زینب عبدی: ورود سرمایهگذاران خارجی به بخشهای مختلف اقتصادی در جهت توسعه و رونق آن بخش از سوی کشورهای درحال توسعه و توسعهنیافته مورد توجه است اما هدایت این سرمایهگذاران به مسیرهای انتقال دانش و فناوری نیازمند هوشمندی مدیران در جایگاههای گوناگون است.
در ایران نیز ورود سرمایهگذاران خارجی به صنعت بستهبندی خشکبار و زعفران ایرانی در حالی است که توانمندیهای صنعتی ایران در این زمینه شناخته شده است و شهرت جهانی دارد. هرچند جذب سرمایهگذار خارجی از گذشته مدنظر مسئولان بوده و بعد از برجام بیش از گذشته مورد اهمیت قرار گرفته اما باید توجه کرد که توانمندیهای صنعتی ایران در تهیه و تولید چرم مرغوب، فرشهای دستباف، آجیل و خشکبار، زعفران و... ریشه در تاریخ کشور دارد و در دنیا به نام ایران شناخته شده است.تولید مشترک یکی از راهکارهای انتقال دانش و جذب سرمایهگذاری خارجی است که این امر نشاندهنده قابلیتهای ۵۰ درصدی در داخل کشور است. صنعت، معدن و ساختمان بخشهای مورد اقبال در جذب سرمایهگذاریهای خارجی تهران است اما دانش داخلی مناسبی در سایر بخشها از جمله کشاورزی صنعتی نیز وجود دارد.در برخی از شهرکهای صنعتی کشور دفاتر ستاد جذب و تسهیل فرصتهای سرمایهگذاری و مشارکت خارجی راهاندازی شده که تهران و قزوین نیز نمونهای از آنهاست، با این حال انتقال دانش و تامین مالی یک وظیفه در مرکز خدمات سرمایهگذاری خارجی است اما شناسایی و تعیین فرصتهای آماده سرمایهگذاری برای ارائه در زمان مراجعه سرمایهگذاران خارجی اولویت اصلی است که باید درحالحاضر انجام شود تا مجوزهای مربوط دریافت و برای این سرمایهگذاریها بازاریابی بینالمللی شود.حمیدرضا خانپور، مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان قزوین گفت: در شرایط اقتصادی مناسب اگر بتوانیم صنایع همگن را در شهرکهای صنعتی-تخصصی مستقر کنیم میتوانیم در جذب سرمایهگذاری خارجی موفق عمل کنیم و در این صورت به ایدهآلها دست خواهیم یافت. در صورتی که تمام سرمایهگذاران خارجی را در یک نقطه مستقر کنیم نیز همین موفقیت در توسعه فعالیتهای صنعتی و همافزایی و رفع مشکلات به صورت گروهی اتفاق خواهد افتاد. اما اگر یک شهرک را به این سرمایهگذاران خارجی اختصاص دهیم و برای سرمایهگذاران ایرانی محدودیت وجود داشته باشد امکان خالی ماندن ظرفیتها در آن شهرک بسیار بالاست. وی تاکید کرد: در شهرکهای صنعتی قزوین برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی با مشوقهای ویژه و جدید باز است و گروه اقتصادی استان آماده هرگونه همکاری و همراهی است. تاکنون بیش از ۲۵۰ میلیون دلار از سوی سرمایهگذاران خارجی با اشتغال یک هزار و ۹۶۰ نفر در شهرکهای صنعتی استان سرمایهگذاری شده است.خانپور درباره جذب سرمایهگذار خارجی جدید اظهار کرد: فاز نخست شرکت AGT کشور ترکیه در شهرک صنعتی کاسپین با سرمایهگذاری ثابت ۴۵ میلیون یورو و ۴۵ میلیون یورو به صورت سرمایه در گردش پایان پاییز آینده به بهرهبرداری میرسد. فازهای بعدی نیز تا پایان سال ۱۴۰۱ تکمیل و بهرهبرداری خواهد شد. این شرکت یکی از برندهای برتر صنایع چوب در ترکیه است که حضور شرکت AGT در کشور باعث جلوگیری از واردات محصول آن به کشور و موجب صادرات ایران به کشورهای همسایه خواهد شد.رئیس هیاتمدیره شرکت شهرکهای صنعتی استان قزوین با اشاره به جذب و استقرار ۴ سرمایهگذار خارجی در شهرکهای صنعتی قزوین از آغاز سال گذشته، گفت: از این۴ واحد صنعتی مستقر در شهرکهای صنعتی کاسپین و لیا که از آلمان، فرانسه و ترکیه بوده و در زمینه مواد شوینده، لبنیات و صنایع چوب فعالیت میکنند؛ یکی از این واحدها فعال شده و دیگری در حال نصب ماشینآلات و تولید آزمایشی و دو شرکت ترکیهای در حال ساخت و انعقاد قرارداد هستند.
