وابستگی اقتصادی ایران در همکاریهای بینالمللی به دلار باعث شده تا در سالهای گذشته با مشکلاتی روبهرو باشیم. در این زمینه تحریمهای اخیر امریکا و قطع برخی از همکاریها باعث شد به مشکلات اقتصادی ایران افزوده شود. بر این اساس، به نظر میرسد هر چقدر اقتصاد ایران از دلار دور باشد، امنیت و ثبات بیشتری خواهد داشت.
یکی از سیاستهایی که درحالحاضر نیز در دستور کار قرار گرفته پیمانهای پولی دوجانبه است. در این زمینه بهتازگی پیمانی با روسیه به امضا رسیده است. علاوهبر روسیه، کشورهایی مانند چین و ترکیه نیز میتوانند با ایران پیمان پولی داشته باشند. پیمانهای پولی با کشورهای منطقه و اروپایی باعث میشود اقتصاد ایران از مشکلات دلاری دور بماند.
علاوهبر این، از دیگر مزیتهای پیمانهای پولی تبادل سرمایه است. در سالهای گذشته به دلیل اینکه اقتصاد بینالمللی برای ایران وابسته به دلار بود ظرفیت چندانی برای مبادلات وجود نداشت. این اتفاقی در حالی رخ میداد که ایران بهشدت نیاز به جذب سرمایههای خارجی و همکاری با خارجیها دارد.
بر این مبنا، میتوان با در نظر گرفتن یک واحد ارزی به جز دلار روابط اقتصادی را گسترش داد. در شرایطی که اقتصاد ایران باید رشد کند و به اصطلاح کیک اقتصادی ایران بزرگتر شود، دلار تبدیل به یک مانع شده و در این زمینه نمیتوان کاری جز حذف دلار انجام داد.
همچنین، باید در نظر داشت که دولت نمیتواند دلار را در ایران به صفر برساند. بیش از ۸۰ درصد مبادلات در تمام دنیا با دلار انجام میشود و حذف این واحد ارزی شدنی نیست. بر این اساس، باید دو سیاست در دستور کار قرار گیرد؛ در گام نخست دولت باید تلاش کند تاثیر نرخ دلار بر اقتصاد کشور را کنترل کند. علاوهبر این، میتوان با گسترش روابط اقتصادی بر مبنای ارزهای دیگر اقتصاد را از نوسانها و تاثیر سیاستهای ارزی خارجی مصون نگه داشت. در این صورت میتوان امیدوار بود که در سالهای آینده تاثیر دلار بسیار بسیار کمرنگ شود.
تقی کبیری - عضو کمیسیون اقتصادی مجلس
