فاطمه امیراحمدی: صنعت خودرو و به دنبال آن بازار این صنعت پیشران یکی از بخشهایی است که در حال پوستاندازی است، اگرچه رکود چند ساله بر این تحول نقش اساسی داشته است.
وضعیت موجود بهگونهای است که صنف نمایشگاهداران خودرو کوچک و کوچکتر میشوند و شاید روزی برسد تنها نمایندگیها در این بازار فعالیت داشته باشند. گلایه و شکایت نمایشگاهداران خودرو از وضعیت بازار، مرکز گسترش صنعت را بر آن داشت تا وضعیت بازار خودرو را در سایر استانهای کشور موردبررسی قرار دهد ازاینرو به سراغ دو اتحادیه در استانهای شرق و غرب کشور رفتیم تا وضعیت فروش خودرو را در نمایشگاههای این دو استان پیگیری کنیم.
تشدید رکود بازار خودرو
حمیدرضا حیدری، رئیس اتحادیه نمایشگاهداران مشهد، ضمن اشاره به فعالیت یکهزار نمایشگاهدار خودرو (سبک و سنگین) در این شهر، به وضعیت فروش آنها پرداخت و گفت: کساد و رکود بازار مسئلهای همهگیر و عمومی است که کل کشور را دربرگرفته است. بیش از دو سال است که رکودی سنگین بازار فروش را مشغول خود کرده و همچنان ادامه دارد و شاید بتوان گفت هماکنون حادتر شده است.وی افزود: با رکود حاکم بر این بازار، اتحادیه در سال ۹۵ حدود ۲۴درصد ریزش عضو داشت و بسیاری از نمایشگاههای خودرو تعطیل شدند. رسول تشویر، رئیس اتحادیه نمایشگاهداران خودرو شیراز نیز به فعالیت حدود ۳۵۰ نمایشگاه خودرو (سبک و سنگین) در این شهر اشاره کرد و گفت: امروز نمایشگاهداران خودرو یکی از صنفهایی هستند که قربانی رکود بازار شدهاند و به سختی ادامه حیات میدهند. شرایط به گونهای است که این تعداد در حال ریزش بوده و ماهانه اتحادیه حدود دو پروانه را به دلیل تعطیلی واحد لغو میکند.
مالیات و کسادی بازار
حیدری در ادامه سخنان خود به مولفههای تاثیرگذار در رکود بازار اشاره کرد و گفت: یکی از عواملی که به این رکود دامن میزند هزینههای سنگینی است که در کنار هزینههای جاری به نمایشگاهداران تحمیل میشود که شامل مالیات، بیمه و.... است. مالیات ارزشافزوده شرایط را بسیار دشوار کرده و منجر شده ریزش زیادی در نمایشگاهداری خودرو اتفاق بیفتد. برای نمونه اتحادیهها برای اعضای خود پروانه فعالیت خرید و فروش صادر میکنند و ماهیت واسطهگری دارند اما سازمان امور مالیاتی، اضافهبر کمیسیون مالیات ارزشافزوده، برای فروش نمایشگاهداران مبلغی را درنظر میگیرد و به این ترتیب دریافت این مالیاتها مضاعف شده است. او ادامه داد: این هزینههای طلب شده از توان نمایشگاهداران خارج است این در حالیست که ارزشافزوده باید از معاملاتی که انجام میشود دریافت شود نه بر فروش. این فعال بازار به بخشی دیگر از عواملی که به رکود بازار خودرو دامن زده است، پرداخت و گفت: از دیگر دلایل کسادی بازار، جمعه بازارهای خودرویی است که از سوی شهرداریها در پایان هر هفته برگزار میشود. یکی از مواردی که باید مسئولان و مدیران وزارت صنعت، معدن و تجارت و نیز سازمانهای ذیربط به طور جدی ورود کنند، این مسئله است. او ادامه داد: همچنین معامله و خرید و فروش خودرو بهوسیله شبکههای اجتماعی در فضای مجازی از دیگر دردسرهای امروز این بازار است که مدیران باید به آن توجه ویژه داشته باشند. لازم است این نوع معاملات بهوسیله یکی از نمایشگاههای خودرویی مجاز انجام شود تا خریداران با مشکلات کمتری روبهرو شوند زیرا امروز گلایهها و شکایتهای زیادی از سوءاستفادههای این فضا به اتحادیهها میشود و از آنجا که این امر متولی خاصی ندارد اعتراض افراد متضرر به جایی نمیرسد. وی تاکید کرد: خرید و فروش خودرو نیاز به کار کارشناسی دارد و باید در مکانی شناخته شده و رسمی انجام شود که در صورت بهوجود آمدن مشکل، اسناد و مدارک موجود و قابل پیگیری و رسیدگی باشد.
