فاطمه امیراحمدی: یکی از تولیدکنندگان موتورسیکلت درباره تولید انبوه کاربراتوریها در سال گذشته اشاره کرد: قطعهای ساخته شده است که روی موتورسیکلتهای کاربراتوری نصب میشود و میزان آلایندگی را کاهش میدهد
و همین امر باعث شد در ۴۰ روز پایانی سال ۹۵ تعداد زیادی موتورسیکلت کاربراتوری مجوز ساخت و پلاکگذاری دریافت کنند. از اینرو سراغ داود عابدینی، مسئول استاندارد یکی از شرکتهای تولیدی موتورسیکلت کشور رفتیم و درباره این قطعه، مزایا و معایب آن با وی گفتوگویی انجام دادیم که اظهاراتش نشان داد در مدت کوتاهی این قطعه ناکارآمد شده است و....
عملکرد قطعهای که روی موتورسیکلت کاربراتوری نصب میشود تا میزان آلایندگی را کاهش دهد، چیست؟
«کیت» قطعهای است که ادعا میشود با نصب روی مورتورسیکلتهای کاربراتوری میزان آلایندگی را کاهش میدهد و بیان میشود با گذاشتن این کیت درواقع موتورسیکلت تبدیل به انژکتوری شده و تاییدیه خود را به عنوان یک موتورسیکلت انژکتوری میگیرد در صورتی که همان سیستم کاربراتوری است در حالی که این امر متفاوت از موتورسیکلتی است که از اصل انژکتوری بوده و با این سیستم تولید میشود.امروز برخی تولیدکنندگان کیت را روی موتورسیکلت نصب میکنند و کاتالیست میگذارند و به این ترتیب استانداردها را گرفته و تولید میکنند در حالی که پس از مدتی این کاتالیستها از بین میرود و به مراتب آلایندگی آن بیشتر از خود موتورسیکلت کاربراتوری میشود.
علت انجام این امر چیست؟
برای گرفتن استاندارد بر اساس میزان سوخت بنزین و براساس حجم موتور تاییدیه داده میشود. به طور نمونه گفته میشود اگر موتورسیکلت ۱۵۰ سیسی در یکصد کیلومتر ۲/۳ سوخت بنزین داشته باشد دارای گرید مطلوب است و اگر بیش از این مقدار باشد تایید نمیشود. اما در انژکتور به این دلیل که کاتالیست وجود دارد آلایندگی آن پایینتر است و اگر سوخت بنزین در این نوع موتورسیکلتها ۲/۸ باشد گریدای (A) میگیرد. عواملی که باعث شده به شما اطمینان دهد این میزان سوخت در موتورسیکلتهای کاربراتوری آلودگی ندارد نصب کیت و کاتالیست است در حالی که زمانی این کاتالیست از بین برود درواقع راکبان ۲/۸ بنزین خام را روانه هوای شهر میکنند که آلودگی آن به مراتب بیشتر از پیش میشود. از این رو موتورسیکلتهای کابراتوری که شبانه انژکتور میشوند به معنای واقعی انژکتوری نشده و لازم است بررسی اصولی روی این امر انجام شود.امروز ضروری است برای کاهش آلودگی هوا به دنبال فناوری باشیم؛ تاکیدی که وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز به آن داشت. به این معنی که باید موتورسیکلتی تولید شود که از پایه انژکتوری است. برای روشنتر شدن این مسئله لازم است به پژو ۲۰۶ و ۴۰۵ اشاره شود. پژو ۲۰۶ از پایه انژکتوری است اما پژو ۴۰۵ کاربراتوری بوده و سپس انژکتوری شد. از این رو وقتی به گرید پژو ۴۰۵ نگاه شود مصرف سوخت مناسبی ندارد اما پژو ۲۰۶ میزان سوخت مناسبی داشته ضمن آنکه قدرت آن نیز مطلوب است. پژو ۲۰۶ با موتور ۱۵۰۰ سیسی به طور مثال ۱۱۰ اسب بخار قدرت دارد و پژو ۴۰۵ با موتور ۱۸۰۰ سیسی ۹۰ تا ۱۰۰ اسب بخار. بنابراین سیستم و فناوری انژکتور فراتر از این است که بتوان در مدت بسیار کوتاه کاربراتوری را به انژکتوری تبدیل کرد.
آیا برای انجام این امر تولیدکننده از سازمان ملی استاندارد مجوز اقدام دارد؟
به طور قطع مجوز دارد. هر تولیدکنندهای برای تولید و پلاکگذاری باید مجوزها را از سازمان استاندارد دریافت کند.
