حق مالکیت زمین در شهرک‌های صنعتی پس از ساخت واحد و دریافت پروانه بهره‌برداری به صاحبان صنایع انتقال می‌یابد و تا قبل از آن سرمایه‌گذاران با دریافت دفترچه حق انتفاع از زیرساخت‌های شهرک می‌توانند در زمین تحویل گرفته‌شده فعالیت کرده و واحد صنعتی خود را آماده بهره‌برداری کنند.

با این حال، اگر صاحب سند واحد صنعتی بخواهد زمین خود را بفروشد باید با رعایت زون‌بندی این کار را انجام دهد؛ به این معنی که اگر زمین در زون صنایع شیمیایی واقع شده باشد فعالیت واحد صنعتی باید در حوزه شیمیایی باشد و نمی‌توان در آن زمین، واحد صنعتی غذایی ایجاد کرد. به علاوه اینکه اگر تغییر زون لازم باشد، باید با سازمان حفاظت محیط‌زیست هماهنگ شود و در صورت تایید این سازمان سند انتقال می‌یابد. اما برای هویت‌بخشی و دریافت مالکیت باید با پروانه بهره‌برداری و پرداخت هزینه زمین به شرکت شهرک‌های صنعتی مراجعه کنند. در گذشته شهرک‌های صنعتی که در اراضی ملی به دلیل کمبود زمین، ساخته می‌شدند به صورت اجاره‌ای دراختیار صاحبان بنگاه‌ها قرار می‌گرفتند و به این طریق نه‌تنها شاهد توسعه شهرک‌های صنعتی نبودیم بلکه مالکیت صاحبان بنگاه‌ها و واحدهای تولیدی نیز به خطر می‌افتاد. اما اکنون حق مالکیت زمین در شهرک‌های صنعتی پس از ساخت واحد و دریافت پروانه بهره‌برداری به صاحبان صنایع انتقال می‌یابد و تا قبل از آن سرمایه‌گذاران با دریافت دفترچه حق انتفاع از زیرساخت‌های شهرک می‌توانند در زمین تحویل گرفته‌شده فعالیت کرده و واحد صنعتی خود را آماده بهره‌برداری کنند. تاکنون ۱۲۳ هزار قطعه سند تفکیکی تک‌برگی برای ۶۰ هزار هکتار از اراضی واگذارشده در شهرک‌های صنعتی دریافت شده اما از این تعداد تاکنون فقط ۱۱ هزار قطعه سند برای ۶ هزار هکتار به صاحبان زمین‌ها واگذار شده است. این اسناد مالکیت دریافت‌شده به عنوان منبع درآمدی برای شرکت شهرک‌های صنعتی استانی دارای اهمیت است و نباید در واگذاری آنها به مالکان تعلل کرد. واگذاری این اسناد به صاحبان آنها یکی از منابع درآمدی برای شرکت‌های استانی است. در حقیقت واگذاری اسناد تفکیکی صادرشده در شهرک‌ها و نواحی صنعتی، توسعه شهرک‌ها و نواحی صنعتی تقاضامحور، پیش‌فروش حق سرمایه‌گذاری طرح‌های تاسیساتی فاضلاب برای اجرای طرح تصفیه‌خانه در شهرک‌ها و نواحی صنعتی می‌تواند از مهم‌ترین منابع درآمدی شرکت شهرک‌های صنعتی استانی باشد اما باید برای تحقق آن مشوق‌های جذاب سرمایه‌گذاری لحاظ شود. واگذاری حق انتفاع و بهره‌برداری از زمین صنعتی آماده سرمایه‌گذاری نیز یکی از راه‌های جبران بدهی شرکت شهرک‌های صنعتی استانی به پیمانکاران است به نحوی که در صورت نداشتن منابع مالی می‌توان بخشی از طلب پیمانکاران را با واگذاری حق انتفاع و بهره‌برداری از زمین در شهرک‌ها و نواحی صنعتی جبران کرد. توسعه شهرک‌ها و نواحی صنعتی تقاضامحور در مقایسه با ایجاد شهرک یا ناحیه صنعتی جدید حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش هزینه دارد و می‌توان از امکانات فراهم‌شده در شهرک و ناحیه صنعتی در حال بهره‌برداری استفاده کرد ضمن آنکه در این نواحی نیز تقاضای سرمایه‌ گذاری همیشه وجود دارد. بیش از ۷ هزار مترمربع زمین قابل توسعه برای ۸۲ شهرک صنعتی در ۲۶ استان وجود دارد که می‌توان از این ظرفیت در توسعه شهرک‌ها و نواحی صنعتی تقاضامحور بهره برد.
فتحعلی محمدزاده -  معاون فنی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران