گروه خودرو: گزارش ارزیابی کیفیت خودروهای داخلی، ماهانه از سوی شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران منتشر میشود و بهطور معمول در این گزارش بیشتر خودروهایی که در کلاس قیمتی پایینتر قرار دارند،
تکستاره کیفی را دریافت میکنند و خودروهای کمکیفیت معرفی میشوند. تحویل خودروهای مشکلدار نیز یکی از چالشهای خودروسازان است که به نظر میرسد باید راهکاری اساسی برای رفع آن اندیشیده شود، زیرا تحویل خودرویی همراه با ایراد با رعایت حقوق مصرفکنندگان مغایر بوده و مشتری حق دارد در برابر پولی که میپردازد، خودرویی با تجهیزات کمتر اما سالم دریافت کند.
در حالحاضر بیشتر مدلهای «پراید» کمترین ستاره کیفی را دریافت میکنند اما اینکه چه دلایلی باعث میشود یک خودرو کیفیت پایینی داشته باشد، پرسشی است که رییس اداره برنامهریزی و بهبود سیستمهای کیفیت سایپا در گفتوگو با گسترش صنعت به آن پاسخ داده است.
تمرکز خودروسازان بر محور کیفیت
به گفته نسرین وفایی، بهطور تقریبی تمام فعالیتهای شرکتهای خودروسازی ازجمله گروه خودروسازی سایپا بر محور کیفیت متمرکز شده است. ما میدانیم که کیفیت محصولات پایین است اما کیفیت از عوامل مختلفی تاثیر میگیرد که از کنترل شرکتهای خودروسازی خارج است.
وی در ادامه با اشاره به برخی از عواملی که روی کیفیت خودرو تاثیر دارد، توضیح داد: تولید قطعات بیکیفیت و ورود آن به شرکتهای خودروسازی روی تولید محصول اثر میگذارد. در حالحاضر قطعهسازان در وضعیت مالی و اقتصادی مناسبی قرار ندارند بنابراین، این موضوع روی کیفیت قطعات تاثیرگذار خواهد بود. از سویی به دلیل تحریمهای بینالمللی نتوانستیم دانش خودرو را به طور شایسته وارد کشور کنیم زیرا در دوران تحریم شرکتهای خودروساز خارجی از انتقال دانش فنی به شرکتهای خودروساز داخلی جلوگیری میکردند.
وفایی ادامه داد: در طراحی و خرید خودرو نیز سیاستها بهگونهای بوده که خواستههای مشتریان به صورت شایسته اعمال نشده است. این عوامل دست در دست هم داده و وارد مجموعه خواهد شد و سپس این ایرادها به خط تولید منتقل میشود.
رییس اداره برنامهریزی و بهبود سیستمهای کیفیت سایپا معتقد است خودروسازان در تلاش هستند تا محصولی کیفی به تولید برسانند اما در سنجش موفق شدن یا نشدن آنها باید به این نکته توجه داشت که این روند کیفی در تمام صنایع و خدمات مختلف دیده شده و تنها به صنعت خودرو اختصاص ندارد. در نگاهی کلی از آنجا که مشتریان خودرو قیمت بالایی برای خرید این محصول میپردازند، کیفیت خودرو را نسبت به دیگر محصولات بیشتر مورد سنجش قرار میدهند و به اصطلاح، کیفیت خودرو به چشم مشتری بیشتر جلوه میکند و گاهی به عنوان ابزار دراختیار رسانهها قرار میگیرد تا علیه صنعت خودرو قلمفرسایی کنند.
وی درباره اینکه همکاری مشترک با خودروسازان خارجی و همچنین گشایشهای به وجود آمده پس از برجام میتواند روی کیفیت خودروهای داخلی تاثیر داشته باشد نیز گفت: اگر بتوانیم با همکاریهای مشترک، محصولات جدید تولید کنیم و براساس نیاز مشتریان آپشنهای بیشتری به آنها اضافه کنیم علاوهبر آن برای قطعات، سورسهای مختلف درنظر بگیریم، به طور قطع این مجموعه رشد کیفیت خواهد داشت.
همانطور که در ابتدای گزارش اشاره شد، شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران براساس ردههای قیمتی مشخص، به ارزیابی کیفیت خودروهای داخلی میپردازد و در این بین برخی محصولات سایپا از جمله پراید و تیبا تکستارهاند و به دیگر سخن کمترین ستارههای کیفی را دریافت میکنند.
