امیر مهرزاد: پس از افزایش تورم و لزوم حمایت از اقشار و طبقات کمدرآمد و کارگری، دولت در نظر گرفت از دهکهای دهم، نهم و هشتم جامعه حمایتهایی کند. افرادی که از نظر اقتصادی جزو این دهکها دستهبندی میشوند، به لحاظ مالی دچار بیشترین آسیبها شده و ادامه شرایط اقتصادی کشور آنها را با بحران روبهرو میکند.
به گزارش «گسترش صنعت» بر این اساس، دولت با همفکری برخی از فعالان اقتصاد، مشاوران و فعالان کارگری بستهای را برای حمایت از حقوقبگیران و کارگران در نظر گرفت. هر چند بر اساس قوانین کار، دستمزد باید تابعی از تورم باشد و اگر تورم بیش از میزان افزایش دستمزد بود دولت باید دستمزدها را بالا ببرد اما کارشناسان اقتصاد معتقدند این سیاست اکنون آسیبهای بیشتری به اقتصاد کشور میزند. وضعیت اقتصادی اکنون به گونهای است که حجم نقدینگی سرگردان در جامعه بیش از قدرت کنترل دولت است. در این شرایط افزایش نقدینگی باعث افزایش تورم، فساد و رانت میشود. به عبارت دیگر، شرایط آماده افزایش دستمزد نیست. اکنون اگر دولت افزایش دستمزد را به عنوان سیاست حمایتی در نظر بگیرد، حجم نقدینگی و سرمایه موجود در جامعه فزونی مییابد. طبیعی است که در این شرایط زمینه برای رشد تورم، رانت و فساد اقتصادی و دیگر پدیدههای مخرب نیز مهیا میشود. در این شرایط دولت تصمیم گرفت کالاهای اساسی را که بیشتر شامل هزینههای خوراک و غذا میشود، تامین کند. در ابتدای طرح، موضوع چگونگی تامین این کالاها عنوان شد. برخی از کارشناسان معتقد بودند تعاونیهای کارگری میتواند محل توزیع این اجناس باشد و برخی دیگر بر این باور بودند که این تعاونیها تاکنون کارکرد مناسبی نداشتند و هنوز در برخی از پروژههای مشابه به کارگران بدهکار هستند. در نهایت موضوعی که اکنون مطرح شده، عرضه کارت هوشمند است.
اجرای بدون نقص
علیرضا حیدری، فعال کارگری درباره شیوه حمایت از کارگران با ارائه کارتهای هوشمند، به «گسترش صنعت» گفت: در شرایطی که تمام دنیا به سمت هوشمندسازی پیش میرود طبیعی است که ما هم اگر میتوانیم همین مسیر را در پیش بگیریم. اکنون شیوه تولید و توزیع کالا تغییر کرده و به سمت هوشمندسازی حرکت میکند و طبیعی است که شبکه اپراتوری هم تغییر کند. اگر هوشمندسازی در جریان این کار وجود نداشته باشد، هزینههای بسیاری به این طرح اضافه میشود.
حیدری با بیان اینکه مهمترین اتفاق اکنون این است که طرح حمایت از اقشار کمدرآمد سریعتر اجرا شود، گفت: زندگی مردم روزبهروز سخت میشود و باید برای آن راه چارهای اندیشید. این سیاست میتواند تا حدی مشکلات به وجود آمده را برطرف کند. با این حال، باید به شیوهای اجرا شود که بتوان از آن بازخورد گرفت. در بسیاری از طرحها ظرفیت بازخوردگیری وجود ندارد و این موضوع باعث میشود طرح شفافیت کافی نداشته باشد.
این فعال کارگری با اشاره به اینکه نظام جبرانی خواسته هیچکس نیست، گفت: هیچکس نمیخواست در این مقطع کشور وارد چنین بحثهایی شود اما این موضوع اجباری بود که برای همه به وجود آمد. اجرای بدون نقص این طرح کمک میکند تا شاهد روند بهتری در زندگی اقشار کمدرآمد باشیم.
سیاستهای حمایتی، ضدتورم
حسن سلیمانی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی گفت: در آغاز قرار بود این طرح با شیوه افزایش دستمزد اجرا شود که مشکلاتی را در پی داشت. بر این اساس، دولت و مجلس با افزایش دستمزد کارگران مخالف هستند چراکه باعث میشود حجم نقدینگی در جامعه بالا برود و این موضوع به افزایش تورم میانجامد. علاوهبر این، شرایط اقتصادی کشور به گونهای است که باید از اقشار ضعیف و کمدرآمد حمایت شود. بر این اساس، بهترین راهکار حمایتی ارائه کالاهای اساسی و خوراکی بود. سلیمانی با بیان اینکه کارگران بیشتر در حوزه سلامت غذایی، اجارهبها و درمان با مشکل مالی روبهرو هستند، گفت: بر این مبنا، تامین کالاها در حوزه غذا و خوراک خواهد بود. مشکلی که در ادامه به وجود آمد این بود که اگر قرار است حمایتها به شیوه غیرنقدی باشد، از چه الگویی میتوان استفاده کرد که هم زمینه تخلف نداشته و هم اجرای آن امکانپذیر باشد.
