طیبه جهانبازی - گروه صنعت: یکی از مهم‌ترین موانع در تجاری‌سازی طرح‌ها و نوآوری‌های کشور، نبود بستر مناسب و تعامل میان صاحبان طرح و نوآوری با صاحبان سرمایه و صنعتگران است.

در این زمینه مجموعه تعاملات با نهادهای تاثیرگذار نوآوری و فناوری کشور منجر به ایجاد بازاری با عنوان بازار دارایی فکری (بورس ایده) به‌عنوان یکی از بازارهای رسمی و قانونی در شرکت فرا بورس ایران شد. این بازار با هدف عرضه و مبادله مصادیق مالکیت فکری در فضای شفاف، تخصصی و کارآمد طرح‌ریزی شده و در آن گواهی‌های ثبت اختراع، طرح‌های صنعتی، علائم تجاری و... پس از ارزیابی فنی، تهیه طرح تجاری، ارزش‌گذاری یا قیمت‌گذاری، بازاریابی و درنهایت با تایید کمیته عرضه فرابورس در تابلوی فرابورس، نمایش و آماده عرضه می‌شوند. بر همین اساس، برای توسعه و ترویج تبادلات در بازار دارایی فکری و ایجاد زمینه تعامل هر چه بیشتر بین صاحبان نوآوری و فناوری با سرمایه‌گذاران و صنعتگران در حوزه‌های تخصصی، رویدادهایی با عنوان «فستیوال بازار دارایی فکری» برگزار می‌شود. در این راستا، فستیوال نوآوری‌های صنعت موادغذایی ۱۹ دی با حضور علیرضا دلیری معاون توسعه و مدیریت منابع معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، اکبر قنبرپور رییس مرکز فن بازار ملی ایران، هدایت حسینی رییس انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی ایران و بسیاری از کارشناسان این حوزه با حمایت انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی ایران و صندوق توسعه فناوری‌های نوین برگزار شد.
پیشی گرفتن کسب‌وکارهای نوین بر سنتی
علیرضا دلیری، معاون توسعه و مدیریت منابع معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری با اشاره به فراهم شدن فضای اعتماد برای مخترعان و ایده‌های نو گفت: کسب‌وکارهای نوین از کسب‌وکارهای سنتی پیشی‌گرفته و به سرعت در حرکت است. دانش و ایده می‌تواند تحول ایجاد کند اگر سرمایه‌گذاری بر پایه دانش باشد. وی تصریح کرد: در حال حاضر سرمایه‌گذاری فیزیکی کمتر اتفاق می‌افتد و بیشتر سرمایه‌گذاری‌ها روی دانش، ایده و فکر است اما این امر با کمک استادان دانشگاه‌ها و مخترعان در حال انجام است. اکنون فضای جامعه به سمتی در حرکت است که سرمایه‌گذاران به مخترعان و دانشگاه‌ها اعتماد می‌کنند، با برگزاری فستیوال‌های بازار دارایی فکری به کمک فن‌بازار ملی ایران توانسته‌ایم دست صنعتگر را در دست مخترعان بگذاریم.
وی اظهار کرد: امروزه ایده‌پردازی در کشور ارتقا پیدا کرده که وجود استارت‌آپ‌ها در دانشگاه‌ها مصداق این امر است. صنعتگران می‌توانند نیازهای محصولی خود را به استارت‌آپ‌ها اعلام کنند و با کمک آنها آن نیازها را برطرف کنند. در حال حاضر کسب‌وکارهای نوینی که از فناوری ارتباطات کمک گرفته و ایده جدیدی را به بازار عرضه کرده‌اند در میان مردم با استقبال روبه‌رو شده‌اند و مردم به دنبال آسایش و راحتی هستند و از این نوع خدمات استقبال می‌کنند.
معاون توسعه و مدیریت منابع معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری به نقش شرکت‌های کوچک و متوسط در اکوسیستم استارت‌آپ‌ها اشاره کرد و به «گسترش صنعت» گفت: شرکت‌های کوچک و متوسط از جمله شرکت‌هایی هستند که هنوز رشد آنچنانی پیدا نکرده‌اند و نیاز به چتر حمایتی دارند. از آنجایی که در دنیا توجه ویژه‌ای به این شرکت‌ها می‌شود، برای تقویت آنها در معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و بازار سرمایه حمایت‌هایی با نصب تابلوی اختصاصی این شرکت برای عرضه محصولات آنها در نظر گرفته‌ایم. بیش از ۳۰ شرکت شرایط حضور در تابلو را دارند که به زودی محصولات آنها عرضه خواهد شد. او افزود: تاکنون بیش از ۱۶۰ ایده به بازار دارایی فکری ارائه شده و برای رونق بازار این شرکت‌ها فستیوال‌هایی را برگزار می‌کنیم تا حوزه‌های تخصصی با صاحبان ایده ارتباط برقرار کنند، بر این اساس در فستیوال قبلی نتیجه خوبی گرفتیم. به گفته دلیری یکی از بحث‌های اولویت‌دار ما در معاونت علمی بحث صنایع غذایی است و با توجه به حساسیت این صنعت برای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان هیچ نوع محدودیت مالی نداریم.
 گسترش ارتباطات بین‌الملل
اکبر قنبرپور، رییس مرکز فن بازار ملی ایران گفت: از خرداد سال ۹۳ تاکنون بیش از ۱۶۰ اختراع روی تابلوی بازار دارایی فکری فرابورس کشور عرضه شده است. بازار دارایی فکری با هدف تبادل و تجاری‌سازی مصادیق مالکیت فکری ازجمله اختراعات، طرح‌های صنعتی، علائم تجاری و... با انعقاد تفاهمنامه بین سازمان بورس و اوراق بهادار کشور و پارک فناوری پردیس از خرداد ۹۳ راه‌اندازی شده است.
وی تصریح کرد: در سال‌های گذشته بیش از ۱۶۰ اختراع روی تابلوی بازار بورس عرضه شدند و ۵ دارایی فکری نیز تبادل شده است. با انعقاد ۳ قرارداد مربوط به فستیوال نوآوری‌های تجهیزات پزشکی جمع قراردادهای منعقد شده به ۷ قرارداد و حجم ریالی آن به افزون‌بر ۶۰میلیارد ریال می‌رسد. بنا داریم ششمین فستیوال بازار دارایی فکری را در حوزه صنعت پلیمر و پتروشیمی در بهمن برگزار کنیم.
رییس فن بازار ملی ایران در راستای حمایت از سرمایه‌گذاران گفت: تسهیلاتی از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری برای خریداران طرح‌هایی که در فستیوال‌های صنایع مختلف ارائه می‌شوند در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به اینکه بیش از ۸هزار محصول دانش‌بنیان در کشور تایید شده، بیان کرد: امید است این بازار دارایی فکری ضمن کمک به تامین بخشی از نوآوری‌ها و فناوری‌های مورد نیاز صنایع کشور و توسعه رقابت‌پذیری آنها رشد تجاری‌سازی دستاوردهای مخترعان، نخبگان و کارآفرینان کشور را فراهم کند. قنبرپور با اعلام آمادگی برای برگزاری دومین و سومین فستیوال صنعت غذایی، به «گسترش صنعت» گفت: با برخی از صنایع بزرگ این حوزه مذاکراتی داشته‌ایم و با توجه به مشکلاتی که در این صنعت دارند بنا داریم نیازهای آنها را برشمرده و به شرکت‌های دانش‌بنیان این حوزه اطلاع‌رسانی کنیم. این مشکلات را در صورت فراهم بودن شرایط در کشور برطرف خواهیم کرد در غیراین صورت با ارتباطاتی که با خارج از کشور داریم و شبکه انتقال فناوری که در این گروه ایجاد کرده‌ایم و دیگر درگاه‌های بین‌المللی، تلاش می‌کنیم این تقاضا و نیازها را از طریق ارتباطات بین‌الملل حل کنیم.
رییس فن بازار ملی ایران افزود: بر اساس مذاکراتی که با انجمن‌ها و صنعت داشته‌ایم توافق‌های اولیه انجام و به زودی این برنامه‌ها اجرایی می‌شود.
گردش مالی ۲۰میلیارد دلاری در صنایع غذایی کشور
هدایت حسینی، رییس انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی ایران، صنایع غذایی را بعد از صنعت نفت مهم‌ترین صنعت کشور دانست و گفت: گردش مالی صنعت غذایی در کشور سالانه ۲۰میلیارد دلار است.
وی با تاکید بر اهمیت دانش‌بنیان شدن صنایع غذایی، اظهار کرد: یکی از نقاط آسیب‌پذیر در صنایع غذایی، نیاز جدی به مواد اولیه است و فعالیت در زمینه تولید مواد اولیه براساس دانش بومی می‌تواند به کشور از لحاظ وابستگی نداشتن به مواد اولیه وارداتی کمک کند.
