طیبه جهانبازی: اتوماسیون صنعتی با رشد و پیشرفت فناوریهای روز به وجود آمده است و کارشناسان پیشبینی کردهاند که در آیندهای نهچندان دور دیگر حضور نیروی انسانی در صنایع معنایی نخواهد داشت چراکه با هوشمندسازی فرآیند تولید، تمام فعالیتها به شکل خودکار و با استفاده از عوامل نرمافزاری و سختافزاری انجام میشود.
برای آشنایی با آخرین دستاوردهای این حوزه، گسترش صنعت گفتوگویی را با کارشناسان این حوزه در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و وزارت صنعت، معدن و تجارت ترتیب داده است.
همکاری مشترک با دیگر کشورها
محمدجواد انبیائی، مدیرعامل مرکز گسترش فناوری اطلاعات (مگفا) از شرکتهای تابع سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) در پاسخ به این پرسش که فعالیتهای شرکت مگفا برای خدماتدهی به صنایع شامل چه حوزههایی میشود، به گسترش صنعت گفت: فعالیتهای این شرکت در ۳ حوزه کلان تعریف میشود که نخستین حوزه آن کسبوکار و برای خدمات پیامدهی و یادگیری الکترونیکی به مشتریان است. حوزه دوم، اجرای پروژههای کلان فناوری اطلاعات برای اجرای پروژههای مشاوره است که شامل مدیریت، راهبری و نظارت بر طرحهای بزرگ فاوا، خدماتدهی ژئوماتیکس و مدیریت اطلاعات مکانی، ویدئوکنفرانس و نظارت تصویری، خدمات زیرساخت مراکز داده، شبکه و امنیت، سیستمهای موقعیتیاب، پردازش ابری و... میشود. سومین حوزه فعالیت این شرکت برای سرمایهگذاری و مشارکت با بخش خصوصی بهمنظور گسترش کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در صنایع است.
مدیرعامل مرکز گسترش فناوری اطلاعات (مگفا) با اشاره به تعاملات بینالمللی ایدرو و شرکتهای تابع آن برای بهرهگیری از دانش فنی دیگر کشورها بیان کرد: تعامل با شرکتهای معتبر جهانی برای شرکت مگفا از اهمیت بسیاری برخوردار است. هرچند فعالیت این شرکت بیشتر معطوف به داخل کشور است اما همکاریهای بینالمللی این شرکت بهویژه بعد از برجام روند مطلوبی را طی کرده و برنامهریزیهای گستردهای برای خدماتدهی متنوع به شرکتهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات انجام شده است که پیشبینی میشود در سال ۱۳۹۶ بخش بزرگی از آنها به مرحله اجرا برسد. با وجود این، برای اجرای برخی از پروژها نیازمند بهرهگیری از دانش فنی شرکای خارجی هستیم. برای عملیاتی کردن برخی از پروژهها در قالب تفاهمنامه از خدمات شرکای خارجی ازجمله مشاوره استفاده میکنیم.
به گفته انبیائی، سالهای اخیر، مگفا به شکلهای مختلف نمایندگی شرکتهای خارجی عرضهکننده محصولات را برعهده گرفته است که جزییات ارتباط با شرکتهای مختلف ازجمله شرکت AVer در پورتال اطلاعرسانی مگفا، ارائهشده است. همچنین در حوزه اینترنت اشیاء (IoT) تفاهمنامهها و همکاری خوبی با نمایندگان شرکای اروپایی و چینی به امضا رسیده است. وی با اشاره به سرمایهگذاریهای مشترک این شرکت با دیگر کشورها اشاره کرد و گفت: دو سال اخیر اقدامات خوبی در این حوزه شده و سرمایهگذاری مشترک با افغانستان و سرمایهگذاری با یک شرکت اروپایی در ایجاد پروژه بزرگ زیرساختی کشور دو مورد فعال است. علاوهبر این، در حوزه «فینتک» تعاملات خوبی برای سرمایهگذاری مشترک شکلگرفته است. همچنین در حوزه یادگیری الکترونیکی تفاهمنامههایی با شرکای اروپایی امضا شده است، که در این زمینه میتوان به شرکتهای Prime Learning ایرلند، شرکت Iact ایرلند و آکادمی «توف»
ایران – آلمان اشاره کرد. از دیگر همکاریهای این شرکت با دیگر کشورها میتوان به همکاری واحد یادگیری الکترونیکی شرکت مگفا در سالهای اخیر اشاره کرد که برای نخستینبار موفق به عقد قرارداد با یکی از وزارتخانههای افغانستان در قالب آموزشهای الکترونیکی شد.
