امیر مهرزاد: بازگشت برخی تحریمهای امریکا به نظر میرسد اشتغال و رونق تولید را در کشور نشانه رفته است. در این زمینه محمدباقر نوبخت ۱۲ محور برای رفع مشکلات احتمالی پس از تحریم ارائه کرد. یکی از محورهایی که در این برنامه بر آن تاکید شده موضوع اشتغال و رونق تولید است.
با توجه به اینکه دولت تاکنون چند ده هزار میلیارد تومان تسهیلات برای بازگشت رونق به تولید داده است، اگر کشور نتواند مانع آثار مخرب تحریم شود، تمام آن سرمایه از بین میرود. بر این اساس، «گسترش صنعت» در این گزارش شیوههای حفظ اشتغال و رونق تولید را با کارشناسان به مشورت گذاشته است.
تدوین نقشه راه صنایع
محمدرضا دیانی، کارآفرین و فعال حوزه صنعت درباره چگونگی جلوگیری از آثار مخرب تحریم بر اشتغال و رونق تولید به «گسترش صنعت» گفت: یکی از موضوعهایی که در این زمینه میتواند به کشور کمک کند این است که نهادهای مسئول برنامهریزی کنند و مشخص شود که عمقدهی تولید به سمت داخلیسازی در سالهای آینده چگونه خواهد بود. این موضوع باعث میشود نقشه راه صنایع نیز در کشور کامل شود.
این کارشناس صنعتی با بیان اینکه هر کدام از صنایع موجود در کشور مزیتها و مخاطرات خاصی دارد، توضیح داد: صنایع مختلف به برنامههای متفاوت نیاز دارند و دولت باید تلاش کند عمقدهی به سمت داخلیسازی را تقویت کند. نقشه راه صنایع نیز باید به دو شیوه تعیین شود. در گام نخست فعالان بخش تولید در کشور باید بدانند که ایران در سالهای آینده به چه صنایعی نیاز دارد و به طور کلی کدام دسته از صنایع، اولویتدار به شمار میروند. این موضوع باعث میشود برنامهریزی برای شاخههای صنعتی نیز تسهیل شود.
دیانی با اشاره به اینکه از دیگر سیاستهایی که به بخش تولید و اشتغال کشور کمک میکند، مدیریت تجارت است، گفت: متاسفانه در بسیاری از مواقع برنامهای برای واردات نداریم. مدیریت تجارت به معنای بستن مرزها برای ورود و خروج نیست.
باید برنامهریزی شود که چه محصولاتی را امروز در کشور نیاز داریم و چه محصولاتی را میتوانیم در داخل کشور تولید کنیم. دولت برای حفظ شرایط موجود و رشد آن بسیار جدی باید مانع واردات محصولاتی شود که در داخل تولید میشوند.
وی با اشاره به مشکلاتی که در بخش واردات مواد اولیه وجود دارد، گفت: تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه باید با بیشترین سرعت و بدون معطلی انجام شود. بروکراسی و شیوه تخصیص ارز به واحدهای تولیدی برای واردات مواد اولیه به گونهای است که بسیاری از کارخانهها به دلیل زمانبر بودن این موضوع در کشور دچار خسارت میشوند.
دیانی گام بعدی برای حمایت از بخش تولید را تامین سرمایه در گردش معرفی کرد و افزود: نرخ بازده و شرایط تسهیلات اکنون برای بخش تولید مناسب نیست. باید این واقعیت را بپذیریم که حمایتها بر مبنای نیاز صنایع نیست. بانکها اکنون در کشور آمادگی حمایت از صنایع را ندارند.
این فعال صنعتی توضیح داد: از دیگر سیاستهایی که تولیدکنندگان میتوانند در نظر داشته باشند، فروش قسطی محصولات مورد نیاز مخاطب به آنها است.
یکی از مشکلاتی که امروز صنایع با آن درگیر هستند دپو شدن محصولات در انبارها به دلیل کمتحرکی طرف تقاضا است.
در این زمینه میتوان با فروش قسطی کمک کرد تا هم مخاطبان به محصولات مورد نیاز خود برسند و هم کارخانهها محصولات تولیدشده را به فروش رسانند.