خانپور با اشاره به استقرار ۱۷ سرمایهگذار خارجی در شهرکها و نواحی صنعتی استان در امسال گفت: ۱۱ واحد در شهرک صنعتی کاسپین، ۵ واحد در شهرک صنعتی لیا و یک واحد در شهرک حیدریه که از کشورهای لهستان، کرهجنوبی، ایتالیا، کانادا، آلمان، هندوستان، ترکیه، فرانسه، اردن و پاکستان هستند، ساخته شده است. وی گفت: در سال آینده با توسعه شهرکهای تقاضامحور و مشوقهای جدیدی که برای سرمایهگذاران خارجی و داخلی فراهم میشود شاهد جذب بیشتر سرمایهگذاران و کارآفرینان خواهیم بود.
تبدیل تهدید به فرصت
طرح ایجاد و احداث نخستین شهرک سرمایهگذاری خارجی کشور در تبریز نیز، تیر ۸۲ به تصویب رسید و کار مطالعات و عملیات اجرایی ساخت آن در سال ۸۳ آغاز شد. این شهرک در زمینی به مساحت ۲۶۰ هکتار در ۱۶۸ قطعه با هدف اشتغالزایی، انتقال فناوری، توسعه صنعتی استان آذربایجان شرقی و جلب سرمایههای خارجی طراحی و ساخته شده که مورد توجه سرمایهگذاران خارجی نیز قرار گرفته است و تاکنون موفق به جذب ۱۰ هزار میلیارد ریال سرمایهگذاری شده است. با این حال، ورود سرمایهگذاران خارجی به عرصه توانمندیهای صنعتی ایران در جذب سرمایهگذاران خارجی مورد استقبال صنعتگران نیست. عبدالله رضیان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس دهم شورای اسلامی در گفتوگو با «گسترش صنعت» اظهار کرد: با وجود اینکه ایران جزو بزرگترین صادرکنندگان خشکبار در جهان است، با واردات محصولات بیکیفیت بهویژه تولیدات چین روبهرو هستیم. وی با بیان اینکه صدور مجوز و ارائه پروانههای تولید مهمترین گلوگاههای هدایت سرمایهگذاران خارجی است، گفت: نباید اجازه ورود سرمایهگذاران خارجی به عرصههایی که تولیدکنندگان ایرانی در آن توانمند هستند، داده شود. این نماینده مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه تولید خشکبار کشور در بحث فنی، کیفیت و کمیت دارای جایگاه برتری نسبت به کشورهای دیگر است، افزود: طبق سیاستهای اقتصاد مقاومتی باید با واردات کالاهایی که مشابه آن در داخل کشور وجود دارد، برخورد شود.رضیان با تاکید بر لزوم توجه به استانداردهای جهانی در بحث برندسازی افزود: در صنعت خشکبار نیز مانند زعفران با مشکل برندسازی و بستهبندیهای نامناسب روبهرو هستیم به طوری که این محصولات به صورت فلهای صادر میشود و در کشورهای دیگر با برندهای آنها به فروش میرسد و این امر برای اقتصاد ایران یک آسیب و بحران بزرگ است. به گزارش «گسترش صنعت» سرمایهگذاری خارجی دارای ابعاد سیاسی و اقتصادی وسیعی است. سرمایهگذاری مستقیم خارجی یکی از اصلیترین نمودهای جهانی شدن است. امروزه اقتصاددانان و دولتها بر اهمیت حیاتی سرمایهگذاری خارجی اتفاق نظر دارند. با توجه به اهمیت زیاد سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کشورهای درحال توسعه از جمله ایران، نقش شهرکهای صنعتی-تخصصی برای سرمایهگذاری خارجیها را در توسعه و رونق بخش صنعت ایران بررسی کردهایم.
