فاطمه امیراحمدی: بیش از یک ماه از شروع مرحله نخست تحریمها نگذشته که رئیسجمهوری امریکا با نشانه گرفتن صنعت خودرو، بخش تولید را با چالش روبهرو کرده است.
پناه بردن واحدهای صنعتی به وام و تسهیلات بانکی خطر نابودی را برای آنها بیشتر کرده است اما هستند فعالانی که با آیندهنگری و مدیریت، توانستهاند به سلامت از این برهه سرنوشتساز عبور کنند.
از یک سو، باید تولیدکننده برای روزهای سخت راهکار داشته باشد و از سوی دیگر، دولتمردان هم باید فضای کسبوکار مناسب را برای چنین موقعیتهایی فراهم کنند.
امروز صنعت خودرو و به دنبال آن، زیرمجموعههای آنها با سختی در حال فعالیت هستند و مشخص نیست برای ۶ ماه پایانی سال چه سرنوشتی خواهند داشت. برخی درباره افت تیراژ سخن میگویند و بعضی دیگر مدعی هستند با توجه به پیشبینیهایشان، تولید را افزایش خواهند داد و اجازه نمیدهند تحریمها اختلالی در تولیدشان به وجود آورد. اما به هر حال نمیتوان منکر شرایط سخت آینده شد. خروج از این وضعیت تدبیر دولت و مدیران دولتی را میطلبد که چگونه سیاستگذاری و برنامهریزی کنند.
خلاقیت و نوآوری داخلی
مصطفی کاظمزاده، یکی از فعالان صنعت قطعه در این باره به «گسترش صنعت» گفت: شرکتهای قطعهساز برای خودکفایی صنعت خودرو کشور به وجود آمدهاند و مهمترین هدف بومیسازی قطعات خودروها در داخل بود. وی که در زمینه تولید و تامین رودری خودرو فعالیت دارد، عنوان کرد: به مرور زمان با توجه به اینکه مشتری نیاز دارد تغییر را ببیند و دوست دارد که زیبایی بیشتری در خودرو خود داشته باشد طراحیهای مختلف رودری در کشور آغاز شد و طرحهایی که امروز مشتری روی رودریهای پژو بهویژه در پژوپارس میبیند محصولی است که با مشارکت شرکت برنز و گروه صنعتی ایرانخودرو تولید شد.
او تاکید کرد: فلسفه ایجاد صنعت قطعه داخلیسازی بود که به مرور با توجه به سلیقه مشتری و فناوریهای روز طرحهای مختلف قطعات تریم داخلی خودرو از جمله رودری انجام و اجرا شد. در این راستا، سعی ما نوآوری و خلاقیت است. برای توسعه صنعتگر ناگزیر است نگاهی به خودروهای جدید داشته باشد و با آن نگاه به تامین قطعات خودروهای داخلی بپردازد.
این فعال صنعت قطعه اظهار کرد: نگاه نباید تنها به بازار داخل باشد بلکه فناوری بسیار مهم است و بهویژه در زمینه اشتغالزایی و آموزش نیروی انسانی متخصص که در ارتقای کیفی محصولات بسیار راهگشا است.
ساخت ماشینآلات تولید در داخل
صنعت خودرو کشور در یکی دو سال گذشته به سوی تولید خودروهای جدید با طراحی پلتفرمهای بومی رفته است. کاظمزاده درباره تامین قطعات تریم داخلی خودروهای جدید گفت: بیش از ۹۰ درصد محصولات خودروهای داخلی در این شرکت تولید میشود. همچنین، در زمینه برخی خودروهای مونتاژی فعالیت داریم. تولید رودری خودروهای جدید از جمله کوییک و خودروهای پلتفرم ۱۰۰ SP در دستور کار این شرکت قرار دارد.
او درباره تحول و توسعه محصولات بومی کشور گفت: در زمینه داشبورد در حال کار روی نوع خاصی به نام «سافتداچ» هستیم. مزیت این داشبورد این است که رویهای که مشتری با آن در تماس است نرم است و حتی نوع دوخت و رنگ متفاوتی با انواع امروزی دارد. تمام تلاشها تنها در راستای تامین رضایت مشتریان است.
این فعال صنعت یادآور شد: حتی با وجود تحریم، برای توسعه، پژوههایی تعریف کردهایم که تا سال ۱۴۰۱ تولید محصولات ما حداقل دو و نیم برابر خواهد شد.
وی درباره فعالیتهای سختافزاری این شرکت گفت: به نوعی با آیندهنگری نسبت به وضعیت تحریمی کشور، در حوزه تجهیزات و ماشینآلات ورود کردهایم. نمونهای از ماشین جوش حدود یک دهه پیش از ایتالیا خریداری شد. امروز همان ماشین را بهتر و انرژی کمتر در داخل ساختهایم.
کاظمزاده در این باره افزود: درحالحاضر میتوانیم سفارش قبول کنیم و برای سایر همکاران فعال در صنعت نیز این ماشین را با یکپنجم نرخ مشابه خارجی بسازیم.
تولید یا تجارت
در حالی که برخی قطعهسازان با آیندهنگری سعی میکنند حرکت رو به جلوی خود را حفظ کنند بعضی دیگر ناگزیر به حذف شدن هستند. برخی صنعتگران با نگرانی نسبت به آینده سعی در حفظ موقعیت و سرمایه خود میکنند. چیزی که مسلم است اینکه تولید بهویژه در حوزه خودرو و قطعه بسیار سخت شده است. در ادامه وضعیت تولید قطعات و تامین نیاز خودروسازان، علیاکبر جوانروح به «گسترش صنعت» گفت: با توجه به حجم ثبتنام خودرو در کشور به نظر میرسد روند تولید بدون افت تیراژ ادامه پیدا کند. از این رو، قطعهسازان و زنجیره تامین هم باید همراستای خودروسازان حرکت کنند.
وی ادامه داد: به طور قطع نمیتوان منکر شد که تولید روزهای سختی را در پیش دارد. برخی تولیدکنندگان به کشورهای باثبات اقتصادی پناه بردهاند تا حاصل یک عمر تلاششان از بین نرود.
او گفت: درحالحاضر با کاهش ارزش پول ملی، تمام سرمایه در گردش تولیدکنندگانی که کالای خود را عرضه میکنند و هزینه آن را نمیتوانند در مدت ۳ تا ۶ ماه دریافت کنند، نابود شده است. سود اندک تولید و اندوختههای این صنعتگران برای توسعه، تعمیرات، جبران بخشی از خسارتهای واردشده بر اثر کاهش ارزش پول ملی و زیان انباشته مانند بیماری سرطان، آنها را به سمت نابودی کشانده است.
جوانروح ادامه داد: از سوی دیگر، با توجه به استقبال مردم برای جلوگیری از کاهش سرمایه خود و ثبتنام برای پیشخرید خودروها به طور قطع تولید خودرو با تیراژهای بالاتر باید ادامه پیدا کند.
وی به فضای ناسالم تولید اشاره کرد و گفت: صنعتگر برای تامین سرمایه در گردش و نقدینگی مورد نیاز، به سمت بانکها هدایت میشود اما در نهایت تنها کسانی میتوانند از این تسهیلات استفاده کنند که بتوانند با رانت بیش از ارزش وثیقه خود وام دریافت کنند.
او اظهار کرد: با ادامه این روند حیات تولید ادامه پیدا نمیکند و محصولات از طریق تجارت تامین میشود.
فرار از خطر
جوانروح درباره فضای تولیدی و تجاری ایران گفت: متاسفانه برخی مسئولان اقتصادی معتقدند برگشت سرمایه در تجارت زودتر از تولید اتفاق میافتد و با دانش ناقص خود اعلام میکنند نقدینگی در اقتصاد ایران بیش از توان تولید داخلی افزایش یافته است. ناگزیر ارزش پول ملی باید کاهش یابد. غافل از آنکه افزایش نقدینگی بر اثر کاهش ارزش پول ملی به وجود میآید و این جریان از آغاز انقلاب در هر دولتی پیگیری شده تا اینکه ارزش پول ملی ما درحالحاضر از ۷۰ ریال در مقابل هر دلار به ۲ هزار برابر کاهش پیدا کرده است. هرچه ارزش پول ملی کاهش یابد نقدینگی بیشتری نیاز است.
وی افزود: از طرف دیگر، کاهش بهره بانکی به جای حمایت از تولید در جهت افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی انجام میشود به این صورت که کاهش بهره بانکی با افزایش نرخ ارز از طرف بانک مرکزی مصادف شده و به طور مشخص با هدف هدایت سرمایه به سمت خرید ارز و بالا بردن نرخ آن با هدف از بین بردن تولید اتفاق میافتد. بنابراین، با کاهش ارزش پول ملی نهتنها نقدینگی پایین نمیآید بلکه عدد آن افزایش یافته و حرکت اقتصاد را کندتر میکند یا به حد توقف میرساند. قطعهسازان و تولیدکنندگان از این امر مستثنا نیستند مگر آنهایی که بتوانند با رانت قیمتهای خود را اصلاح و ارز ارزانتر دریافت کنند.
جوانروح در پایان اظهار کرد: در این موقعیت طبیعی است برخی برای حفظ دارایی خود، سرمایهشان را به کشورهای دیگر که دارای ثبات اقتصادی هستند، منتقل کنند.