نقش کارگروه رفع موانع تولید
هوشنگ حاجتی، فعال کارگری و رئیس سابق مجمع عالی نمایندگان کارگری درباره راهکارهای حفظ اشتغال در کشور به «گسترش صنعت» گفت: ایران اکنون حدود ۴۰ سال است که تحریمهای متفاوتی را تجربه کرده و این موضوع برای اقتصاد ایران پدیده جدیدی به شمار نمیرود. با این حال، در طول این مدت منابع کشور درست مدیریت نشده است.
اگر بتوانیم منابع موجود را مدیریت کنیم، رونق تولید و اشتغال به عنوان دو مولفه اصلی اقتصاد نهتنها روند نزولی نخواهند داشت بلکه میتوان به رشد این شاخصها امیدوار بود.
حاجتی با بیان اینکه باید گروهی با هدف بررسی موضوعها و مشکلهای تولید تشکیل شود، افزود: یکی از نیازهایی که اکنون وجود دارد این است که کارخانهها، بنگاهها و واحدهای تولیدی و اقتصادی باید مورد به مورد بررسی شوند. میتوان با ممیزی به موقع کارخانهها در سطح کشور بسیاری از مشکلات موجود را برطرف کرد.
وی به این پرسش که از آغاز دولت یازدهم کارگروه رفع موانع تولید با همین هدف تشکیل شد، آیا این کارگروه عملکرد مناسبی نداشته یا موضوع دیگری را در نظر دارید، اینگونه پاسخ داد: کارگروه رفع موانع تولید در آغاز عملکرد مناسبی داشت اما با دو مشکل روبهرو است؛ نخست اینکه عمده کارگروهها سیاستهایی هستند که در طولانیمدت در نظر گرفته نمیشود.
متاسفانه یکی از مشکلاتی که سالها است در کشور با آن روبهرو هستیم، تغییر ساختارها پس از تغییر وزیران و دولتها است. اگر ستادهای تسهیل و رفع موانع تولید با این بحران روبهرو نشوند، میتوان از آنها توقع داشت که مشکلات را برطرف کنند. با این حال، شرایط کنونی به گونهای است که این ستادها بیشتر نقش تشریفاتی پیدا میکنند.
ممیزی واحدهای تولیدی
این کارشناس اقتصاد با بیان اینکه واحدهای تولیدی باید ممیزی شوند، گفت: در این صورت میتوان مشکلات آنها را به طور دقیق شناسایی و برای رفع آنها برنامهریزی کرد.
خطر از بین رفتن اشتغال در کشور موضوع کوچکی نیست که بتوان از کنار آن به سادگی عبور کرد. مشاغل موجود هزینههای بسیاری برای دولت و بخش خصوصی داشته است. از این رو، حفظ مشاغل باید اولویت اصلی دولت باشد.
حاجتی با بیان اینکه یکی از مولفههای حفظ و توسعه اشتغال سوددهی کارخانهها است، توضیح داد: در صورتی میتوان این شرایط را حفظ کرد که کارخانهها بتوانند محصولات رقابتپذیر تولید کنند. تولید محصول رقابتپذیر از دو طرف باعث رشد و تقویت بنگاهها میشود. محصول رقابتپذیر هم در بازار داخل مورد استقبال طرف تقاضا قرار میگیرد و هم برای آن میتوان برنامههای صادراتی در نظر گرفت.
رئیس سابق مجمع عالی نمایندگان کارگری افزود: یکی از نیازهایی که امروز بخش تولید دارد جابهجایی پول است. در این زمینه به تازگی مطرح شده که اروپا قصد دارد این مسئله را حل کند و در حال بررسی راههایی برای حل مشکل نقل و انتقال پول ایران است.
با توجه به اینکه شرایط بینالمللی اکنون تا حد قابلتوجهی پیچیده شده، به نظر میرسد مسئولان باید هرچه سریعتر این موضوع را پیگیری کنند تا پولهایی که ایران در دنیا دارد وارد کشور شود.