مدیرعامل مرکز گسترش فناوری اطلاعات (مگفا) در پاسخ به این پرسش که مگفا با کدامیک از صنایع و شرکتهای داخلی همکاری دارد، بیان کرد: تنوع شرکتهای داخلی که از خدمات مگفا استفاده میکنند بسیار گسترده است. بخشی از آن، به خدمات پیامرسانی و یادگیری الکترونیکی بازمیگردد. بهعنوان نمونه، بسیاری از شرکتهای نرمافزاری خدمات پیامرسانی مربوط به سامانههای نرمافزاری خود را از مگفا دریافت میکنند. از آنجا که پدیدههای حوزه فناوری اطلاعات بهسرعت در حال تغییر است، در سالهای اخیر بهویژه در برنامهریزی سال ۱۳۹۶ مگفا، توجه ویژهای به آشنایی با فناوریهای روز، انتقال دانش و فناوریهای روز و همچنین تخصیص بودجه قابلتوجه به فعالیتهای تحقیق و توسعه برای بکارگیری فناوریهای نوین در کسبوکاری نوین شده است.
انبیائی با اشاره به همکاری این شرکت با شرکتهای تابع ایدرو گفت: همکاری با شرکتهای تابع ایدرو، بخشی از فعالیتهای مگفا را دربر میگیرد. شرکت مگفا آمادگی دارد خدمات خود را بهتمامی شرکتهای تابع ایدرو عرضه کند و آن را گسترش دهد. برای عملیاتی کردن این طرح، شرکتهای تابع باید خدمات موردنیاز خود را بهصورت داخل سازمانی دریافت کنند. متاسفانه درحالحاضر همکاری شرکتها بسیار ضعیف و کمرنگ است.
تولید ۴۰ درصد تجهیزات در داخل
امیرحسین شیروی، مدیرکل دفتر صنایع ماشینسازی و تجهیزات وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به اینکه درگذشته بسیاری از تجهیزات اتوماسیون صنعتی وارداتی بود، به گسترش صنعت گفت: این در حالی است که اکنون ۴۰درصد تجهیزات صنایع در داخل تولید میشود.
مدیرکل دفتر صنایع ماشینسازی و تجهیزات وزارت صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه یکی از ماموریتهای وزارت صنعت، معدن و تجارت هدایت سرمایهگذاران و پیمانکاران برای استفاده از تجهیزات ساخت داخل است، افزود: بسیاری از پروژههای بزرگ ازجمله پتروشیمی، گاز، نیروگاه، فولاد و سیمان به این وزارتخانه ارجاع و استعلام میشود و با ارزیابی توانایی تولیدکنندگان داخلی، ساخت و بکارگیری بسیاری از تجهیزات در صنایع مختلف به شرکتهای داخلی واگذار میشود.
صنایع پیشرو در اتوماسیون
علی میرنژاد، مدیرکل دفتر صنایع برق و الکترونیک وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز با بیان اینکه دولت در راستای حمایت از تولید داخل قانون «استفاده از حداکثر توان ساخت داخل» را تصویب کرده است، به گسترش صنعت گفت: براساس این قانون، فهرستی از توانمندیها و تولیدات داخلی روی سامانه وزارت صنعت، معدن و تجارت قرارگرفته است. به این منظور، دستگاههای دولتی که به تجهیزات در حوزههای مختلف ازجمله برق و الکترونیک نیاز داشته باشند، بنا بر الزام وزیر صنعت، معدن و تجارت، ملزم به خرید از تولیدکنندگان داخلی خواهند بود. میر نژاد با اشاره به اینکه اتوماسیون فقط محدود به خطوط تولید در صنایع نمیشود، گفت: بهعنوان نمونه، اینترنت اشیاء (IoT) در حوزههای مختلفی ازجمله لوازمخانگی، پزشکی کنترل ترافیک، کنتورهای هوشمند و... کاربرد دارد. اینترنت اشیاء از زیرساختهایی است که کشور را برای حرکت به سمت زندگی هوشمند و اتوماسیون صنعتی مجهز میکند.
خوشبختانه صنایع کشور در حوزههای مختلف مانند دیسپاچینگ برق، گاز، نفت، پتروشیمی و آبیاری در حوزه اتوماسیون پیشرفتهای خوبی داشتهاند و از پیشینه آنها در پروژههای مختلف استفاده میشود. وی با اشاره به برنامههای آینده این مرکز گفت: با توجه به اینکه فناوری هر روز در حال تغییر است، برنامههای آینده این خواهد بود که صنایع را به فناوریهای روز مجهز کنیم تا بتوانند از قابلیت فناوری روز دنیا بهرهمند شود.
اکنون در حوزه نرمافزاری برای طراحی، اجرا، نصب، راهاندازی و نگهداری توانمندی بسیاری داریم و بیشترین ارزشافزوده در اتوماسیون مربوط به طراحی، نصب و اجرای پروژهها است. شرکتهای خودروسازی و خطوط ریلی پروژههای بزرگی را در این حوزه اجرا کردهاند. در حوزه سختافزاری مانند ابزار دقیق فاصله زیادی با دیگر کشورها داریم. اکنون ۷۰درصد خودکارسازی طراحی، نصب و اجرای پروژهها که مربوط به حوزه نرمافزاری است در داخل تولید میشود و ۳۰درصد باقیمانده سختافزاری از خارج کشور وارد میشود.
