اقتصاد ایران پس از کشف نفت به طرز تصاعدی روند اتکا به این محصول را پیش گرفت.
با اینکه نفت تاکنون اقتصاد ایران را از بحرانهای بسیاری نجات داده اما در کل باید در نظر داشت که اتکا به منابع محدود پس از پایان این منابع اقتصاد کشور را با مشکلات جدی روبهرو میکند.
جدایی اقتصاد از نفت به زیرساختهای فراوانی نیاز دارد که تامین آنها نیز مستلزم برنامهریزی و صرف زمانی ۱۰ ساله است. بر این اساس، نباید اینطور تصور شود که هر زمان نفت تمام شد، اقتصاد غیرنفتی را آغاز میکنیم. زمینهسازی برای اقتصاد غیرنفتی مستلزم عزم جدی دولت و بخش خصوصی است.
با این حال، شرایط کنونی اقتصاد کشور به گونهای است که بیش از نیاز به جدایی از نفت نیاز به آرامش دارد. دولت در ابتدا باید آرامش را به فضای اقتصادی کشور بازگرداند. در سالهای گذشته شاهد رشد در بخشهایی از اقتصاد، تولید و صنعت بودیم اما برخی از موضوعها که بیشتر آنها به شرایط بینالمللی ایران مرتبط میشود، اکنون باعث شده تا آرامش از اقتصاد کشور رخت بربندد. بر این مبنا، بازگشت به شرایط بدون نوسان و آرام مهمترین نیاز فعلی کشور است.
در این شرایط پس از بازگشت به آرامش باید برای جدایی اقتصاد از نفت برنامهریزیهای معین وجود داشته باشد. از دیگر نیازهای جدایی اقتصاد از نفت این است که برنامهای کلان و بلندمدت برای این کار باید طراحی شود. این برنامه باید به گونهای باشد که هیچ دولت و مدیری نتواند خلاف آن را اجرا کند. از جمله دلایلی که تاکنون مانع دستیابی ایران به اقتصاد بدون نفت شده، اعمال سلیقه دولتها است. در این زمینه هر قدر اهداف اقتصاد غیرنفتی و برنامهریزی دقیقتر و جزئیتر باشد ضمانت اجرای آن قویتر و مستحکمتر میشود.
معصومه آقاپورعلیشاهی / عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی
