گروه خودرو: خودروهای برقی و هیبریدی این روزها هرچه بیشتر جای خود را در دل دولتها و مردم باز میکنند.
دولتهای سراسر جهان برای این خودروها امتیازهای زیادی درنظر میگیرند هرچند دانشمندان با تامین شارژ آنها با برق حاصل از زغالسنگ به شدت دچار چالش هستند اما این خودروها هر روز بیشتر از روز گذشته محبوبیت پیدا میکنند.
خودروهای برقی هرگز تا این اندازه در میان مردم جهان شناختهشده نبودند. بازار این خودروها در کالیفرنیای امریکا به لطف یارانههای درنظر گرفتهشده برای خریدارها و تولیدات متنوع برقی خودروسازهایی چون تویوتا و شورولت رونق دارد و نام آنها بسیار بیشتر از گذشته به گوش میرسد. تمرکز شرکت تسلا روی وسایل نقلیه لوکس و با عملکرد بالا، درخواست برای این خودروها را افزایش داده است. خودروی برقی امروز دیگر تنها نماد حمایت از وضع بد محیطزیست نیست، بلکه روشی برای شرکتهاست که توانایی خود در استفاده از فناوریهای نو را به نمایش بگذارند.
صفرهایی که صفر نیستند
اما «صفر بودن انتشار گازهای گلخانهای» این خودروها، چیزی است که برای کارشناسان جای سوال دارد و آنها همچنان این پرسش را مطرح میکنند.
برای اینکه خودروهای برقی بتوانند کار کنند باید مرتب شارژ شوند و این کار در شبکههای برقی محلی انجام میشود. در نیروگاههایی که انرژی لازم برای شارژ خودروهای برقی را فراهم میکنند، انتشار گازهای گلخانهای صفر نیست. حتی در کالیفرنیای امریکا در سال ۲۰۱۵م (۹۳-۹۲)، ۶۰ درصد برق تولیدشده از سوزاندن سوختهای فسیلی بهدست آمد، حالآنکه انرژی باد و خورشید در مجموع تنها کمتر از ۱۴ درصد انرژی موردنیاز این ایالت را تامین میکند.
جاشوا گرفزیوین، استاد اقتصاد و سیاستهای عمومی دانشگاه کالیفرنیا دراینباره گفت: «من نمیتوانم تحمل کنم که یکبار دیگر عبارت «صفر بودن انتشار گازهای گلخانهای» را برای این خودروها بشنوم. »
براساس برآورد آژانس بینالمللی انرژی، در سال ۲۰۱۵م (۹۴-۹۳) بیش از ۱/۲ میلیون وسیله نقلیه برقی فروخته شد. کمپین حملونقل و محیطزیست نیز اعلام کرد تا پایان سال ۲۰۱۶م (۱۳۹۵) بیش از دو میلیون وسیله نقلیه برقی در جهان رفتوآمد کردهاند. بزرگترین بازارهای خودروهای برقی در دنیا به امریکا و چین اختصاص دارد، هرچند در چند کشور اروپایی ازجمله هلند و نروژ خودروهای الکتریکی نیز سهم بیشتری از بازار دارند.
خودروهای برقی در کالیفرنیای امریکا در مقایسه با سایر نقاط دنیا بهویژه چین، این موقعیت را دارند که برای شارژ شدن به یک شبکه سبزتر متصل شوند. براساس اعلام آژانس بینالمللی انرژی، ۷۲درصد برق موردنیاز چین در سال ۲۰۱۴م (۹۳-۹۲) از زغالسنگ تولید شد. در امریکا نیز، براساس اعلام همین آژانس، یکسوم برق موردنیاز با سوختن زغالسنگ تولید و تامین شد. آمارهای آژانس بینالمللی انرژی نیز نشان داد ۴۰درصد کل انرژی برق جهان حاصل سوختن زغالسنگ است.
سر برقیها بالاست
در امریکا نهادی به نام «اتحادیه دانشمندان نگران» فعالیت میکند که کار آن آگاهی دادن درباره تغییرات اقلیمی است. به اعتقاد دانشمندان این نهاد خودروهای برقی اگرچه شبکهای وابسته به سوخت فسیلی دارند، اما در مقایسه دیزلیها و بنزینیها با محیطزیست بهتر رفتار میکنند.
این گروه در مقالهای با عنوان «وضعیت شارژ» نوشت: هیچ جای این کشور (امریکا) نیست که خودروهای برقی بیشتر از خودروهای جدید بنزینی باعث گرمایش جهانی شده باشند.
البته گرافزیوین، استاد اقتصاد و سیاستهای عمومی دانشگاه کالیفرنیا همراه با متئو کوچن و ارین منصور، دو پژوهشگر اقتصادی دیگر سال ۲۰۱۴م (۹۳-۹۲) در یک مقاله به این نتیجه رسیدند که خودروهای الکتریکی مانند نیسان لیف همواره کمتر از خودروهای هیبریدی و البته بنزینی دیاکسید کربن منتشر میکنند اما در امریکا تنها مناطق مشخصی مانند غرب این کشور و تگزاس هستند که کمتر از زغالسنگ برای تامین برق جایگاههای شارژ خودروهای برقی استفاده میکنند.
