امیر مهرزاد: ورود ایران به صنایع هوایی یکی از موضوعاتی است که از سالها پیش مطرح و در این زمینه اقداماتی نیز انجام شده که برخی کارشناسان آنها را طرحهای با شکست روبهرو شده میپندارند.
یکی از دلایلی که بسیاری از کارشناسان این طرحها را شکستخورده میدادند، نبود دانش فنی و زیرساخت کافی برای ساخت بالگردهای غیرنظامی است. به عبارت دیگر این کارشناسان معتقدند در صورتی که کشورهای توسعهیافته با ایران همکاری کنند و زیرساختهای موجود نیز ارتقا یابد، ایران میتواند در صنایع هوایی اقدامات مناسبی داشته باشد. بر این اساس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران با همکاری یک شرکت روسی قرار است در ایران بالگرد غیرنظامی تولید کند.
همکاری با شرکتهای روسی
ایران و روسیه از دهههای گذشته روابط اقتصادی و صنعتی بسیاری داشتند و پس از برداشته شدن تحریمهای اقتصادی روابط ۲ کشور توسعه یافت. توسعه مناسبات اقتصادی بین ایران و روسیه به حدی است که علاوه بر همکاری در صنایع الکترونیک، واگنسازی و لکوموتیوسازی اکنون ایران درحال توسعه روابط در صنایع هوایی است. ابوالفضل کیانیبختیاری، معاون برنامهریزی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(ایدرو) در اینباره به گسترش صنعت گفت: ایدرو قراردادی را با شرکت Russian Helicopters در زمینه تولید بالگرد غیرنظامی امضا کرده است. سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران قصد دارد به طور مشترک با همکاری این شرکت روسی در عرصه ساخت و تولید بالگرد ورود کند. وی ادامه داد: شرکت موردنظر در تهران ایجاد شده و با راهاندازی سایت بهتدریج توسعه طرح انجام خواهد شد. ما به عرصه صنعت هوایی که در گذشته جزو صنایع مورد نظر نبود ورود کردهایم و ابعاد طرح ازجمله میزان نیاز کشور، نوع و کلاس وزنی بالگرد، ظرفیت تولید طرح و برنامه ساخت داخل تولید بالگردها نیز پیشبینی شده است. معاون برنامهریزی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) در پاسخ به اینکه آیا هدف از این اقدام تنها تامین نیاز داخلی است یا صادرات در اولویتهای تعریف شده قرار دارد، بیان کرد: ابتدا باید بدانیم که تامین نیاز داخلی در اولویت است و در چند سال ابتدایی این مسئله مدنظر قرار میگیرد و به احتمال بسیار زیاد پس از تامین نیاز داخل به مقوله صادرات نیز توجه خواهیم کرد. کیانی با اشاره به اینکه روسها در ساخت و تولید بالگرد صاحب فناوری و دانش فنی هستند، افزود: قرار است روسها با سرمایهگذاری مشترک در این زمینه ورود کنند و در نهایت براساس آورده ایدرو و آورده شرکت روسی به تولید دست خواهیم یافت. وی افزود: این مسئله نیاز به نیروی انسانی توانمند و متخصص دارد و باید زیرساختهای لازم در این زمینه فراهم شود. پیشبینی کردهایم از توان متخصصان داخلی استفاده کنیم و با راهاندازی شرکت مشترک تیمسازی لازم انجام میشود. معاون ایدرو با بیان اینکه جمعبندی لازم درباره ساخت بالگرد غیرنظامی انجام شده، عنوان کرد: در صنعت هوایی به این نتیجه رسیدیم که کشور نیاز به بالگرد دارد و میبینید در حوادثی که رخ میدهد تا چه میزان خلأ این وسیله احساس میشود، بنابراین تصمیم بر این شد پروژهای به صورت تولید مشترک از سوی ایدرو و یکی از شرکتهای معتبر خارجی و بینالمللی این صنعت مدنظر قرار گیرد. در این سرمایهگذاری مشترک تاکید ویژهای بر استفاده از توانمندیها و ظرفیتهای داخلی شده تا با همکاری شرکتهای معتبر جهانی این صنعت ضمن انتقال و توسعه فناوری زمینه توسعه ساخت داخلی نیز فراهم شود.
