گروه خودرو: خودروهای کارکرده یا دستدوم مانند دانههای برف هستند؛ هیچکدامشان مانند دیگری نیستند.
با مشکلات متنوعی که خودروهای دستدوم دارند، از جمله تورفتگی ناشی از تصادفهای بزرگ و کوچک، رنگشدگی و سایر مشکلات، فروششان در فضای آنلاین کمی سخت به نظر میرسد اما در بازارهای آنلاین فروش خودرو در امریکا، این خودروهای دستدوم هستند که در رقابت با خودروهای نو هواداران بیشتری دارند. این رونق در سالهای اخیر بسیار به چشم آمده و حتی باعث شده شرکتی مانند فورد اعلام کند خودروهای دستدوم سود این شرکت را تهدید میکند.
آنچه درباره خرید خودروهای دستدوم در بازار ناخوشایند است، «به هم ریختگی» آنهاست. عاملان فروش معمولا قیمت خیلی کمی روی این نوع خودروها میگذارند و هرکس براساس نظر شخصی خود درباره آنها سخن میگوید. این باعث شد در امریکا موجی از استارتآپها شکل بگیرد که کارشان فروش خودروهای دستدوم است. تنها در چند سال اخیر ۴ استارتآپ برای فروش آنلاین خودروهای دستدوم راهاندازی شده که هدفشان آوردن هوای متعادل به بازاری است که یا خیلی سرد است یا بیش از اندازه گرم. این شرکتها امنیت معاملات را تضمین کرده و رقابتی شدن قیمتها را به فضای آنلاین بردهاند. استارتآپهای فروش ماشینهای دستدوم در امریکا توانستهاند بیش از ۸۵۰میلیون دلار سرمایه سرمایهگذاران را برای خود جذب کنند. این سرمایهها از موسسات و نهادهای معتبری چون موسسه مالی و بانکی گلدمنساکس گرفته شده
است.
از سویی مردم امریکا حالا بیش از هر زمان دیگری تمایل به خرید خودرو در بازارهای آنلاین نشان میدهند. جف بردلی، کارشناس این بازار معتقد است رها شدن از هزینههای بالای شبکه توزیع باعث میشود خریداران و فروشندگان بتوانند مقدار زیادی از پول خود را پسانداز کنند. این انگیزه مهمی برای هر دو طرف است که به سمت بازارهای آنلاین بروند.
همچنین کنترل فرآیند عرضه خودروهای جدید در جهان معمولا بهدست خود خودروسازهاست. حتی در صورتی که خودروسازها میخواستند خودروهای خود را آنلاین بفروشند، باید نگران مقاومت برخی نمایندگیهای فروش بودند که نفوذ بالایی در روند توزیع محلی دارند. بنابراین در بازارهای آنلاین بیشتر از خودروهای دستدوم استقبال میکنند.
استارتآپهای فعال در امریکا برای تضمین خدمات خود و تسهیل معاملات بین خریداران و فروشندگان شبکه «پی۲پی» دارند. این یعنی هر دو طرف به یک اندازه کار میکنند و همه میتوانند اطلاعاتی که دیگران دسترسی دارند را ببینند. با این شرایط شفافسازی برای مشتریها هم آسانتر میشود بعضی از آنها بیشتر مشابه سنتیها عمل کرده و مستقیم از صاحب ماشین آن را میخرند و به مشتری میفروشند. همه استارتآپها اما بازرسی دقیقی از خودروها دارند، فهرست تمامی محصولات خود را آنلاین منتشر میکنند، وسیله نقلیه را به خریداران تحویل میدهند، تسهیلات مالی برای خرید درنظر میگیرند و مجموعهای از شرایط مشخصی دارند که براساس آن جنس فروخته شده را پس میگیرند.
انتظار جان هیلی، تحلیلگر موسسه پژوهشی Northcoast این است که فروش خودرو در امریکا همچنان در نمایشگاهها و فروشگاهها ادامه داشته باشد، هرچند خردهفروشهای سنتی بیشتر خود را با دنیای دیجیتال و کارکردهای آن وفق خواهند داد.
