میترا ممسنی: سال گذشته سازمان ملی استاندارد از افزایش تعداد استانداردهای خودرویی از ۵۵ به ۸۵ مورد در سال ۹۷ خبر داد و بر اساس آن تفاهمنامه‌ای میان این سازمان و وزارت صنعت، معدن و تجارت به امضا رسید؛

موضوعی که براساس مصوبه شورای سیاست‌گذاری خودرو در دستور کار خودروسازان قرار گرفته است. بر این اساس، به دنبال اعلام فهرست کامل ۸۵ استاندارد خودرویی در روز گذشته که قرار است از ابتدای دی ۱۳۹۷ و در ۳ مقطع زمانی در دستور کار قرار گیرد و بر اساس آن برخی از خودروها از خط تولید خارج شوند «گسترش صنعت» تاثیر ارتقای این استانداردها بر صنعت خودرو را در گفت‌وگو با کارشناسان بررسی کرد.نیره پیروزبخت، رئیس سازمان ملی استاندارد پیش از این در گفت‌وگو با «گسترش صنعت» با تشریح مراحل اجرایی این استاندارد اعلام کرده بود که ۶۱ استاندارد تدوین شده از اول دی امسال اجرایی خواهد شد و براساس پیش‌بینی‌ها ۲ استاندارد نیز اول تیر و۲۲ استاندارد باقیمانده نیز از اول دی سال آینده اجرایی خواهند شد. براساس قانون، هر استانداردی که تدوین و اعلام می‌شود برای اجرای آن باید مهلت زمانی مشخصی به واحد تولیدی مربوط داد. قانون‌گذار اعلام کرده این فرصت زمانی نباید کمتر از ۳ ماه باشد و تنها مربوط به صنعت خودروسازی نیست؛ چراکه باید تولیدکننده این فرصت را با هدف تغییر وضعیت در اختیار داشته باشد و با توجه به اینکه صنعت خودرو به دلیل پیچیدگی نیازمند مهلت زمانی بیشتری است بنابراین فرصت ارائه شده ازسوی شورای سیاست‌گذاری خودرو تا ابتدای دی ۱۳۹۷ و در ۳ مرحله زمانی تعیین شده است. رئیس سازمان ملی استاندارد نیز در این‌باره تاکید کرده بود: به طور قطع استانداردهای تدوین شده که اجرای آنها از اول دی سال آینده اجباری شده بر پایه استانداردهای روز اروپاست که از سال گذشته میلادی مورد تاکید قرار گرفته و از ابتدای سال خودروسازان نیز ملزم به اجرای آن شده‌اند هرچند به دلیل زمان‌بر بودن انطباق خودروسازان برای طراحی با سیستم‌ها اجرای آن به تعویق افتاده است. پیروزبخت با اشاره به تطابق نداشتن برخی خودروها با این استانداردها و خارج شدن آنها از چرخه تولید اظهار کرده بود: مهلت داده شده به خودروهای داخلی و وارداتی با هدف انطباق با استانداردهای هشتادوپنج‌گانه، اول دی سال آینده خواهد بود و از این زمان خودروها باید منطبق با استانداردهای تعیین شده باشند.

فاصله اندک ایران با استانداردهای اروپا
امیرحسن کاکایی، دانشیار دانشکده مهندسی خودرو نیز در گفت‌وگو با «گسترش صنعت» با اشاره به اثرات مثبت استانداردهای اعمال شده بر خودروها در آینده نه چندان دور اظهار کرد: استاندارد همواره در کنار مزیت قرار می‌گیرد؛ این در حالی‌است که استاندارد همواره کف یک خواسته است اما روزی این کف استاندارد تغییر کرده و به عنوان یک مزیت شناخته می‌شود و همه خودروها باید نسبت به رعایت آن اقدام کنند. وی افزود: خودروسازان درحال‌حاضر در یک فضای به نسبت رقابتی پیش می‌روند با این حال همچنان برای دریافت این ستاره‌ها در مواردی با مشکلاتی مواجه هستند و اقدامات شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران در این زمینه نیز محدود بوده و برای همه خودروها نیست. این کارشناس صنعت خودرو استانداردهای صنعت خودرو را کف خواسته‌های یک کشور دانست و تصریح کرد: درحال‌حاضر استانداردهای صنعت خودرو ایران در مقایسه با اروپا فاصله اندکی از یکدیگر دارند و با ارتقای استانداردهای این صنعت به ۸۵ مورد، کف خواسته‌ها با اروپایی‌ها منطبق می‌شود. کاکایی ادامه داد: به طور قطع در گذر زمان نیز مواردی مانند آزمون تصادف به استانداردها اضافه می‌شود که باعث ایجاد تغییراتی در برخی از طراحی‌ها خواهد شد و با این روند به طور قطع با اجرایی شدن این استانداردها در صنعت خودرو شاهد اتفاق‌های خوبی در این صنعت و استانداردهای آن خواهیم بود به طوری که این تغییرات در ظاهر نیز احساس خواهد شد.
 وی با اشاره به گذر زمان و استانداردهای صنعت خودرو و همچنین خواسته‌های صاحبان آنها گفت: پیش از این انتظار از خودروها این بود که با تصادفی، بدنه خودروها با آسیب‌های جدی مواجه نشود در حالی که این مفهوم هم‌اکنون تغییر کرده است به طوری که در مفهوم گذشته، ایمنی خودرو مهم بود و حال با تغییر این مفهوم، ایمنی سرنشین تبدیل به موضوع مهمی شده به همین دلیل هم‌اکنون برخی استانداردها از درجه اهمیت بالایی برخوردار شده به طوری که تصادف از بغل این روزها مهم‌ترین موضوع به شمار می‌رود و عابرپیاده نیز از موضوعات حائز اهمیت است در نتیجه در آینده شاهد تغییراتی در زمینه استاندارد این موارد خواهیم بود.عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت با اشاره به تغییر استانداردهای صنعت خودرو اروپا و تغییر اولویت‌ها اظهار کرد: هم‌اکنون استاندارد قطعات الکترونیک، پایداری بیشتر بر سر پیچ‌ها، فشار باد خودرو و مواردی از این دست تبدیل به استاندارد شده زیرا تعادل خودرو را برهم زده و منجر به تصادف می‌شود. بر این اساس در ایران نیز برخی از این موارد در حال تبدیل شدن به استاندارد هستند و برخی به عنوان یک مزیت و ستاره روی محصول به شمار می‌روند.کاکایی ادامه داد: بر این اساس اعمال استانداردهای هشتادوپنج‌گانه در صنعت خودرو را باید تحول بزرگی در این صنعت دانست و به همین دلیل عنوان می‌شود که برخی از خودروها قابلیت سازگاری با آنها را ندارند و برای انطباق نیازمند تغییر اساسی هستند که بر این اساس حذف آنها از چرخه تولید به صرفه‌تر خواهد بود.

راه سخت خودروسازان برای تطبیق با استانداردها
فربد زاوه، کارشناس صنعت خودرو نیز در گفت‌وگو با «گسترش صنعت» با بیان اینکه رابطه استاندارد اجباری و قدرت خرید مردم مستقیم است، گفت: اگر استانداردهای روز دنیا باشد که هم‌اکنون در اروپا در حال اجراست، هیچ خودرو داخلی قادر به کسب این استانداردها نیست مگر آنکه تغییرات اساسی در آنها ایجاد شود. وی افزود: اما اگر استانداردهای روز اروپا نباشد و سختگیری کمتری شود برخی از خودروها قادر به پاس کردن این استانداردها هستند و تنها یک تا دو محصول از رده خارج می‌شوند. این کارشناس صنعت خودرو ادامه داد: اگر سازمان ملی استاندارد در تعیین این استانداردها فارغ از قدرت خرید مردم اقدام به پیش‌بینی و تدوین کرده باشد به طور قطع این پروژه با شکست مواجه خواهد شد. اگر ارتقای استانداردها متناسب با شرایط اقتصادی جامعه انجام نشود به طور قطع بازار خودرو دچار بحران می‌شود و با توجه به پیشینه سازمان ملی استاندارد دور از ذهن به نظر می‌رسد این سازمان به وضعیت اقتصادی در تدوین استانداردها توجهی کرده باشد.

هماهنگی ایران با استانداردهای یورو ان‌کپ
بر اساس این گزارش، به لطف شکل‌گیری موسسه‌های ایمنی مانند یورو ان‌کپ که مسئولیت برگزاری دقیق و صحیح آزمون تصادف برای سنجش ایمنی خودروها را بر عهده دارد شاهد ارتقای ایمنی و تحول طراحی در خودروها بودیم تا خودروسازها با کسب امتیاز بیشتر بتوانند نظر مشتریان را به محصولات ایمن خود جلب کنند. نتیجه آن شده که پس از گذشت ۲۰ سال شاهد بالا رفتن سطح ایمنی خودروها هستیم. بر اساس گزارش‌های این موسسه، حداکثر حد ایمنی هر خودرو ۵ ستاره است. خودروهایی که در این آزمون ۵ ستاره زرد رنگ کامل را دریافت می‌کنند خودروهای ایمن با فناوری‌های روز و مجهز به سامانه‌های کمکی مانند ترمز اضطراری خودکار، سنسور و کیسه‌های ایمنی هوا محسوب می‌شوند. خودروهایی که تنها یک ستاره دارند یعنی خودروهایی با ایمنی حداقل هستند. به ندرت خودرویی مثل تاتا نانو (Tata Nano) پیدا می‌شود که به دلیل ایمنی ضعیف خود حتی نتوانسته یک ستاره ایمنی در کارنامه خود ثبت کند. نتیجه گزارش تست تصادف این موسسه نیز سطح ایمنی اتومبیل‌ها را به ۴ بخش ایمنی سرنشینان بزرگسال، کودکان، عابر پیاده و تجهیزات ایمنی دسته‌بندی کرده است. فعالیت این موسسه‌ها در اروپا در حالی است که استانداردهای خودرویی در سال گذشته (۲۰۱۶ ) در اروپا ارتقا یافته و به تناسب این تغییرات نیز امسال( ۲۰۱۷ )در ایران الزام شده است و اگر خودروسازی نتواند افزایش استانداردهای خودرویی را به ۸۵ مورد در دستور کار قرار دهد با توقف خط تولید محصول مربوط مواجه می‌شود.