قراردادهای خارجی فرصتی برای حرکت به سوی روزآمدی و توسعه است زیرا در همکاری با کشورهایی که تجربههای زیادی به لحاظ فناوری کسب کردهاند کمککننده برای رسیدن به هدفهای تعیینشده در امر پیشرفت است.
در قراردادهای خودرویی اولویت نخست قطعهسازان هستند زیرا خودرو مجموعهای از قطعات است اما سیاستگذاریهای کشور بدینگونه پایهریزی نشده است که در این مذاکرات قطعهسازان حضور مستقیم داشته باشند. در آغاز خودروسازان داخلی و خارجی مذاکره میکنند و قراردادها که نهایی شد قطعهسازان وارد میشوند. به طور قطع بازنگری در این مسئله اگر حرفهای باشد، هر دو طرف سود خواهند برد. همچنین در این همکاریها اگر شرایط صادرات محقق شود، نگرانیها کمتر خواهد شد. شرکتهای پژو و رنو با مدل خودروهای روز در حال استعلام از توانمندی و ظرفیت قطعهسازان داخلی هستند. این اتفاق خوشایندی است. تمام خودروسازان جدیدی که در حال ورود به کشور برای انعقاد قرارداد و همکاری هستند تامین قطعات خود را از طریق قطعهسازان ایرانی پیشبینی کردهاند مگر اینکه به لحاظ فناوری یا نرخ پاسخگوی نیازهای آنها نباشد. بنابراین برای صنعت خودرو داخل این فرصت فراهم شده که قطعهای را تولید و تامین کند که بازار صادرات داشته باشد. اما الزام این صادرات بر دوش خودروساز است. در نتیجه هر خودرویی که صادر شود قطعات آن تولید داخل است و به این شکل قطعهساز ایرانی خود را به بازارهای جهانی معرفی میکند. همچنین به ازای هر خودرو صادراتی، فروش لوازم یدکی وجود دارد. بنابراین چنین فرمولی برای امروز این صنعت را راهبری میکند. حتی اگر این موضوع را کنار بگذاریم قطعهساز باید برای بقای خود نگاه به بازار خارج داشته باشد. در زمان تحریم نمیتوانستیم این کار را انجام دهیم اما امروز اینطور نیست. هر بنگاه اقتصادی اگر برنامه درازمدت دارد باید با اتکا به خودش باشد. برای ارتقای(دولوپ کردن) قطعه و ورود به بازار جهانی ۳ کار باید انجام شود؛ نخست تامین سرمایه مالی زیرا شریان بنگاه اقتصادی پول است، دوم اطلاعات و دادهها که بتوان آنها را ارتقا(دولوپ) داد زیرا برای پیشرفت به یک سلسله اطلاعات فنی و مهندسی نیاز است و سوم مسئله فناوری است. هر ۳ ضلع باید شکل گیرند تا امر صادرات محقق شود. از همین رو است که وزارت صنعت، معدن و تجارت الزام ورود فناوری و عمق ساخت داخل و نیز کار کردن روی حوزههای دانشبنیان را در دستور کار خود قرار داده است. اما حلقه اتصال، بحث مالی است؛ این یک واقعیت انکارناپذیر است.
ایران بهترین و جوانترین تکنسینها را در دنیا دارد و این را آمار جهانی نشان میدهد. بنابراین بستر آماده است و اگر بحث مالی و فناوری صورت گیرد، میتوانیم یکی از موفقترین کشورها در این صنعت باشیم.
البته باید یادآور شد هر امری راهکار خود را دارد. باید بپذیریم هیچ کشوری حاضر نیست به راحتی دانش خود را در اختیار کسی بگذارد. کشورها زمانی اطلاعات خود را در اختیار دیگران میگذارند که در توسعه بازار به لحاظ سود، سهم داشته باشند و این موضوع نیز به قراردادها برمیگردد.
اگر این قراردادها درست بسته شود و تضمینهایی در قالب جرایم برای آن دیده شود به طور قطع طرف قرارداد حاضر به انتقال دانش فنی خود خواهد شد. در بدنه صنعت خودرو باید مدیریتها بهروز شود و آموزش مدیریت روزآمد یکی از اصول مهم امروز دنیاست زیرا هر کشوری با داشتن پارامتر منابع مالی و اطلاعات موردنیاز مثل نقشههای محصول و نیز فناوری مدیران این امکان را به وجود میآورد که صادرات داشته باشیم.
امید رضایی - عضو هیاتمدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان
