صنعت بستهبندی یکی از مهمترین حلقهها در تولید کالا به شمار میرود.
این صنعت مهمترین عامل در شناسایی کالا به مصرفکننده و کلید ورود و ماندگاری هر کالایی در بازارهای داخلی و خارجی است.
این در حالی است که صنعت بستهبندی کشور از زوایای مختلف دارای ضعف است. بستهبندی مناسب کالا یکی از حقوق مصرفکنندگان است که کمتر توجهی از سوی تولیدکنندگان و نهادهای نظارتی به آن میشود.
حال آنکه بستهبندی هر محصولی به نوعی رابط بین تولیدکننده و مصرفکننده است در صورتی که این ارتباط به درستی شکل نگرفته و اگر ارتباط برقرار نشود، تولیدکننده با ضعف فروش روبهرو میشود و مصرفکننده به خرید کالاهای وارداتی روی میآورد.
شاید برخی وجود تاریخ مصرف و انقضای کالا در بستهبندی را برای رعایت حقوق مصرفکننده کافی بدانند در حالی که این موضوع از سایر زوایا قابل بررسی است.
اطلاعات ناکافی روی بعضی بستهبندیهای داخلی یکی از این حقوق مصرفکننده است که گاهی نادیده گرفته میشود.
این اطلاعات فقط مربوط به نحوه مصرف کالا نیست بلکه باید تمام محتویات آن کالا برای مصرفکننده قابل مشاهده باشد و مصرفکننده را نسبت به محتوای داخل بسته، چگونگی استفاده از کالای بستهبندی شده، وزن، قیمت، کیفیت و تاریخ تولید آن، قانع نکرده است و به این ترتیب در نهایت سردرگمی، از خرید آن ماده مصرفی منصرف شدهایم.
اما این ماجرا به همین نقطه ختم نمیشود، گاهی اندازه و ابعاد نامتناسب و غیراستاندارد بعضی بستهبندیها نیز معضل دیگری است که مصرفکننده را از خرید آن منصرف میکند.
به طوری که بستهبندی کالایی فقط برای جلب توجه مشتریان طراحی شده است و ظاهر زیبایی دارد اما جایدادن این بستهها در یخچال، کابینت، کمد، کشو یا هر جای دیگر نامناسب است و مصرفکننده را برای جای دادن کالای مورد نظر خریداریشده در درون این لوازم، با دچار مشکل کرده است.
در این زمینه نیز طراحی بستهبندی در نادیده گرفتن حقوق مصرفکننده بوده است.
شاید این موارد گفتهشده در ابتدا برای طراحان صنعت بستهبندی جزئی و پیشپاافتاده باشد.
اما همین موارد در نهایت مصرفکننده را به سمت کالاهای وارداتی با بستهبندیهای مناسب نیاز مصرفکننده سوق میدهد.
در این حالت کالاهای تولید داخل اگر از بهترین نوع باشد و قابل رقابت و مقایسه با نمونه وارداتی نباشد در مرحله انتخاب بسته از گردونه اقبال خارج میشود.
در حقیقت معضلها و خلأهای موجود در طراحی بستهها و صنعت بستهبندی کشور باعث شده تا مصرفکنندگان بیش از اینکه نظرشان به خرید کالاهای داخلی جلب شود، کالاهای خارجی با بستهبندیهای بهتر را ترجیح دهند چراکه حقوق مصرفکننده در تهیه بستههای مناسب برای کالای داخلی رعایت نشده است.
برای رفع این مشکل باید برقراری ارتباط بستهبندی کالا با مصرفکننده مورد بررسی قرار گرفته باشد.
بنابراین مخاطب و شیوه زندگی او باید شناسایی شود و مواردی که مخاطب از بستهبندی انتظار دارد مورد توجه قرار گیرد تا به واسطه آن، به نیازهای مورد نظر مصرفکننده، پاسخ مناسب داده شود.
زینب عبدی - روزنامهنگار
