واردات آسان شرایط و افزایش نرخ کاغذ در گذشته شرایطی را به وجود آورد که عدهای با در اختیار داشتن پول بدون داشتن تجربه واردات به این حوزه وارد شوند و حتی برخی از تولیدکنندگان نیز به دلیل شرایط سخت تولید به سمت و سوی واردات رویآوردند.
در این شرایط دور از انتظار نیست که سازمانها و نهادهای نظامی و نیمهدولتی و بانکهای کشور نیز برای کسب سود بیشتر به این عرصه بیایند و این موضوع موجب بر هم زدن آرامش بازار شود. این سیاست دولت به تسهیل واردات کاغذی منجر شده که از گذشته با وجود توان بالای تولید داخل، تعرفه واردات برای آن در نظر گرفته نشده بود. این در حالی است که تولید کاغذ داخلی هم به محیطزیست آسیب نمیرساند و هم جلوی خروج ارز را میگیرد. اکنون در کشور به ۲ میلیون تن کاغذ نیاز است، حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن کاغذ به کشور وارد میشود که ارز زیادی را از ایران خارج میکند و حدود یک میلیارد دلار باید برای واردات کاغذ هزینه شود و حدود ۷۰۰ هزار تن نیز کاغذ در کشور تولید میشود. مشکلات زیستمحیطی در ایران بسیار زیاد است و معضل کمآبی و قطع درختان سبب ایجاد آلودگی زیستمحیطی در کشور میشود. اگر کاغذ بازیافتی استفاده شود ