حقوق مصرفکننده یکی از پرکاربردترین مسائل و واژگانی است که امروز که در تمام صنفوف و سطوح جامعه مطرح است و به شکلهای مختلف دنبال میشود اما ناآگاهی مصرفکنندگان،
تبلیغات اغواکننده و نادرست، ضعفهای مدیریتی و نظارتی، نبود شفافیت، ضعفهای کیفی، از بین رفتن صرفههای اقتصادی در بسیاری از فعالیتها، انحصار، زیادهخواهیها، سوءجریان امور کشور، عقبماندگی خیلی از مسائل کشور، انباشت مشکلات ناکارآمدی سازمانهای متولی، سوءاستفاده از حق از سوی کسانی که در مقام اعمال حق دست به اعمالی بیشتر از حد مشروع خود میزنند و در محدوده حق خود عمل نمیکنند، از زمینههای رعایت نشدن حقوق مصرفکننده است درحالیکه افراد عمل افراط و تفریط غیرموجه خود را مستند به حقی مشروع میدانند. این درحالیاست که حق بر حسننیت استوار است و حسننیت خمیرمایه اعتماد است.بستر اطمینان شرایطی مطلوب را به وجود خواهد آورد که طرفها و ذینفعان بهشکل منصفانهای سود ببرند زیرا ارزش تعامل و هر ارتباط و یا مبادلهای در سود طرفها است. برای ایجاد شرایط منصفانه، از طرفی بهمنظور مهار غریزه سودجویان و هدایت رفتار مصرفکنندگان در اصلاح الگوهای مصرف، قانونگذار، حقوقی چندگانه را برای کنترل روابط اقتصادی جامعه برای مصرفکنندگان قائل شده است که به مواردی از آن اشاره میکنم؛ ۱.حق برخورداری از سلامتی و ایمنی: مصرفکننده اطمینان حاصل کند که کالایی که دراختیار او قرار میگیرد هیچگونه آسیبی به تندرستی او وارد نمیکند. ۲.حق داشتن اطلاعرسانی صحیح و کامل: تمامی اطلاعات لازم برای انتخاب آگاهانه کالا در دسترس مصرفکننده گذاشته شود و در قبال تبلیغات گمراهکننده یا اطلاعات نادرست مورد حمایت قرار گیرد. ۳.حق انتخاب: برخورداری از بازار رقابتی و ضدانحصار که مصرفکننده قادر باشد از بین انواع کالاها و خدمات آن، خدمات باکیفیت و نرخ رقابتی را انتخاب کند. ۴.حق دخالت در تصمیمگیریها: در تصمیمگیریها منافع مصرفکننده مراعات شود یعنی نماینده، (آگاه، مستقل غیروابسته) جامعه مصرفکنندگان در تصمیمگیریها دخیل باشد و به نمایندگی از مصرفکنندگان کشور ایفای نقش کارشناسانه و موثر داشته باشد. ۵.حق شکایت و مطالبه خسارتها: شکایات وی به طریق منصفانه رسیدگی و جبران منافات شود. ۶.حق آموزش: برخورداری از آموزش برای افزایش آگاهی و مهارتهای موردنیاز ۷.حق محیطزیست سالم: مصرفکننده حق دارد از محیط سالم، محل زندگی و کار برخوردار باشد که نسلهای آینده نیز است. ۸.حق داشتن تشکل: برای حفاظت از حقهای تعریف شده و یکپارچگی داشتن تشکل مثل انجمن حمایت از حقوق مصرفکنندگان مستقل غیروابسته، غیردولتی از ضرورتها است که در حقوق مصرفکنندگان در سطح بینالمللی، ملی، استانی و شهرستانی بهرسمیت شناخته شده است.مقصود از ایجاد تشکل برای مصرفکنندگان ایجاد و پیگیری سازوکار صیانت از حقوق آنهاست. تشکل مربوط به حمایت از حقوق مصرفکنندگان باید پشتوانه مردمی داشته باشد. تشکل حمایت از حقوق مصرفکنندگان محل تجمع ظرفیتهای افراد شایسته و عاشق خدمت، شجاع، کاردان، مطلع، غیروابسته و مستقل، آگاه و هوشیار با حسننیت است.در چنین شرایطی است که این تشکل میتواند جلب حمایت کرده و خود را تقویت و ارتقا دهد. تشکل مردمی آشنا به مسائل روز اولویتهای مصرفکنندگان و منافع کشور را میشناسد و با ارزشترین، مهمترینهای حقوق مردم را شناسایی و مسیر تحقق آن را میدانند و برای اهداف ارزشی تلاش میکند.
صادق بشیری - عضو مجمع عمومی انجمن ملی حمایت از حقوق مصرفکنندگان کشور
