در تمام مقالات و مصاحبههایی که انجام میدهم به وضوح اعلام کرده و میکنم که ایران بازاری بکر برای سرمایهگذاری و فعالیت اقتصادی است اما این بهترین بودن چند اما و اگر دارد.
تمام دولتهایی که توانستهاند سرمایههای خارجی را بهخوبی برای پیشرفت کشور و مردم خود به کار گیرند، نخستین گام را خود بهدرستی برداشتهاند یعنی سود و بهره شخصی خود را فدای سود و مصالح کشور کردهاند؛ کاری که هنوز آنطور که باید نکردهایم. تمام دولتهای موفق در جذب سرمایه خارجی، خود را از فعالیت اجرایی و شراکت برای تولید خارج کرده و تنها بر انجام درست کارها نظارت میکنند. در این شرایط چنانچه همه آنهایی که باید کار را پیش ببرند در حاشیه قرار گیرند و تنها دولتها نقطه و هسته مرکزی امور شوند هیچگاه نمیتوانید از سرمایهگذار واقعی و توانمند خارجی بهدرستی استفاده کنید کمااینکه تاکنون نیز چنین اتفاقی رخ نداده است. به همین دلیل در صنعت خودرو شرایط رقابت بخش خصوصی فراهم نیست زیرا در این صنعت، دولت هم تصمیمساز است و هم رقیب. پس از برجام شرکتهای واردکننده خودرو و نمایندگیهای رسمی خودروسازان سعی کردند در بازار خودرویی کشور حضور فعالتری داشته باشند و برای این مهم با وزارت صنعت، معدن و تجارت و طرفهای خارجی نیز مذاکرات خوبی شد. برای نخستین بار دولتیها بهترین راه را در صنعت خودرو پیش گرفتند تا هم بخش خصوصی رشد کرده و هم سرمایهگذار و شرکتهای خودروساز مطرح برای ورود به ایران اعتماد لازم را کسب کنند. اما این مهم تنها چند ماه دوام داشت و در تیر ۹۶ یک تصمیم خلقالساعه همهچیز را تغییر داد. ابتدا «گریمارکتها» از گردونه واردات کنار گذاشته شدند و سپس با بستن سامانه ثبت سفارش، نمایندگان مجاز را نیز شوکه کردند. بازار خودروهای وارداتی بهخوبی مسیر خود را پیدا کرده بود و اگر این شوک به بازار وارد نمیشد بیگمان توسعه بهتری پیدا میکرد.
گلایه بخش خصوصی از دولت تنها در تصمیمهایی است که بدون مشورت و اعلام قبلی گرفته میشود به طور مثال میشد از یک تاریخی برای این تغییر نام برد تا شرکتها آماده این اتفاق باشند و شوک وارده به بازار را کنترل کنند. اینکه چرا برخی تصمیمها بدون مشورت با اهل آن گرفته میشود بر ما پوشیده است اما این نکته را بهخوبی میدانیم که گرفتن برخی از تصمیمها روی آینده یک صنعت و بازار اثر سوء میگذارد کما اینکه این اثر در ۹ ماه گذشته بهخوبی قابل لمس بوده و نرخ محصولات در برخی موارد تا ۱۰۰ درصد نیز افزایش داشته است. یعنی بازاری که بهخوبی در حال رشد و حرکت بود با یک تصمیم و بدون برنامه و فکر به عقبترین نقطه ممکن برگشت. صنعت خودرو کشور میتواند بهترین در منطقه و آسیا باشد اما باید ابتدا دولت پای خود را از تصمیمگیری و رقابت در تولید و بازار بیرون کشیده و فعالیتهای اشتباه خود را تکرار نکند. یادمان نرود پس از برجام، بازار ایران میتوانست بهترین بهره را از حضور برندهای معتبر و سرمایههای خارجی ببرد که با برخی تصمیمها این مهم محقق نشد اما هنوز میتوان کار را به مسیر نخست خود بازگرداند. باید این مهم را خود دولتیها و تصمیمگیران نیز بخواهند و کار را بهدست کاردان سپرده و تنها ناظر بر حسن انجام کار باشند. بیشک سرمایهگذاران خارجی کمتر رغبت میکنند وارد بازاری شوند که ثبات قوانین تجاری در آن کم است و این یکی از مشکلات فعلی ایران برای جذب سرمایههای خارجی و حضور برندهای معتبر است.
اما اگر قوانین تجارت و تولید ایران دارای یک ماندگاری و ثبات معقول شود این بازار بهترین فرصت برای برندها و سرمایهگذاران خارجی خواهد بود. امیدوارم دولتها برخی از تصمیمهای بزرگ را با مشورت فعالان بازار و صنعت بگیرند تا کمترین اشتباه در پیادهسازی آن رخ داده و بازار و مردم کمترین زیان را ببرند.
مهدی دادفر - دبیر انجمن واردکنندگان خودرو




