فاطمه امیراحمدی: یکی از راهکارهایی که دو کشور میتوانند به بخش صنایع خود کمک کنند بحث تعرفه ترجیحی است.
تعرفههای ترجیحی به دلیل تفاوت در میزان حقوق گمرکی و عوارض ورودی نسبت به واردات کالای مشابه با تعرفه یکسان برای کشور ذینفع که مشمول ترجیحات خارج است، امتیاز محسوب شده ضمن آنکه متضمن توسعه صادرات و شکوفایی اقتصاد دو کشور مربوط است. همچنین برخی کشورها نیاز به حمایتهایی از این نوع دارند تا قادر به صدور کالای خود به خارج از مرزهای قلمرو گمرکی باشند. در این امر کشورهای صنعتی میتوانند کمک زیادی به کشورهای در حال توسعه داشته باشند. این مسئله در قالب موافقتنامههای چندجانبه و بهعنوان حمایت کشورهای پیشرفته از کشورهای در حال توسعه انجام میشود.شکل دیگر این مزایا زمانی است که موضوع مبادلات پایاپای بین ۲ یا ۳ گروه از کشورها و در شرایط مساوی از لحاظ صنعت، اقتصاد برقرار شده و ترجیحاتی نسبت به سایر کشورها برای خود قائل شوند. در این صورت شناخت کشور مبدا حائز اهمیت است بهطور نمونه ایران و ترکیه دو کشور همسایه فعال در صنایع مختلف هستند و تعرفه ترجیحی میتواند برای هر دو آنها مفید واقع شود. درحالحاضر این دو کشور در چند قلم کالا از تعرفههای ترجیحی استفاده میکنند. باید دید آیا در حوزه قطعات نیز این دو کشور میتوانند از تعرفه ترجیحی استفاده کنند؟موضوعی که «گسترش صنعت» آن را بررسی کرده است.
تعرفه ترجیحی در صنعت قطعه
سیدجلال ابراهیمی، دبیر کل اتاق بازرگانی مشترک ایران و ترکیه درباره تعرفه ترجیحی در صنعت قطعه گفت: تعرفه ترجیحی بین ایران و ترکیه در برخی اقلام انجام و امروز بین صنایع دو کشور عملیاتی شده است.او افزود: در دو مرحله بر تعداد اقلام برای تعرفه ترجیحی بین دو کشور افزوده شد. با تولید محصولات باکیفیت و مطابق با شاخصهای استاندارد جهانی بستر توسعه این نوع تعرفه در کشور بیشتر فراهم میشود بهطوری که امروز همکاری بین ایران و ترکیه در حال افزایش است.دبیر کل اتاق بازرگانی مشترک ایران و ترکیه در پاسخ به این پرسش که ترکیه امروز خود تولیدکننده قطعات خودرو و صادرکننده به بازارهای جهانی است، آیا در این امر ایران میتواند با بهرهگیری از تعرفه ترجیحی به ترکیه صادرات قطعه داشته باشد، گفت: درحالحاضر قطعات خودرو جزو فهرست اقلام برای افزایش محصولات استفادهکننده از تعرفه ترجیحی نیستند اما میتواند هر کالایی در این فهرست قرار گیرد و در کشورهای دیگر بازار داشته باشد.او توضیح داد: ممکن است ترکیه تولید قطعه داشته باشد اما فاصله بین بخش تولید و نیاز (تولید در شرق و نیاز به قطعات در غرب کشور) واردات را از کشور همسایه به صرفهتر کند ازاینرو با استفاده از تعرفه ترجیحی، دو کشور میتوانند در این صنعت همکاری داشته باشند.وی ادامه داد: صادرات از طریق مناطق آزاد ایران ممکن است به نفع هر دو کشور باشد و هر دو طرف از این مسئله سود ببرند. ابراهیمی در ادامه به فرصتها و ظرفیتهای موجود در کشور اشاره کرد و گفت: دستمزد کارگر ایرانی نسبت به کارگر ترکیه ارزانتر است و شاید نزدیک به یکسوم تفاوت نرخ در دستمزدهای کارگری بین دو کشور وجود داشته باشد. دوم اینکه نرخ بنزین و سوخت در کشور ما یکچهارم ترکیه است بهطور نمونه نرخ گازوئیل در ایران یکششم ترکیه و نرخ برق نیز یکسوم است. او بیان کرد: درنتیجه کالا در ایران ارزانتر از ترکیه تمام میشود. این مسائل در تولید تاثیر زیادی دارد و محصولات را با هزینه کمتر و نرخ رقابتیتر وارد بازارهای هدف میکند.