وفایی درباره این موضوع بیان کرد: شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران براساس ردههای قیمتی به ارزیابی کیفی خودروها میپردازد. در این رویه یک اشکال وجود دارد؛ اینکه پراید در رده قیمتی تا ۲۵ میلیون تومان مورد سنجش قرار میگیرد و تیبا که قیمتی حدود ۲۷میلیون تومان دارد، در رده قیمتی ۲۵ تا ۵۰میلیون تومان مورد ارزیابی قرار میگیرد. خودروهایی که قیمتی بین ۴۰ تا ۵۰میلیون تومان دارند در این رده ارزیابی مشکلی برای پشت سرگذاشتن شاخصهای ارزیابی ندارند اما تیبا با توجه به قیمتی که دارد، کمکیفیت به شمار میآید.
آنطور که وفایی اظهار کرد، برای ارتقای کیفیت باید هزینه کرد و آپشنهای بیشتری به آن افزود که در این صورت قیمت خودرو افزایش مییابد و نارضایتی مشتریان را به همراه خواهد داشت. براین اساس سایپا تولید محصولات جدید در همکاری با خودروسازان خارجی و از رده خارج کردن محصولات قدیمی را در برنامه خود قرار داده است.
نارضایتی از دریافت خودرو صفر
هنگامیکه سخن از نارضایتی مشتریان به میان میآید اینگونه استدلال میشود که مشتری به همان اندازه که پول میپردازد باید انتظار کیفیت داشته باشد و برای نمونه، نمیتوان از خودرویی ۲۰میلیون تومانی انتظار کیفیتی مانند محصولات تویوتا را داشت. اگرچه این استدلال صحیح است اما به باور نایبرییس انجمن مدیریت کیفیت ایران، مشتری در برابر پولی که پرداخت میکند باید خودرویی سالم تحویل بگیرد و این موضوع نهتنها در بخش خودرو بلکه در تمام کالاها مصداق دارد.
فرشید شکرخدایی در گفتوگو با گسترش صنعت با اشاره به شاخصهایی که در ارزیابی کیفیت خودروهای داخلی مورد توجه قرار میگیرد، بیان کرد: مشتری با توجه به ۴ عامل مرغوبیت، قیمت، زمان (تحویل) و نوآوری محصولی را خریداری میکند. شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران در ارزیابیهای کیفی خودرو، مرغوبیت را اندازهگیری میکند و دیگر شاخصها ازجمله زمان و نوآوری ارزیابی نمیشود. برای ارزیابی مرغوبیت دستهبندیهایی وجود دارد که قیمت در راس آن است و شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران به آن توجه دارد بر همین اساس در ارزیابی خودروها، کلاسهای قیمتی تعریف شده است.
به گفته نایبرییس انجمن مدیریت کیفیت ایران، از آنجا که در قشرهای مختلف، سطح درآمدها متغیر است، تقاضا برای خرید خودرو براساس ردههای قیمتی متفاوت بوده و چالش در بخش خودروهای قیمت پایین است. بهطور کلی در هر سطحی از مرغوبیت و قیمت، محصول نباید خراب باشد. هنگامیکه مشتری ارزانترین خودرو دنیا را هم میخرد، این خودرو هنگام خرید نباید مشکل داشته باشد و برای نمونه در آن به سختی باز و بسته شود. در حالحاضر مردم از مرغوبیت خودروهای داخلی رضایت دارند اما نارضایتی آنها به خرابی خودروهای نو برمیگردد که این خرابیها با سطوح قبل کار در ارتباط است.
وی ادامه داد: مردم به خوبی از این موضوع مطلع هستند هنگامیکه برای خرید خودرویی ۳۰میلیون تومان پرداخت میکنند نباید انتظار داشته باشند سوار خودرویی همرده با بنز شوند اما بهطور کلی هیچ مصرفکنندهای در دنیا حاضر نیست محصولی خراب را تحویل بگیرد. خودروسازان نباید حتی در عرضه خودروهای ارزانقیمت، محصول خراب به مشتری تحویل دهند. خودروسازان باید روی خرابی صرف تمرکز کنند و محصول را با مرغوبیت بیشتر، زمان تحویل بالاتر اما سالم تحویل مشتری دهند. براساس آنچه در این گزارش مورد بررسی قرار گرفت، برای تولید خودرویی باکیفیت زنجیرهای از عوامل باید به یاری خودروسازان بیاید تا محصولی که بهدست مشتری میرسد، کمترین ایرادهای کیفی را داشته باشد. در شرایط فعلی اگرچه مشتریان ایرانی درک درستی از مشکلات خودروسازان دارند اما صنعتگران موظفند حتی ارزانترین محصولات خود را بدون خرابی اولیه به مشتری تحویل دهند تا حس بیتوجهی به حقوق مصرفکننده در خریدار ایجاد نشود.
