طراحی داخلی این روزها بحث داغ صنعت خودرو است. این روند این روزها به اندازهای محبوب شده که بسیاری از کارشناسان معتقدند جنگ آینده شرکتهای برتر خودروسازی دنیا نه در بخش تولید موتور یا باتری یا حتی بدنه بلکه در بخش طراحی داخلی خواهد بود؛ جاییکه بیشتر از هر بخش دیگری جلوی چشم راننده یا بهعبارتی مصرفکننده قرار دارد.
اگر به پیشینه طراحی خودرو در ایران نگاهی بیندازیم به این نتیجه میرسیم که تغییر چهره خودرو در کشور سالهای سال به تغییرات خارجی در خودرو محدود میشد و خودروسازان تمایلی نداشتند وارد بحث تغییر در طراحی داخلی خودروها شوند. برای نمونه، در طراحی داخلی پژو پارس که در زمان ارائه اولیه، فیسلیفت (تغییر چهره) پژو ۴۰۵ بود، هیچ تغییری ایجاد نشد و تنها بیرون خودرو تغییر کرد و حتی طراحی داخلی مدلهای الایکس و سورن سمند نیز تغییر پیدا نکرد. نخستین گام برای تغییر در طراحی داخلی را سایپا با تغییر فضای داخلی پراید برداشت. پس از آن ایرانخودرو نیز به این رویه پیوست و با تغییراتی که در طراحی داخلی خودروی دنا داد قدمی بزرگ در این راه برداشت. درواقع یکی از مهمترین عوامل موفقیت دنا داشبورد روزآمد و طراحی داخلی بهروز شده است.
میتوان گفت که ترس از دست دادن مشتری بهدلیل تغییر در طراحی داخلی و هزینههای قالبسازی قطعات داخلی خودرو بهنوعی در خودروسازی ایران ریخته و خودروسازهای داخلی نیز این جرات را پیدا کردهاند تا در طراحی داخلی خودروها دست ببرند. اما در این وضعیت یک ظرفیت کلی وجود دارد و اینکه وقتی سازندگان، محصولات جدید ارائه نمیکنند و عمر محصولات آنها طولانی است، امکان مانور روی طراحی داخلی افزایش پیدا میکند. در هر حال طراحی داخلی عاملی تاثیرگذار در تولید یک خودرو است. مشتری بیشتر از اینکه بیرون ماشین را ببیند با داخل آن سروکار دارد و بیرون خودرو بیشتر برای سایر رانندگان و رهگذران جذابیت ایجاد میکند اما داخل ماشین برای مصرفکننده بیشتر از هر جای دیگری به چشم میآید. در همه جای دنیا طراحی داخلی عامل مهمی در فروش خودرو بهشمار میرود و بحث امکانات نیز که حدود یک دهه از آشنایی بازار با آن میگذرد، خود را در طراحی داخلی نشان میدهد. حتی امکاناتی که در بیرون ماشین قرار دارند مانند حسگرها یا دوربینها نمود داخلی دارند. میتوان گفت صنعت خودرو کمکم به اهمیت طراحی داخلی پی برده است هرچند نزدیک به ۵ تا ۱۰ سال زمان خواهد برد تا خودروسازی ایران در این زمینه به رقبای جهانی خود برسد چرا که رسیدن به این نقطه نیاز به تجدیدنظر مدیریتی دارد.
فربد زاوه - کارشناس صنعت خودرو