وی افزود: پس از برخی بررسیها، نتیجه عرضه کارت هوشمند خرید کالا بود، البته این طرح هنوز به تصویب نرسیده اما باید پذیرفت که با احتساب شرایط کنونی کشور راهی بهتر از عرضه این کارتها وجود ندارد. در برخی از بحثها حتی موضوع توزیع بستههای غذایی در کارخانهها مطرح شد که این کار هم ممکن نبود. ارائه و توزیع بستهها هزینههای بسیاری داشت که برای ایجاد صرفهجویی، میشود اعتبار کارت را بیشتر کرد.
این عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه از بین راههای موجود، عرضه کارت هوشمند تامین کالا بهترین سیاستی است که میتوان در پیش گرفت، توضیح داد: شرایط زندگی روزبهروز دشوارتر میشود و دولت باید سریعتر مسیر اجرایی را تعیین کند.
جنگ اقتصادی تعارفبردار نیست
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس میگوید جنگ اقتصادی تعارفبردار نیست و اعطای کارت هوشمند تامین کالا برای کاهش حجم نقدینگی است. معصومه آقاپورعلیشاهی در واکنش به صحبتهای سرپرست وزارت کار در زمینه احتمال اعطای کوپن، به خانه ملت گفت: باید کوپن جایگزین کارتهای الکترونیکی شود که به افراد این امکان را میدهد با مراجعه به فروشگاههای مرجع کالاهای اساسی را خریداری کنند.
این عضو هیاترئیسه کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه با ایده کارت هوشمند موافق است، توضیح داد: با اعطای چنین کارتهایی حجم نقدینگی در کشور مدیریت میشود. همچنین، نگرانی برای تهیه کالای اساسی در جامعه از بین میرود.
نماینده مردم شبستر در مجلس دهم شورای اسلامی در این باره که آیا باید اقتصاد کشور را به روش جنگ تحمیلی مدیریت کرد، گفت: در زمان جنگ کوپن میدادند، درحالحاضر به دنبال اعطای کارتهای هوشمند برای تامین کالاهای اساسی هستند.
جنگ اقتصادی تعارفبردار نیست به همین دلیل باید برای تامین کالاهای اساسی به مردم کارتهای الکترونیکی داده شود تا در زمینه تامین نیازهای اولیه مشکل و نگرانی نداشته باشند.
تشریح راههای جبران گرانی
عبدالرضا مصری، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس نیز درباره طرح ارائه کارت هوشمند تامین کالای اساسی معتقد است: از آنجا که قرار است با کارتهای هوشمند تامین کالای اساسی تنها جنس داده شود نه پول، این روش ضد تورم است.
مصری با اشاره به اعطای کارت نقدی برای تامین کالاها اساسی، به خانه ملت گفت: با وضعیتی که از نظر اقتصادی پیش آمده است بیشترین صدمه به قشری وارد میشود که حقوق ثابت دارد، چراکه زیر پوشش نهادهای حمایتی است یا محدودیت درآمد دارد. به طور قطع سفره آنها کوچکتر شده است.
این عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با بیان اینکه در چنین مواقعی باید تمهیداتی اندیشیده شود، ادامه داد: با توجه به افزایش قیمتها قشرهایی ۱۰۰ درصد آسیب میبینند. کارکنان دولت، بازنشستگان، کارگران، رزمندگان معسر و مددجویان بهزیستی به طور قطع صدمه میبینند، دولت باید در چنین مواقعی کمکهای ویژهای کند.
نماینده مردم کرمانشاه در مجلس دهم شورای اسلامی با بیان اینکه برای جبران افزایش قیمتها چند نوع کار میتوان انجام داد، توضیح داد: یکی از این روشها همان پیشنهاد مجلس است؛ نمایندگان پیشنهاد دادهاند که کالاهای اساسی مانند برنج، روغن و وسایل بهداشتی برابر نرخ قبلی یا کمی ارزانتر بهدست همه مردم برسد اما دولت در نظر دارد بستههای غذایی در قالب کارت به اقشار آسیبپذیر نه به همه جامعه داده شود که وضعیت تورم ترمیم شود.
وی بیان کرد: در زمینه شناسایی اقشار آسیبپذیر، نقدی وارد است زیرا افرادی که زیر پوشش نیستند یا در جامعه کارمندی حضور ندارند کمترین درآمد را نیز ندارند و شناسایی این افراد جای بحث دارد. کار دولت برای ارائه کارت هوشمند ارزشمند است.
این نماینده مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه سفره بسیاری از ایرانیها نصف شده است، ادامه داد: برخیها میگویند نباید این کمکها مانند یارانه نقدی به همه افراد اختصاص یابد اما وقتی قرار است به کالاهای اساسی ارز ۴۲۰۰ تومانی اختصاص پیدا کند باید در اختیار همه مردم قرار گیرد، این حق همه مردم است.
