرات برای این خودرو به چه شکل خواهد بود؟
این خودرو با هدف صادرات موفق به اخذ استانداردهای اروپایی واستانداردهای IQS عراق که مبتنی بر DSO بوده طراحی شده است. در تولید ۲۱۲ از استانداردهای اروپایی، خودروسازان و قطعهسازان برتر داخلی، شرکت سازهگستر و سازندگان داخلی و همچنین مشاوران داخلی و خارجی بهره گرفته شده است زیرا درنظر داشتیم محصولی بینالمللی طراحی کنیم که امکان صادرات آن فراهم باشد. پیشبینی صادرات این خودرو به کشورهایی که تیبا پیش از این صادر شده و میشود، انجام شده بنابراین کشورهایی مانند عراق، سوریه، مصر، الجزایر و حوزههای جدیدی که با توجه به امکانات و سطح استاندارد در نظر گرفته شده در طراحی کوییک هستند، بازار صادراتی این خودرو قابل توسعه به کشورهای دیگر نیز است به طوری که حدود ۲۰درصد تیراژ تولید صادر خواهد شد.
بنابراین تا حدود زیادی به استانداردهای جهانی نزدیک است؟
بله. ضمن آنکه استانداردهای ۸۱گانه ابلاغ شده از طرف دولت در این محصول لحاظ شده که استانداردهای اروپایی را نیز شامل میشود و از دی ۹۷ اجرای آن الزامی شده است.
هزینه طراحی این خودرو چه میزان بوده است؟
تاکنون حدود ۴۰ میلیارد تومان در این پروژه هزینه شده و تا پایان مرحله دوم نیز حدود ۵۱ میلیارد تومان هزینه این پروژه خواهد بود که در مرحله بعد، بحث جدی کنترل پایداری و موتور بهبود یافته را پیشخواهیم برد. مرحله بعدی این خودرو در سالهای آینده موتور ارتقا یافته با ۱۰درصد توان بیشتر، آلایندگی کمتر، مصرف سوخت کمتر به ویژه تولید دیاکسیدکربن کمتر است.
آیا پیشبینی شده که کوییک تا چند سال روی پلتفرم فعلی به تولید برسد؟
این محصول، محصول کوتاهمدت گروه سایپاست اما زمان تولید این محصول و پلتفرم ایکس ۲۰۰ تا سال ۱۴۰۴ گسترش خواهد یافت. ضمن آنکه درحالحاضر استاندارد آلایندگی این خودرو استاندارد یورو ۴ بوده و در مرحله بعدی به یورو ۵ ارتقا خواهد یافت، همچنین با موتور ارتقا یافته قابلیت ارتقا تا یورو ۶ را خواهد داشت.
قیمت نهایی این محصول در دو مدل دستی و اتومات تعیین شده است؟
۴ تیپ مختلف برای این خودرو تعریف شده که تیپ ساده این خودرو به مراتب نرخ ارزانتری دارد اما قیمتها در تیپهای مختلف متنوع خواهد بود.
آیا با این شرایط امکان رسیدن نرخ به ۴۰ میلیون تومان وجود خواهد داشت؟
قیمت این خودرو به هیچ عنوان به ۴۰ میلیون تومان نخواهد رسید و حدود قیمتی کوییک همان نرخ اعلامی خواهد بود. بهطور قطع تیپ ساده بسیاری از امکانات اعلام شده را ندارد اما این امکان را برای مشتری که بخواهد خودرویی با چنین ظاهر اما با نرخ پایینی تهیه کند را فراهم خواهد کرد.
آیا تولید چنین خودرویی با چنین امکاناتی برای سایپا به صرفه خواهد بود یا اینکه سایپا امیدوار به افزایش استقبال مشتریان بوده تا از این طریق ضرر احتمالی را جبران کند؟
این نخستین خودروی اتومات زیر ۴۰میلیون تومان گروه خودروسازی سایپا خواهد بود و تاکنون خودرویی با چنین قیمتی در بازار وجود نداشته است. یکی از دلایل چنین قیمتی، استفاده از توان و امکانات داخلی و قرار گرفتن این خودرو بر پایه اقتصاد مقاومتی است که قدرت رقابت این خودرو را افزایش داده تا با تکیه بر توان داخلی به این تاکتیک قیمتی برسد. ضمن آنکه در زمینه صادرات به عراق، مصر و الجزایر نیز در حال همکاری هستیم و با الزامات استانداردهای اروپایی دیده شده در این خودرو، در صورت بالا بودن کیفیت قطعهسازان توان صادرات به کشورهای اروپایی را نیز خواهیم داشت. همچنین تیبا مجوز شمارهگذاری و صادرات به اکراین، روسیه و آذربایجان را دریافت کرده و سابقه صادرات به چنین کشورهایی را داشته و دارد.
درحالحاضر شاهد راهاندازی موجی برای تغییر نام این خودرو هستیم تا جاییکه فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای تغییر نام این خودرو اعلام آمادگی کرده است. نام این خودرو برگرفته از چیست؟
برداشت اشتباهی در نامگذاری این خودرو شده و اینگونه تصور میشود که کوییک برگرفته از یک لغت انگلیسی است در حالی که این نام برگرفته از درون ایران و طایفه کردی است که در استانهای کرمانشاه و کردستان زندگی میکنند. نام کوییک باستانی و ایرانی است و به نظر میرسد رقبا این شائبه را ایجاد کردهاند و مصداق این نامگذاری روستایی در استان کردستان ایران بوده است. نام محل و روستا از تپه باستانی کوییک نشات گرفته که در ۲۳ شهریور ۱۳۸۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
