گروه صنعت: نگاه آماری به وضعیت اینترنت در چند سال اخیر نشان میدهد به دنبال راهاندازی نسلهای سوم و چهارم اینترنت همراه، افزایش پهنای باند، توسعه اینترنت داخلی و... کاربران توانستند شاهد رشد نسبی کیفیت اینترنت باشند و حتی در روزهای حساسی مانند انتخابات با قطع اینترنت روبهرو نشوند.
به گزارشای تابناک، دستاوردهایی مانند رشد تعداد کسب و کارهای اینترنتی، اجرای سرشماری اینترنتی، توسعه اینترنت روستاها و... گواه این مطلب است که این پدیده دیجیتالی نه چندان جدید درنهایت در سبد زندگی ایرانیها جای گرفت بهطوری که در سالهای اخیر به یکی از کالاهای اساسی سبد مصرفی آنها تبدیل شده است. همین امر باعث شده معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به دو مولفه بهبود کیفیت و نرخ ارزان دسترسی در شبکه ملی اطلاعات و اینکه تا سال ۹۲ ارتباط دادهای بین دو نفر در کشور، بسیار بدتر از کیفیت ارتباطات خارجی بود اما امروز در هیچ نقطهای از کشور مشکل کیفیت وجود ندارد، مدعی شود تمام شاخصهای منتشر شده درباره کیفیت شبکه در سراسر کشور، در حالت استاندارد قرار دارد. به گزارش دنیای اقتصاد، اگر چه در سالهای اخیر وضعیت اینترنت در کشور با رشد نسبی کیفیت بهتر از گذشته شده، اما آمار به نقل از کاربران درباره کند شدن سرعت اینترنت یا قطع شدن آن، سرعت پایین دانلود و... نشان داد دستاندرکاران خدماتدهی اینترنت اعم از شرکت زیرساخت و شرکتهای خدماتدهنده همچنان با نارضایتی کاربران مواجهند. گفته وزیر ارتباطات مبنی بر این است که با وجود هزینهای که مردم برای اینترنت پرداخت میکنند، هنوز کیفیت اینترنت در کشور رضایتبخش نیست. به عبارت دیگر، کیفیت حلقه گمشده زنجیره تامین خدمات اینترنت در کشور است و به نظر میرسد وضعیت اینترنت کشور برخلاف اظهارات مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با شرایط استاندارد فاصله دارد چرا که به گفته وزیر ارتباطات، کیفیت باید در همه شهرها و مراکز بالا برود و مردم باید در قبال پولی که میدهند، خدمات باکیفیت دریافت کنند.با توجه به دامنه فعالیت و کاربری اینترنت مثل انتقال در سطح کشور یا استانها تاکنون استانداردها و پروتکلهای مختلفی تعریف شده است. برای نمونه، وسیعترین مجموعه استانداردهای تعریف شده برای اینترنت در سطح بینالملل منسوب به جامعه اینترنت (Internet Society)، شرکتی بینالمللی و غیرانتفاعی است که به منظور ارائه و تدوین استانداردها، آموزش و سیاستهای مربوط به اینترنت با اعضایی متشکل از ۱۴۰سازمان و ۸۰هزار نفر در این حوزه تاسیس شد. مفهوم اینترنت بیمعناست چرا که هر نهادی در هر کشوری شاخصهایی را برای تعیین اینترنت باکیفیت تعریف میکند که این تعاریف یکسان و واحد نیست. برای اینکه گفته شود اینترنت در ایران استاندارد است باید دید معیار وضعیت اینترنت، کدام کشور است. به گفته مهران محمدی، کارشناس شبکههای اجتماعی، کیفیت بهعنوان یکی از شاخصهای تعیینکننده اینترنت استاندارد در سالهای اخیر به شکل ملموسی ارتقا یافته و رشد قابل توجه و خوبی داشته است. به هر حال، راهاندازی نسلهای جدیدتر اینترنت همراه شرایط دسترسی به اینترنت را به شکل چشمگیری بهتر کرده که با رضایت کاربران همراه بوده ولی با این حال، در این مرحله از کیفیت هنوز در حد استانداردهای یک کشور اروپایی یا کشورهای شرق آسیا نیست.محمدعلی یوسفیزاده، مدیرعامل یکی از شرکتهای خدماتدهنده اینترنتی نیز درباره استاندارد بودن اینترنت کشور گفت: با توجه به گستره دامنه فعالیت و کاربری اینترنت، نمیتوان بهطور کل و جامع گفت که اینترنت استاندارد است. ادعای استاندارد بودن اینترنت از نگاه ارتباطی و انتقال پهنای باند مطرح شده و از این حیث، در سالهای اخیر با توجه به اینکه توسعه مسیرهای انتقالی در ساختار زیرساختها انجام شده، شرایط لازم برای انتقال پهنای باند در شبکه کشور به آن حد از استاندارد رسیده است. اگرچه به لحاظ زیرساخت ارتباطی و انتقال پهنای باند، وضعیت استانداردی برای اینترنت کشور طرحریزی شده، اما نمیتوان آن را به بخش دیگر اینترنت مثل برخی از مراکز مخابراتی به دلیل نبود کیفیت لازم تعمیم داد. در نهایت اینکه باید دید این استاندارد بودن از چه منظر بیان شده چرا که برای مثال، از نظر مشتری، مرکزی که لینک ارتباطی ناکارآمدی دارد، استاندارد نیست ولی از نظر ضریب نسبت بیشتری از سرویس در حال عرضه به سطح مطلوب رسیده است.
چشم اسفندیار اینترنت کشور
اینترنت ایران در سالهای اخیر از لحاظ تمام معیارهای کیفی مانند ضریب نفوذ، دسترسی کاربران، افزایش سرعت و دیگر شاخصها رشد چشمگیری یافته و نسبت به قبل به مراتب بهتر شده است. با این حال، این رشد و توسعه اینترنت کشور متناسب با تقاضای روزافزون جامعه و پیشرفت فناوریهای حوزه IT نیست و همین امر باعث میشود اینترنت کشور از آنچه در سایر کشورها دیده میشود، عقبتر باشد. از نظر مهران محمدی، کارشناس شبکههای اجتماعی، چشم اسفندیار اینترنت کشور ۳ عامل سرعت بیثبات در اتصال، نبود Data Center قوی و مجهز و نداشتن تعامل با شرکتهای بزرگ و مطرح فناوری در ایران است.وی در ادامه یادآور شد: اگر در کشور شرایطی برای حضور شرکتهای بزرگ تولیدکننده محتوا یا شرکتهای موسس شبکههای اجتماعی فراهم شود یا آنها احساس کنند میتوانند در یک فضای امن سرمایهگذاری کنند، بهطور قطع استقبال خواهند کرد. البته این به منظور ارائه اطلاعات شخصی کاربران به دولت نیست. برای نمونه، شرکت گوگل درحالحاضر در سراسر دنیا Data Center تعبیه کرده تا دسترسی کاربران در آن منطقه از سرور محلی تامین شود و این در حالی است که کاربران ایرانی مجبورند این دسترسی را از امریکا در شرایط بهتر از یک کشور سوم و نزدیکتر دریافت کنند.البته کارشناسان ضعف دیگر اینترنت را به مخابرات کشور نسبت میدهند، به هر حال در دو دهه اخیر که شرکتهای اینترنتی توانستند وارد میدان رقابت خدماتدهی اینترنت شوند، همچنان سایه انحصار مخابرات چه در زمانی که دولتی بود و چه زمانی که مالکیت آن به بخش خصوصی واگذار شد، بر عرضه خدماتدهی اینترنت سنگینی میکند. به هر حال، مخابرات همچنان بهعنوان قویترین بازیکن میدان رقابت عرضه اینترنت قدرتنمایی میکند تا به گفته محمدعلی یوسفیزاده، مدیرعامل یکی از شرکتهای خدماتدهنده اینترنت، نبض اینترنت کشور در دستان آن باشد. وی ادامه داد: شبکه انتقال استانی درحالحاضر نقطه ضعف اینترنت کشور است که رفع آن منوط به عملکرد مخابرات درباره سرمایهگذاری و اصلاح آنها است که بهطور قطع مشکل شبکه حل خواهد شد. از لحاظ خدماتدهی، گلوگاه رقابت در عرضه خدمات باکیفیت، همچنان قدرت انحصار مخابرات است. پیش از این بحث اصلی درباره ورود اینترنت به کشور و انتقال آن بین مراکز استانها بود که حل شد. درحالحاضر عرضه سرویس باکیفیتتر در سطح استانها است که انتظار میرود شرایط آسانسازی این سرویسدهی را مخابرات مهیا کند.