نیاز به تحول در صنایع غذایی
حسین صابری، معاون توسعه فناوری پارک فناوری پردیس به «گسترش صنعت» گفت: پارک فناوری پردیس در حوزه صنعت غذایی فعالیتی ندارد و هدف‌گذاری برای صنایع غذایی انجام نداده هر چند تاکنون نیز درخواستی نداشته‌ایم و یکی از دلایل آن این است که تولید صنعت غذایی نیاز به فضای زیاد دارد و پارک‌های علم و فناوری معمولا فضای وسیع برای فعالیت این شرکت‌ها ندارند و بیشتر در شهرک‌های صنعتی مستقر هستند. با این وجود در این حوزه تحول آنچنانی نداشته‌ایم.
وی با ابراز بی‌اطلاعی از وضعیت صنایع غذایی کشور، افزود: درباره فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان صنایع غذایی اطلاعی ندارم اما در حوزه دارو شرکت‌های بزرگ و قوی در پارک فناوری پردیس وجود دارد که داروهایی برای درمان سرطان، افراد دیابتی و همچنین برای بیماران مبتلا به ایدز تولید کرده‌اند. اکنون ۲۰ شرکت قوی دارویی داریم.
انعقاد ۳ قرارداد سرمایه‌گذاری
همچنین در حاشیه برگزاری پنجمین فستیوال بازار دارایی فکری با عنوان نوآوری‌های صنعت مواد غذایی، ۳ قرارداد سرمایه‌گذاری در این حوزه بین مخترعان و سرمایه‌گذاران داخلی منعقد شد.
قرارداد واگذاری ویلچر خود بالابر با قابلیت استفاده دستی با مالکیت مهدی حلبیان با شرکت تعاونی پایش بهداشت و درمان به مبلغ ۵ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال یکی از این قراردادها است. جوراب مقاومتی آبی ویژه دردهای عضلانی به مالکیت فاطمه خدایی از دیگر قراردادهای بازار دارایی فکری در حوزه تجهیزات پزشکی بود که به ارزش ۸میلیارد و ۲۲۰میلیون ریال با شرکت سپید تن پرنیان پویش منعقد شد. در چهارمین فستیوال نوآوری‌های تجهیزات پزشکی که در شهریور سال جاری برگزار شد، ۷ طرح در این حوزه ارائه شده بود که از این تعداد ۳ طرح امروز منتهی به عقد قرارداد شد.
ارائه ۱۰طرح نوآورانه صنایع غذایی
فستیوال نوآوری‌ها به همت مرکز فن بازار ملی ایران به منظور ارائه رو در روی نوآوری‌ها و اختراعات به سرمایه‌گذاران و صنعتگران است که در همین زمینه فراخوان پنجمین رویداد بازار دارایی فکری از ابتدای مهر امسال در سطح دانشگاه‌ها، مخترعان و مبتکران، پارک و مراکز رشد علم و فناوری، بنیادهای نخبگان استانی و شرکت‌های دانش‌بنیان منتشر شد و بیش از ۱۲۰ اختراع به دبیرخانه فستیوال ارسال شده است. در این دوره از برگزاری فستیوال، پس از ارزیابی‌های فنی، اقتصادی و بازار در ۳ مرحله، ۱۰ اختراع در مرحله نهایی انتخاب و به صورت حضوری برای سرمایه‌گذاران و صنعتگران ارائه شده است.
شیرین‌کننده کم‌کالری (رژیمی دیابتی) جایگزین شکر در شیرین کردن نوشیدنی‌های سرد و گرم و تولید محصولات خوراکی شیرین بدون اسپارتام، تولید کالباس (۶۰درصد گوشت قرمز) کم‌چرب و کم‌کالری با استفاده از نشاسته اصلاح شده ذرت، فناوری تولید پلیمرهای آنتی‌میکروبال و زیست تخریب‌پذیر، استخراج آنتوسیانین از انواع آبمیوه، کیت تشخیص سریع و همزمان پاتوژن‌های آلوده‌کننده غذایی به‌وسیله تکنیک LEMP، فرمولاسیون به روش تهیه سوسیس از ماهی، تولید ماست غنی‌شده با استرول‌های گیاهی برای کاهش کلسترول بدن، پودر بستنی بدون قند با استفاده از ایزومالت و اسه سولفام پتاسیم، فرآیند تولید مربای رژیمی فراسودمند با استفاده از شیره خرما به‌عنوان شیرین‌کننده و تکتین‌آمیدی با درجه متوکسیلاسیون پایین دارای ویژگی پروبیوتیک، سیستم تولید هوای گرم، خشک و سالم‌سازی شیر برای تولید ماست سرشیردار سنتی به روش صنعتی در حالت پیوسته، ۱۰ اختراعی است که در این فستیوال معرفی شد. همچنین بیش از ۱۰۰ طرح و اختراع در قالب کتابچه و پوستر در پنجمین فستیوال نوآوری‌های دارایی فکری در حوزه صنعت مواد غذایی ارائه شده است.