انرژی حرف نخست را در دنیا میزند.
هر کشوری که بتواند این انرژی را ارزانتر تامین کند میتواند گوی سبقت را از سایر رقیبان برباید. ایران سالهاست روی انرژیهای تجدیدپذیر سرمایهگذاری میکند، یکی از این روشها، تولید برق از پنلهای خورشیدی است. پنلهای خورشیدی برق جریان مستقیم را تولید میکنند که میتوان آن را در باتریها ذخیره و از طریق مبدل به شبکه تزریق کرد یا از طریق آن، نیروی مورد نیاز بارهای محلی را تامین کرد. در حالی که سالهاست مسئولان و بخش خصوصی برای راهاندازی پنلهای خورشیدی تلاش میکنند، نتایج تحقیقات جهانی مضرات روش تهیه نیروی برق از انرژی خورشیدی را در رسانهها منعکس میکنند. سردمداران و تصمیمسازان سیاستهای کلان کشور قبل از صرف هزینه، وقت و انرژی کلان برای راهاندازی نیروگاههای خورشیدی، باید روی روش مورد نظر تحقیق بیشتری انجام دهند. این انرژی نو میتواند به سمت روشهایی همچون تولید نیرو از انرژی زمینگرمایی و نیروگاههای زبالهسوز هدایت شود. این نیروگاههای زبالهسوز، گاز متان حاصل از زبالههای تر را میسوزاند و برق تولید میکند. این روش با توجه به اینکه ایران یکی از تولید کنندههای بزرگ زباله در جهان است میتواند راهگشا باشد. برای اینکه از یک انرژی نو استفاده شود نمیتوان چشمبسته جلو رفت، باید تمام سودها و زیانهای آن در یک تحقیق جامع مشخص شود. در ایران هزاران پایاننامه و مقاله علمی معتبر وجود دارد که در یک کارگروه میتواند به عنوان یک منبع مورد بررسی علمی قرار گیرد و برای انتخابها، راهگشا باشد. اینکه یک روش تولید نیرو از انرژی خورشیدی به عنوان یک روش پایه استفاده شود جای مطالعه زیادی دارد به صرف اینکه تبلیغاتی شده است نباید سرمایههای کلان کشور را در آن هزینه کرد. در بسیاری از کشورهای جهان پنلهای خورشیدی برای تامین نیرو مورد استفاده قرار نمیگیرد. هزینه تعمیرات و نگهداری بالا، نرخ بالای باتریها، متوسط عمر ۱۵ ساله، مشکل دفع پسماندهای پنلهای خورشیدی(از آنجا که جنس پنلهای خورشیدی از سیلیکون است بازیافت آن مشکل است) از جمله مواردی است که کشورهایی چون هلند و روسیه را بر آن داشت روشهای دیگر تامین انرژی خورشیدی را مد نظر قرار دهند. درحالحاضر سرمایهگذاری و قراردادهایی که برای ایجاد نیروگاه تولید انرژی خورشیدی بسته میشود باید بر اساس پایه مطالعاتی دقیق و همهجانبه انجام شود. یکی از روشهای مرسوم تولید نیرو که در بسیاری از کشورها همچون هلند اجرا میشود، روش تولید نیرو از انرژی خورشیدی به وسیله جمعکنندگان خورشیدی است. از جمله مزایای این روش میتوان بر متوسط بالای عمر تجهیزات آن اشاره کرد. در این روش آلایندههای زیستمحیطی در پایینترین میزان ممکن است و پسماندها به چرخه تولید بازمیگردد. همچنین، بازده سرمایه و سودآوری بیشتری در این روش وجود دارد. در ایران از جمعکنندگان خورشیدی علاوهبر تولید برق میتوان در صنعت ذوبآهن استفاده کرد. جمعکنندگان خورشیدی شامل یک مجموعه آینه و عدسی است که انرژی و پرتوهای خورشیدی را در یک نقطه جمع میکند. به آن نقطه برج، جمعکننده گفته میشود. انرژی جمعشده باعث ذوب کردن نمک میشود و این نمک مذاب در چرخه تولید برق مورد استفاده قرار میگیرد. در جمعکنندگان خورشیدی ساعاتی که نور خورشید وجود ندارد نیز میتوان نیرو تولید کرد؛ هرچند میزان آن کم باشد. از جمله روشهای تولید نیرو از انرژی خورشیدی میتوان به دودکشهای خورشیدی اشاره کرد.
دودکشهای خورشیدی سازهای به شکل دودکش است که در آن توربین تعبیه میشود، در این روش علاوهبر هزینه پایین تولید و امکان پیادهسازی در هر مکانی، به شکل شبانهروزی میتوان نیرو تولید کرد. کورههای خورشیدی نیز یکی دیگر از روشهای مرسوم تولید نیرو در جهان است.
از کورههای خورشیدی میتوان به شکل مستقیم برای ذوب فلزات و هم برای صنایع خاص، تولید پلاسما استفاده کرد، به شکلی که روشنایی یک ساختمان به راحتی با پلاسمای تولیدشده تامین میشود.
نوید صانعی / کارشناس ارشد برق و قدرت