او میگوید: تصمیم به خرید خودرو به ویژه در بازار دستدومها یک تصمیم خاص و منحصربه فرد است. مشتریها و عاملان فروش میخواهند ماشین را قبل از خرید لمس و حس کنند. به همین دلیل با فروش در فروشگاهها و نمایشگاهها راه خود را ادامه خواهد داد.
اما برخی پاسخدهندگان به پرسشهای یک بررسی با این صحبتها مخالفند. براساس این مطالعه که شرکت پژوهش بازار هریسپل آن را برای یکی از این استارتآپها یعنی بیپآی (Beepi) انجام داده، ۴۲ درصد پاسخدهندگان از هر قشر و سنی گفتهاند میتوانند بدون آزمایش یک خودرو آن را آنلاین بخرند، به این شرط که تضمینی از یک فروشگاه یا نمایشگاه داشته باشند. ۸۲ درصد از پاسخدهندگان ۱۸ تا ۳۲ سال و ۶۵درصد پاسخدهندگان ۵۵ سال به بالا ترجیح میدادند هر کار ناخوشایند دیگری را انجام دهند اما با یک فروشنده ماشین سر و کله
نزنند.
شرکت کارمکس بزرگترین فروشنده خودروهای دستدوم در امریکاست. این شرکت ۱۶۰ فروشگاه در سراسر امریکا دارد و رقبای آنلاین را خطر جدی برای کسبوکارش نمیبیند. با این حال به خدمات آنها دقت زیادی میکند تا بداند مشتریها از آنلاینها چه میخواهند و چه نوع خدماتی مطلوبشان است.
از آنسو شرکتهایی چون کاروانا(Carvana)، ویروم(Vroom)، بیپآی (Beepi) و شیفت (Shift) درامریکا انواع خودروهای دستدوم را به مردم میفروشند. این شرکتها در سالهای اخیر موفق شدند بازار فروش فروشگاهها و نمایشگاهها را در این زمینه کم کرده و حتی بخش بزرگی از رونق فروش کلی خودرو در امریکا را به دوش بکشند. شرکت کاروانا بیشترین فروش را در میان رقبا ثبت کرد. براساس آماری که این شرکت منتشر کرده، فروش خودروی دستدوم برایش بیش از ۴۵۰میلیون دلار درآمد داشته است. این شرکت با فاصله نسبت به باقی شرکتها در صدر است. بعد از کاروانا، شرکت ویروم قرار دارد که آمار فروش خود را بیش از ۱۵۰میلیون دلار اعلام کرد. بیپآی با کمی کمتر از ۵۰میلیون دلار فروش سوم است و شرکت شیفت با به طور تقریبی ۷۵میلیون دلار چهارمین شرکت پردرآمد فروش خودروهای دستدوم در
امریکاست.
شرکت شیفت اعلام کرد در نیمه نخست سال ۲۰۱۶ (۹۵-۹۴) توانسته ۱۷۰۲ دستگاه خودروی دستدوم را در سانفرانسیسکو بفروشد. این شرکت برای سال ۲۰۱۶م خود رشد ۶ برابری درآمد را نسبت به سال قبل از آن پیشبینی کرده
بود.
همه اینها در حالی است که در ایران مردم بیشتر تمایل به خرید خودروهای جدید دارند. این تمایل از آنجا سرچشمه میگیرد که شرکتهای خودروسازی با انواع پیشنهادها و مشوقها سعی در فروش خودروهای نو دارند. در ایران مردم بیشتر دلشان میخواهد پشت فرمان خودروی نو بنشینند در حالی که اگر شرکتهایی باشند که تضمینهایی برای سالم بودن خودروی دستدوم بدهند بعید نیست که در کشور ما هم فروش دستدومها رونق بگیرد.
منبع: Bloomberg، Autonews
