باید کانونهای دانش را در صنعت دریایی فعال کنیم چراکه ماهیت صنعت دریایی بینالمللی است و محصولات و برآیند آن در جامعه بینالمللی نمود عینی پیدا خواهد کرد.
از اینرو، هم قواعد و قوانین در صنعت دریایی هم سیاستگذاری و برنامهریزی و کار کارشناسی نیز در این صنعت باید براساس رویکردهای بینالمللی و مطابق با آنها هم راستا شود. اما متاسفانه سیاستگذاران این صنعت چندان به این موضوع مهم توجه ندارند. به عنوان نمونه، افرادی به سازمان آیمو(سازمان بینالمللی دریانوردی) فرستاده میشوند که دانش کشتیسازی و ساخت تجهیزات را ندارند. از اینرو باید مشخص شود که نقشه راه چه تعریفی دارد و ما چقدر توانایی داریم وبه چه فناوریهایی نیاز خواهیم داشت. این در حالی است که با مطالعه کتاب نقشه راه فناوریهای دریایی ایران (۱۴۰۴ – ۱۳۹۵) یا کتاب صنایع و فناوریهای دریایی میبینیم که تدوینگران با شناخت سطحی و ناقص از صنعت دریایی و بیتوجه به اهداف سازمانهای بینالمللی فعال در حوزه دریا و ناآگاهی از محتویاتی که باید در یک نقشه راه موجود باشد، به انجام پروژههایی اقدام کردهاند که هیچگونه انطباقی بین محتویات کتابها از لحاظ کمی و کیفی با عنوان درنظر گرفته شده برای آنها وجود ندارد. به علاوه اینکه رویکرد توسعه پایدار در صنعت باید براساس قواعد بینالمللی تنظیم شود. به عنوان نمونه، باید ارزیابی کنیم که در مدیریت آب برای توازن کشتیهای نفتکش باید چه سیستمی را لحاظ کنیم یا باید درنظر بگیریم که ما به فناوری آبهای عمیق نیاز نداریم. از اینرو، باید چینش و گزینش و تعریف کسب فناوری براساس نیازمندیهای ما باشد. گام اولیه برای انتقال دانش فنی و فناوری و بومیسازی، بررسی این است که به چه نوع فناوری نیاز است. به عبارتی، مدیریت فناوری در صنایع دریایی باید به درستی لحاظ شود و در تدوین آن به اهداف ۵ ساله و ۱۰ ساله سازمانهای بینالمللی در این صنعت توجه شود. در حوزه پژوهشهای دریایی نهادهایی از جمله ستاد توسعه فناوری و صنایع دانشبنیان دریایی، صندوق توسعه صنایع دریایی، سازمان بنادر و دریانوردی، مرکز پژوهشی مهندسی دریا، پژوهشکده علوم و فناوری زیر دریا و چندین دستگاه دیگر بهطور موازی در حال انجام فعالیتهای مشابه هستند بهطوری که برآیند کل تاثیرگذاری فعالیتهای آنها برای جامعه دریایی کشور و اقتصاد کلان، چندان قابل توجه نیست. بنابراین انتظار میرود این نهادها از طریق دادن گزارشهای شفاف عملکرد بهطور سالانه، عملکرد خود را در حوزه پژوهش و فناوری در معرض قضاوت جامعه به ویژه جامعه دریایی کشور قرار دهند.
رضا محمدعلیبیگی - کارشناس حملونقل دریایی