آیا کارشناسان سازمان استاندارد به این امر آگاهی ندارند که میزان آلایندگی این نوع موتورسیکلتها پس از مدتی بیشتر از سیستم کاربراتوری است؟
ممکن است پس از گذشت چند ماه چالشها مشخص شود. تمام موتورسیکلتهایی که کاربراتوری بودهاند این کیت را نصب کرده و مجوز گرفتهاند. البته این اتفاق تنها برای موتورسیکلتهایی رخ داد که از نشان (برند) معروفی برخوردار نبودند زیرا نشانهای معروف اجازه چنین تغییری ندادهاند و نمیدهند. تنها موتورسیکلتهای کاربراتوری که به طور نمونه به عنوان پیک برای اغذیهفروشیها استفاده میشدند با نصب کیت تبدیل به انژکتوری شدند. باید آزمون و خطایی انجام تا نتایج مشخص شود. موتورسیکلتهای کاربراتوری که در مدت کوتاهی تغییر سیستم داده و تبدیل به انژکتوری میشوند به طور قطع دارای عوارض متعددی خواهد بود که میطلبد برای کار اصولی فناوری از ابتدای ساخت اعمال شود. این امر فرآیندی دارد که باید نخست طراحی شده و سپس انتظار نتیجه مطلوب از آن داشت. نمیتوان انتظار داشت موتورسیکلتی که فناوری آن برای ۳ دهه گذشته است با نصب یک کیت به عنوان دستگاهی فناوری شده به بازار عرضه شود. یکی از دلایل آلاینده بودن این موتورسیکلتها این است که تبدیل کاربراتوری به انژکتور به دلیل کاتالیستهایی که در اگزوز وجود دارد باعث میشود قدرت موتورسیکلت کاهش پیدا کند. راکبان برای افزایش قدرت اگزوز شاید توجهی به آلودگی هوا نداشته باشند و اگزوز را تغییر دهد اما اگر یک موتورسیکلت از پایه انژکتور باشد این کاتالیستها منجر به کاهش قدرت موتورسیکلت نمیشود زیرا از همان ابتدا دیده و همراه با سایر قطعات و بدنه موتورسیکلت ساخته و نصب شده است. بارها تاکید شده باید نظارتها را افزایش داد و زمانی که برای موتورسیکلتی تاییدیه صادر میشود نباید تنها از کارخانهها بازرسی انجام شود. باید در بازار به طور تصادفی تعدادی دستگاه انتخاب شود و مورد آزمون دوباره قرار گیرد زیرا در کارخانه همه امور به درستی انجام میشود و پس از گرفتن تاییدیه استاندارد برخی سازندگان تغییراتی را شبانه اعمال میکنند. از اینرو ضروری است بازرسان به طور تصادفی نمونههایی را از بازار انتخاب کرده و دوباره آزمایش کنند. در گذشته چنین امری در قالب طرحی به نام طاها انجام میشد.امروز شاید برخی تولیدکنندگان به توصیه کارشناس خود که موتورسیکلت با افزودن کاتالیست حرکت ندارد دور از چشم بازرسان سازمان استاندارد، اگزوز را تغییر دهند. این امر نیز به دو دلیل ممکن است اتفاق بیفتد؛ مشتری تمایلی ندارد و دیگر اینکه هزینه اگزوزهای کاتالیستدار بیش از یکصد هزار تومان است اما اگزوز معمولی بین ۱۵ تا ۲۰هزار تومان است. به این ترتیب سازندگان ضمن نگه داشتن مشتری، هزینههای خود را کاهش میدهند.
راهکار پیشنهادی برای ممانعت از چنین اتفاقهایی در صنعت موتورسیکلت چیست؟
باید سیستم و فناوریها به گونهای باشد که هر نوع راه دستکاری در آن بسته باشد. باید روشهایی وجود داشته باشد که اگر کسی خواست در این صنعت در این زمینه خلافی مرتکب شود، نتواند. طرح طاها اینگونه بود که به شکل اتفاقی نمونههایی از بازار انتخاب میشد و موردآزمون دوباره قرار میگرفت.بنابراین ضروری است سیستمی داشته باشیم با نظارت جدی رصد کند دستگاهی که در کارخانه تایید شده همانی است که در نمایندگیها و فروشگاه به فروش میرسد. اینکه عنوان میشود موتورسیکلت ایمنی ندارد، آلاینده است و کیفیت مطلوب ندارد نیاز به علتیابی دارد زیرا هیچ اداره استانداردی جنس نامرغوب را تایید نمیکند و مجوز ساخت نمیدهد. ضمن آنکه مراکز آزمون استاندارد به طور جدی سختگیرانه عمل میکنند. اگر آنچه تایید میشود تولید و وارد بازار شود به طور قطع صنعت موتورسیکلت با چنین چالشهایی روبهرو نخواهد شد. پیشنهاد و توصیه سازندگان واقعی این است که ابزارهای کنترلی افزایش یابد و نظارت پس از تولید در نمایندگیها بیشتر شود تا تطابق تولید مشخص شود. سیستمهایی باید طراحی شود که افراد نتوانند در ادامه تولید دستکاری در موتورسیکلت داشته باشند.
