صفیه رضایی: «B۲B» به معنی ارتباط یک کسب‌وکار با کسب‌وکاری دیگر با هدف خرید و فروش و تامین مواد اولیه یا جذب سرمایه‌گذاری است.

این ارتباطات از گذشته وجود داشته و امروز در قالب فضای مجازی به «B۲B»های آنلاین هم منجر شده است. البته تولیدکنندگان کشور ما چندان زمینه استفاده از روش‌های آنلاین را ندارند و «B۲B»های فیزیکی و رو در رو نیز به واسطه‌گری اتاق‌های بازرگانی و حمایت‌های سیاسی و اقتصادی سازمان‌های دولتی و اقتصادی نیاز دارد. کارشناسان معتقدند که باید این‌گونه تبادلات گسترش پیدا کند چرا که هزینه‌های تولید را کاهش می‌دهد و زمینه جذب سرمایه‌گذاری را بیش از گذشته فراهم خواهد کرد. در گذشته گروه‌های تاجران و بازرگانان از شهری به شهر دیگر و حتی از کشوری به کشور دیگر می‌رفتند و با هم دادوستد می‌کردند. نزدیکی‌ها و آشنایی‌های آنها گاهی آنقدر طولانی می‌شد که تا سال‌ها ادامه می‌یافت. امروزه هم این دیدار گروه‌های تجاری و تولیدی وجود دارد با این تفاوت که نحوه ارتباطات سریع‌تر شده است. با این حال می‌توان نام هر دوی این نوع ارتباطات در سطح کسب‌وکارها را
 B۲B» (Business to Business» ) نامید. یعنی ارتباط یک کسب‌وکار با کسب‌وکاری دیگر با هدف خرید و فروش و تامین مواد اولیه یا جذب سرمایه‌گذاری؛ این بیان ساده‌ای از «B۲B» بود که امروزه به سبب رشد فضای مجازی گسترده‌تر شده و از ارتباطات رودررو و مستقیم به ارتباطات آنلاین تبدیل شده است. البته هنوز ارتباطات فیزیکی وجود دارد اما رشد زیرساخت‌های اینترنت در کشورها ارتباطات بین تاجران و صاحبان کسب‌وکار را نیز توسعه داده است. همین عامل باعث شده که «B۲B» اهمیت فوق‌العاده‌ای در معاملات سرمایه‌گذاری و همچنین جذب سرمایه‌گذار داشته باشد آن هم برای کشور ما که بعد از برجام امید تازه‌ای برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی دارد.
ارتباطات فیزیکی یا آنلاین؟
تجارت‌های الکترونیکی «B۲B» که به تجارت‌های میان صنایع موسوم هستند بیش از سایر تجارت‌های الکترونیکی رشد داشته و حجم وسیع‌تری از تبادلات الکترونیکی را به خود تخصیص داده‌اند. مبادلات «B۲B» در لغت به هر گونه خرید، فروش و شراکت، مبادلات پایاپای یا هر نوع معاملات بین دو شرکت تجاری گفته می‌شود. پیشروان این عرصه از بازار «B۲B» و روش‌های مبادلاتی آن برای ارتقای روش‌های تجاری روی وب بهره می‌گیرند. روش‌های مبادلاتی «B۲B» این امکان را برای تجارت‌های گوناگون فراهم می‌سازد که به راحتی به خرید و فروش، حراج و توسعه خدمات و محصولات‌شان بپردازند. افزایش کارآیی این روش موجب کاهش چشمگیر هزینه‌ها می‌شود. پایه‌گذاران اولیه این نوع تجارت الکترونیکی شرکت‌های بزرگ بوده‌اند که برای برآورده کردن اهدافی همچون خرید مواد اولیه یا فروش محصولات و خدمات تولیدی‌شان، به ایجاد تجارت‌های الکترونیکی «B۲B» اقدام کرده‌اند. هنگامی که لازم باشد تجارت الکترونیکی در خرید و فروش‌های عمده مانند درخواست سفارش یک شرکت از تولیدکنندگان، دریافت پیش‌فاکتور و فاکتور خرید و نیز پرداخت صورت‌هزینه به آنها به کار برده شود از مدل «B۲B» استفاده می‌شود. به عنوان مثال، اگر تولیدکننده یک ماده اولیه بخواهد تولیدات خود را به یک کارخانه بفروشد، هر دو طرف باید از مدل «B۲B» استفاده کنند. اما در این میان واحد صنعتی کوچک و متوسط به اندازه‌ای که پیش‌بینی می‌شد وارد تجارت الکترونیکی نشده‌اند و درواقع شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ نقش اصلی را در تبادلات «B۲B» برعهده داشته‌اند. این در حالی است که وجود بیش از ۴۰۰هزار سازمان متوسط و کوچک در کشورمان، توجه و بررسی ویژه به این سازمان‌ها را در اولویت بالایی قرار می‌دهد. ورود سازمان‌های متوسط و کوچک به تجارت‌های الکترونیکی با توجه به تعداد زیاد آنها می‌تواند تاثیر بسیاری در رشد و شکوفایی این سازمان‌ها و نیز توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور داشته باشد. به علاوه اینکه زمینه جذب سرمایه‌گذاری را فراهم می‌کند با این حال باید ببینم زمینه‌ساز ارتباطات «B۲B» چیست و چه زیرساخت‌ها و لوازمی برای این تعامل در سطح آنلاین، چه رودررو وجود دارد؟ نخستین نکته در این بحث را علیرضا حایری، کارشناس صنعت مطرح می‌کند. وی به گسترش صنعت گفت: «B۲B» به صورت آنلاین مزایای زیادی برای تولیدکنندگان دارد. هزینه‌های جابه‌جایی را کم می‌کند و نیاز به سرمایه اولیه را کاهش می‌دهد. همچنین انتخاب‌های تولیدکنندگان به آسانی انجام می‌شود. افراد در این حالت کالاها و خدمات خود را به صورت آنلاین معرفی می‌کنند و مشابه همان «B۲B» به صورت رو در رو و فیزیکی است. با این حال تفاوتی که «B۲B» آنلاین با رودررو دارد این است که زیرساخت‌های مخابراتی باید برای توسعه «B۲B»های آنلاین بیشتر شود. به علاوه اینکه زمینه ارسال و نقل و انتقال ارز برای خرید و فروش باید فراهم باشد. حایری معتقد است که اصلی‌ترین موضوع در «B۲B» آنلاین اعتماد طرف‌ها به همدیگر و وجود واسطه است و به علاوه اینکه باید امکان نقل و انتقال ارز به صورت آنلاین برای اشخاص فراهم باشد. نکاتی که حایری مورد تاکید قرار داد را حسین ساسانی، عضو انجمن صنایع ایران به گونه دیگری مطرح کرد. ساسانی وجود زیرساخت‌های مخابراتی را در «B۲B»های آنلاین اصل ضروری برای تولیدکنندگان معرفی کرد. آن هم در شرایطی که براساس گزارش مجمع جهانی توانمندی کشور ما در زمینه فناوری اطلاعات و فناوری ارتباطات و اطلاعات رتبه خوبی میان ۱۴۴ کشور جهان ندارد. وی در توضیحات بیشتری به گسترش صنعت گفت: هنوز تجارت الکترونیک به معنای واقعی در کشور ما پا نگرفته است. بخشی از این مشکل به زیرساخت‌ها و پهنای اینترنت و بخشی به فرهنگ تولیدی و تجاری کشور برمی‌گردد؛ چراکه بسیاری از صاحبان صنایع تمایل دارند افراد را از نزدیک ببیند از این‌رو مانند کشورهای دیگر چندان در زمینه «B۲B»های آنلاین رشد نکرده‌ایم. ساسانی با اشاره به اهمیت جذب سرمایه‌گذاری و تامین مواد اولیه تولید برای تولیدکنندگان گفت: تولیدکنندگان از طریق «B۲B»های آنلاین می‌توانند با یک شرکت تولیدکننده ارتباط بگیرند و مواد اولیه و قطعات لازم را خرید و فروش کنند. بدیهی است که این موضوع اهمیت زیادی در توسعه کسب‌وکار آنها دارد. همچنین دیگر نیازی به صرف فرصت برای «B۲B»های فیزیکی نیست که تولیدکنندگان به‌صورت بنگاه-بنگاه انجام می‌دهند. به عبارتی سیستم چندان مکانیزه‌ای نمی‌خواهد هرچند در «B۲B»های فیزیکی ارتباطات دوستانه‌تر و صمیمی‌تر است.
 وجه اشتراک «B۲B»های آنلاین و رودررو
قبل از اختراع اینترنت «B۲B» وجود داشته است تا جایی که می‌توانیم وجه اشتراک تمامی «B۲B»ها را در وجود واسطه‌ها بدانیم. در «B۲B»های آنلاین سایت‌ها به‌عنوان واسطه ارتباط تولیدکنندگان هستند. به‌عنوان نمونه علی‌بابا (alibaba. com) بزرگترین سایت تجاری و مرکز «B۲B» جهان است. در «B۲B»های فیزیکی اتاق بازرگانی یا سازمان‌های بزرگ دولتی مسیر را برای تولیدکنندگان و صاحبان صنایع هموار می‌کنند. ساسانی در این زمینه گفت: بسیار پیش آمده که اتاق بازرگانی ایران با اتاق بازرگانی آلمان تفاهمنامه‌ای امضا کند که تولیدکنندگان و تاجران هر دو کشور دارای مهر الکترونیکی یکسان باشند و در تبادلات مجازی بتوانند با خیال آسوده شرکت کنند. به عبارتی باید این ارتباط آسان شود تا تولیدکنندگان بتوانند با هم تبادل و خرید و فروش داشته باشند. بدیهی است که این آسان‌سازی در تمامی امور گمرکی وجود دارد و نقل و انتقال کالا نیز مورد تایید است. همچنین در ارتباط بنگاه- بنگاه یا «B۲B» فیزیکی یک عامل واسطه مانند شرکت‌های توسعه‌ای یا حمایتی می‌تواند زمینه تجارت و آشنایی تولیدکنندگان را فراهم کند. با توجه به این نکات می‌توان گفت که شرکت شهرک‌های صنعتی ایران می‌تواند به‌عنوان یک سازمان حمایتی در توسعه «B۲B»های آنلاین و فیزیکی و ایجاد واسطه‌گری بین تولیدکنندگان داخلی و خارجی نقش داشته باشد. البته واحدهای صنعتی بزرگ و شناخته شده بیشتر وارد عرصه «B۲B»های آنلاین و فیزیکی می‌شوند چرا که صاحبان صنایع کوچک و متوسط دایره سرمایه‌پذیری کمتری دارند و میزان اعتماد و فرهنگ تبادل تولیدی در آنها کمتر است. با این حال فضای سیاسی و اقتصادی به مرور زمان زمینه «B۲B»ها را بیشتر خواهد کرد؛ هر چند تا آن زمان فاصله زیادی داریم.