ابراهیمی در ادامه چالش موجود را کیفیت محصولات عنوان کرد و گفت: اگر بتوانیم کیفیت و استانداردهای جهانی را در تولید محصولات خود رعایت کنیم، میتوانیم سهم خود را از بازارهای جهانی افزایش دهیم.دبیر کل اتاق بازرگانی مشترک ایران و ترکیه در کنار این مسئله به کیفیت بستهبندی کالاها اشاره کرد و گفت: محصولات ایرانی دارای دو اشکال عمومی است؛ نخست کیفیت محصولات صنعتی و غیرصنعتی که توضیح داده شد و دیگری شکل بستهبندی آنهاست. این دو عامل اساسی در جذب بازار تقاضا نقش مهمی دارند.ابراهیمی در نهایت به چالش دیگر تولیدکنندگان داخلی پرداخت و اظهار کرد: یکی دیگر از مشکلات مربوط به وبسایتهای معرفیکننده کالاهای ایرانی است و تولیدکنندگان با این امر بیگانه هستند در نتیجه برای روزآمدی محصولات خود در فضای مجازی هزینه نمیکنند درحالیکه یکی از بسترهای شناخت وضعیت تولید کشورها وبسایتهایی هستند که به معرفی محصولات میپردازند. وی گفت: به این ترتیب محصولات در سایتها قدیمی بوده و در کنار این مسئله عکس نامناسب و بیکیفیت از کالاها صنعتگر ایرانی را از بازار جهانی دور کرده است.
تعرفه ترجیحی سودمند نیست
در ادامه «گسترش صنعت» نظر یکی از کارشناسان صنعت قطعه را در این امر جویا شد. محمدرضا نجفیمنش، عضو هیات مدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور درباره تعرفه ترجیحی در این صنعت گفت: تعرفه ترجیحی در شرایطی مناسب است که نرخ تسهیل ارز در کشور واقعی باشد. وی تصریح کرد: امروز نرخ دلار بهشدت پایین نگه داشته میشود که این امر در کنار تورم باعث میشود تولیدکننده توان رقابت خود را در مقابل همتایان بینالمللی از دست بدهد.او افزود: باید شرایط رقابتی را در کشور بهوجود آورد. با تحقق این امر نیاز به تعرفه نیست و کشورها میتوانند در فضایی بر اساس همکاری دوجانبه با یکدیگر معاملات بازرگانی داشته باشند.رئیس کمیسیون تسهیل کسبوکار اتاق تهران ادامه داد: در شرایط امروز کشور تعرفه ترجیحی به ضرر تولیدکننده ایرانی بوده زیرا در کشوری مانند ترکیه نرخ ارز بر مبنای منطقی تعیین شده است. او گفت: فاصله بهرههای بانکی در مقایسه با بهرههای بانکی سایر کشورها و چالش قوانین کشور یکی از موانع این نوع همکاریهاست زیرا دو کشور در یک سطح قرار نداشته و نمیتوانند به یک اندازه سود کنند.این فعال صنعت قطعه در ادامه به ۳ عامل در رونق تولید و صادرات اشاره کرد و گفت: نخست باید سود بانکی، نرخ ارز و تورم در کشور متعادل شود تا با تحقق آن بتوان آزادانهتر در این مسیر گام برداشت و با باز کردن درهای کشور بدون دغدغه وارد همکاری برای تبادل کالا با سایر کشورها شد.عضو هیات مدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور اضافه کرد: تا هنگامی که نرخ این ۳ شاخص متناسب با شرایط تولید سایر کشورها نباشد همکاری در تعرفههای ترجیحی سود زیادی برای کشور و تولیدکننده داخلی به دنبال نخواهد داشت زیرا نرخ تمام شده رقابتی نیست.نجفیمنش در نهایت گفت: امروز با وارد شدن به تعرفه ترجیحی این ما هستیم که متضرر میشویم زیرا در شرایط مناسب و همتراز با سایر کشورها در آن ۳ مقوله قرار نداریم.
