یکی از صاحبنظران دانشگاهی در بررسی برنامه وزیر پیشنهادی وزارت صنعت، معدن و تجارت بر این باور بود که این برنامه خیلی کلنگر است و از این رو قابل تحلیل و ارزیابی نیست.
در نقد سخنان این صاحبنظر باید گفت دولتمداری در دو بخش سیاستگذاری کلان و خرد مطرح میشود. همانگونه که سه دسته برنامه بلندمدت، کوتاه مدت و میان مدت داریم. به طور معمول در تدوین سیاستگذاریهای راهبردی قرار نیست خطی مشیهای خرد مطرح شود چرا که گویای مسیری که باید پیموده باشد نخواهد بود. از این رو سیاستگذاران بخش کلان در حوزه سیاستی اقدام به تدوین خطمشیهای کلی میکنند و زیرمجموعه آن برنامههای خرد را اعلام خواهند کرد. در رویکرد سیاستگذاری خرد در سطوح ملی و حتی بینالمللی رفتارها، کنشها و واکنشها به همراه راهکارها پیشبینی میشوند. در برنامههای ملی و زیر ملی (خرد) نیز اقدام به بررسی بودجهها و ریز روشها میشود. از اینرو نباید گفت که یک برنامه راهبردی کلنگر است و نمیتوان آن را تحلیل کرد. بلکه سطوح تحلیل در این بخش از بررسیها به ارائه راهکارها ختم میشود؛ کاری که سیاستگذاران بر آن صحه میگذارند. زمانی که برنامه سیاستی خرد و مدتدار معین شد آن زمان میتوان نوع برنامه را گونهشناسی کرد و آن را به چالش کشید. به عبارتی در این بخش ارزیابی به معنی حل مسئله و آسیبشناسی رفتارها است؛ نظیر اقدامی که در مجلس از سوی نمایندگان میشود. باید توجه داشت که همواره بین روشهای سیاستی در بخشهای خرد و کلان و راهحلهای سیاسی تفاوت است؛ رویکرد که مورد توجه تحلیلگران نیست. از این رو همواره خردهگیری از بستههای سیاستی کلان در همان ابتدای پیشنهاد یک وزیر اوج میگیرد در حالی که تحلیلگران در این قسمت تنها باید به ارائه راهکار به فرد منتخب بسنده کنند و در میانه راه ریزبرنامهها را به چالش بکشند.
صفیه رضایی - روزنامهنگار