تغییر شکل دریافت مالیات
در ادامه تشویر نیز به عوامل تشدید رکود بازار خودرو اشاره کرد و گفت: امروز مالیات، بیمه و... در کنار هزینههای جاری نمایشگاهها در حالی که رکود آنها را غیرفعال کرده و معاملهای انجام نمیشود، طلب میشود و همین امر باعث ناامیدی افراد این صنف شده که ناگزیر به تغییر شغل شدهاند. او تاکید کرد: مالیات بر درآمد سازمان مالیات امروز تبدیل به «مالیات بر درنیامد» از اصناف شده است زیرا با وجود رکودی که در بازار حاکم است همچنان مالیات در کنار مالیات ارزشافزوده دریافت میشود. این فعال بازار خودرو شیراز افزود: البته این رکود سراسری بوده و مربوط به تمام صنفهاست بهگونهای که برخی را از میدان رقابت حذف کرده است. رئیس اتحادیه نمایشگاهداران شیراز تصریح کرد: بخشی از رکود از تورم موجود در کشور نشات گرفته است، ازاینرو خودروسازان برای رونق بازار خود، محصولات خود را به شکل نقد و اقساط به فروش میرسانند و این خود دلیلی بر رکود این صنف است.او گفت: امروز متقاضیان ترجیح میدهند خودروهای موردنیاز خود را از سوی نمایندگیهای رسمی خودروسازان بهویژه با شرایطی که برای خریداران در نظر گرفتهاند، خریداری کنند.تشویر در اینباره ادامه داد: امروز خودروسازان خودروهای خود را با کمترین پیشپرداخت و با کمترین سود نسبت به بازار در اختیار متقاضیان قرار میدهند، همین امر باعث شده خریداران راغب به خرید از نمایندگیها باشند.
جمعآوری جمعه بازارهای خودرویی
حیدری رئیس اتحادیه نمایشگاهداران خودرو مشهد با تشریح راهکارهایی برای برونرفت از مشکلات حاضر به گسترش صنعت گفت: نخست باید بازارهای خودرو که در پایان هفتهها از سوی شهرداری برگزار میشود از سراسر کشور جمعآوری شود. به طور عموم این بازار تخصصی نبوده و باعث توسعه کسادی بازار خودرو میشود، از این رو لازم است نظارت جدی بر جمعه بازارها و بازارهای فضای مجازی شود.او گفت: اگر به این امور رسیدگی شود از حجم مراجعه به کلانتریها و پروندههای گسترده دادگستریها کاسته میشود.وی در پاسخ به این پرسش که آیا همچنان برای برپایی نمایشگاه خودرو تقاضا وجود دارد، گفت: بله، چراکه لازم است به هر حال اشتغالزایی ایجاد شود. امروز حدود ۳ نیروی انسانی در نمایشگاههای خودرو فعالیت دارند که هر فرد نانآور چند عضو دیگر از خانواده خود بهشمار میرود. ازاینرو تقاضا برای بازگشایی نمایشگاه وجود دارد و در این رابطه راهنمایی لازم از سوی اتحادیه انجام میشود.حیدری در پایان گفت: یکی از برنامههای اتحادیه نمایشگاهداران مشهد، ساماندهی این صنف بوده و درحال پیگیری نمایشگاههای بدون مجوز فعال در سطح شهر مشهد هستیم.
ضرورت نظارت بر فضاهای خرید و فروش مجازی
اما تشویر از اتحادیه نمایشگاهداران شیراز نیز از بازار تقاضا برای راهاندازی نمایشگاه خودرو گفت و بیان کرد: این اتفاق برای افرادی که تصور میکنند این حرفه میتواند منبعی برای درآمد باشد همچنان وجود دارد اما پس از ۶ ماه تا یک سال پشیمان شده و ناگزیر به تعطیلی هستند. وی ادامه داد: پیش از صادر شدن پروانه کسبوکار اتحادیه وضعیت را برای افراد توضیح میدهد اما برخی ترجیح میدهند خود تجربه کنند.این فعال بازار درباره راهکار خروج نمایشگاههای خودرویی از این وضعیت اظهار کرد: بههرحال رکود همهگیر است باید اقتصاد رونق بگیرد تا بازار دوباره تحرک داشته باشد. سایتهای مجازی از دیگر عواملی است که به رکود نمایشگاههای خودرو دامن زده و امروز انواع مدلها در سایتهای مختلف معرفی میشود و قابل خریداری است. بنابراین باید دید آیا سیاست دولت این است که این سایتها فعالیت خود را ادامه دهند یا خیر و فروشگاهها از وضعیت فعلی خود خارج شوند اما بههرحال این وضعیت نیاز به رسیدگی دارد. او ادامه داد: خرید و فروش در فضای مجازی مزایا و معایب خود را دارد، شاید دسترسی راحتتر باشد اما باید این را پذیرفت که سوءاستفادههایی از سوی برخی دلالان وجود دارد و کسی مسئولیت آن را نمیپذیرد این در حالی است که معاملات در نمایشگاهها به شدت از سوی اتحادیهها کنترل میشود و نظارت کامل وجود دارد و با کوچکترین تخطی موردبازخواست قرار میگیرند. تشویر گفت: با گسترده شدن سایتهای خرید و فروش گرایش مردم به سوی این بستر و خرید از فضای مجازی بیشتر شده است که نظارت بر آن باید از اولویتهای امروز باشد.