ساخت بالگرد به حضور خارجیها نیاز دارد
الگوی توسعه صنعتی در صنایع پراهمیت از جدیترین نیازهای امروز کشور است. به گفته رمضانعلی سبحانیفر، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی ایران در زمینه صنایع هوایی هنوز الگوی توسعه ندارد و همکاری با شرکتهای خارجی باعث میشود علاوه بر دانش فنی الگوی توسعه صنایع هوایی نیز در کشور تهیه شود. سبحانیفر درباره ساخت و تولید بالگرد غیرنظامی در ایران به گسترش صنعت گفت: این موضوع را در ساخت پرندههای ایران-۱۴۰ و ایران-۱۴۱ تجربه کردیم. متاسفانه هر دو پروژه با شکست مواجه شد و نتوانستیم بهرهبرداری مناسبی از این دو پرنده داشته باشیم.
این عضو کمیسیون صنایع و معادن با اشاره به اینکه تولید و ساخت بالگرد غیرنظامی نیاز به دانش فنی و تجهیزات خاصی دارد، گفت: اگر چنین کاری بخواهیم کنیم باید زیرساختهای لازم را فراهم کنیم و دانش مناسبی هم داشته باشیم.
سبحانیفر با بیان اینکه برای بهدست آوردن این دانش باید با کشورهای توسعهیافته در این زمینه همکاری کنیم، افزود: این صنعت در کشور هنوز نوپاست و باید دقت کنیم تا زیرساختهای آن به درستی تشکیل شود. به عبارت دیگر پیریزی این صنعت در کشور نباید مانند صنایعی باشد که پس از سالها هنوز توجیه آنها شفاف نیست.
وی با اشاره به اینکه در فضای پسابرجام ظرفیت همکاریهای بینالمللی در کشور به وجود آمده و بسیاری از صنایع در این زمینه موفق عمل کردهاند، گفت: یکی از صنایعی که در شرایط پسابرجام ظرفیتهای مناسبی برای توسعه سرمایهگذاری دارد، صنایع هوایی است.
این نماینده مجلس با اشاره به اینکه سرمایهگذاری خارجی و انتقال دانش فنی یکی از جدیترین نیازهای صنعت ایران است، گفت: دلیلی که باعث شد در صنعت خودرو خیلی موفق نباشیم همین موضوع بود. در این صنعت با اتکا به دانش خود جلو رفتیم و این کاستیهایی داشت که خوشبختانه در فضای پسابرجام با قراردادهای خارجی رفع خوهد شد.
وی درباره صنایع هوایی توضیح داد: ایران در ابتدای راه این صنعت است و باید با کشورهای خارجی در ارتباط باشیم تا هم دانش مناسبی کسب کنیم و هم زیرساختهای تولید تامین شود. نباید اشتباهی را که در برخی صنایع مرتکب شدیم در صنایع هوایی تکرار شود.
سبحانیفر با تاکید بر اینکه باید پیریزی این صنعت به نحوی باشد که بتوانیم اینکار را با شرکتهایی پیش ببریم که بتوانند برای صنعت هوایی ایران الگوی توسعه طراحی کنند، گفت: ایران در این صنعت الگوی توسعه ندارد و این موضوع از اهمیت زیادی برخوردار است. به این دلیل یکی از نیازهایی که در این صنعت وجود دارد، همکاری با شرکتهای معتبر خارجی است. در این صورت علاوه بر پیشرفت اصولی در صنایع هوایی میتوانیم برای توسعه این صنعت الگوی مناسبی را طرحریزی کنیم.
