قطعه در کشور صنعتی بومی و ریشهدار است که با زمان و پیشرفت فناوری همراه بوده و امروز توانایی داخلیسازی مدلهای جدید خودرویی را دارد.
اما این مربوط به بازار خودروسازی است و در بازار بازرگانی یا لوازمیدکی نظارتی بر ورود قطعات و کیفیت آنها وجود ندارد.
این در حالی است که خودروسازان برای سفارش قطعهای در آغاز از کارخانه بازدید کرده و به لحاظ کیفیت، مواد اولیه مورد استفاده بررسی شده و زوایای مهندسی به دقت مطالعه میشود تا به این مرحله میرسند که قراردادی بسته شود اما در بازار لوازمیدکی این خلأ نظارتی بارها دیده شده است.
به طور نمونه، فردی بدون اینکه سابقه و دغدغه حمایتی داشته باشد تبلیغات میکند و دفتری در بازار برای خود میخرد و قطعه تولید داخل را در بستهبندی خارجی میفروشد یا محصول چینی را به نام قطعهساز ایرانی در بازار عرضه میکند.
چنین اتفاقهایی از سوی برخی افراد به این دلیل است که آنها به طور عموم تولیدکننده نبوده و فقط واردکننده در سطح بازار هستند. ایراد کار نیز نبود نظارت در بازار لوازم یدکی است و در هر حوزهای که امور نظارتی نباشد این اتفاقها زیاد رخ میدهد.
ضروری است نهادهای ذیربط مانند سازمان ملی استاندارد و سازمانهای نظارتی دیگر از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت مانند اتحادیهها بر این امر نظارت بیشتری داشته باشند و به این تخلفها رسیدگی کنند.
انجمنهای فعال در صنعت قطعه فقط میتوانند پیشنهاددهنده باشند و تصمیمگیرنده امور بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت است که باید واردات آنها را غیرقانونی یا محدود کند.
برای مثال، یکی از پیشنهادها این است که برای واردات کلاچ، این محصول در آغاز در یک کارخانه معتبر داخلی آزمایش و پس از گرفتن تاییدیه اجازه واردات آن داده شود.
در این زمینه تفاوت آزمایشها در این است که سازمان ملی استاندارد یک نمونه از قطعه را گرفته و آزمایش میکند و سپس اجازه واردات میدهد و آزمایشها Tracert(قابلیت بررسی و شناسایی از مبدا تا مقصد) دائمی ندارد.
از این رو، هر چه قطعات با عمق بیشتری در داخل ساخته شود ضمن کنترل کیفی آن باعث کارآفرینی و اشتغالزایی در کشور خواهد شد.
سیدمرتضی مرتضوی / رئیس انجمن سازندگان قطعات و مجموعههای خودرو