دولتها انگیزه میدهند
برای برخی از مردم جهان دست کشیدن کامل از خودروهای بنزینی دشوار است. سورین بورنستین، استاد مدیریت کسبوکار و سیاست عمومی دانشگاه کالیفرنیا میگوید: «اگر همه دنیا به سمت خودروهای برقی حرکت کند و تقاضا برای بنزینیها بهطوردائم روند نزولی داشته باشد، قیمت نفت رو به کاهش خواهد گذاشت. » اما این باعث نشده که دولتها از تشویق و انگیزههای خود برای حرکت به سمت خودروهای برقی دست بکشند.
پس از اینکه رسوایی شرکت فولکسواگن در سال ۲۰۱۵م (۹۴-۹۳) علنی و مشخص شد که این شرکت در سیستم سنجش آلایندهها تقلب کرده، دولت آلمان در اکتبر همان سال (مهر و آبان ۹۴) قانونی را تصویب کرد که تا سال ۲۰۳۰م در این کشور خودروهای موتور احتراقی ممنوع خواهند شد. در نروژ و هلند نیز بحث درباره ممنوعیت این نوع خودروها داغ است و ۲۰درصد کل فروش خودرو در این کشورها را خودروهای الکتریکی تشکیل میدهند.
همچنین در این کشور خریداران ۴هزار یورو یارانه برای خرید خودروی برقی و ۳هزار یورو برای خودروهای هیبریدی از دولت میگیرند.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه نیز در ژانویه ۲۰۱۶ (بهمن ۹۴)، دستور مدرن کردن صنعت خودروی این کشور و ساخت نخستین خودروی برقی تا سال ۲۰۲۵م (۰۴-۱۴۰۳) را داد. دستور پوتین درواقع بخشی از تلاش سالهای اخیر دولت روسیه برای حمایت از انرژیهای پاک و دوستدار محیطزیست است. این دستور درپی کنفرانس تغییرات اقلیمی پاریس در سال میلادی قبل از آن صادر شد.
سال ۲۰۱۶م (۹۵-۹۴) روسها تعرفه واردات خودروهای برقی را بهطور موقت برداشتند تا این خودروها راحتتر بتوانند وارد این کشور شوند، هرچند با تصمیم رییسجمهور برای دستیابی به فناوری ساخت این نوع خودروها ممکن است این تعرفهها بازگشته و به عدد ۱۹ درصد برسد.
دولت چین در سال ۲۰۰۹م طرحی را تصویب کرد که هدف آن تبدیل این کشور به یکی از پرچمداران وسایل نقلیه تمامالکتریکی و هیبریدی تا سال ۲۰۱۲م در جهان بود.
شرکت خودروسازی بیوایدی (BYD) چین در سال ۲۰۱۵م (۹۴-۹۳) توانست ۵۸هزار خودروی برقی و هیبریدی بفروشد. این میزان فروش از سال قبل از آن ۲/۵ برابر بیشتر است.
بهطورکلی بازار فروش برقیها و هیبریدیها در چین سال ۲۰۱۵م (۹۴-۹۳) ۴ برابر شده و به ۳۵۱هزار دستگاه رسید. یارانههای دولت چین برای خودروهای برقی و هیبریدی نقش مهمی را در این افزایش چشمگیر ایفا کرد.
مشتریها وقتی میخواهند خودروی برقی یا هیبریدی در چین بخرند، یارانهها و مشوقهای مختلفی دریافت میکنند و شرکت سازنده این خودروها نیز از این کار سود میبرد زیرا میتواند محصول بیشتری به فروش برساند.
شرکت خودروسازی بیوایدی در پایان دسامبر ۲۰۱۵ (دی ۹۴) اعلام کرد که ۲/۹میلیارد یوآن معادل ۴۳۵میلیون دلار از سمت دولت حمایت شده است. حتی در کشور بزرگی مانند چین هم این رقم برای تنها یک شرکت خصوصی چشمگیر است.
در اتریش، خودروهای برقی از مالیات مصرف سوخت، ثبت خودرو و مالیات ماهانه وسیله نقلیه معاف هستند.
در این کشور همچنین خودروهای هیبریدی و سایر جایگزینهای وسایل نقلیهای که از سوخت فسیلی استفاده میکنند، از مالیاتی که خودروهای بنزینی میدهند نفع برده و بخشی از این پول را بهعنوان پاداش از آن خود میکنند.
در کل، دنیای خودروهای برقی روزبهروز در حال گسترش است. دولتهای سراسر دنیا انواع مهربانیها را در حق این خودروها میکنند تا بلکه بتوانند به آرزوی هوای پاک جامهعمل بپوشانند، هرچند دوری از زغالسنگ را هم باید درنظر بگیرند تا به این آرزو هرچه نزدیکتر شوند.
منبع: Guardian، Forbes، bellona
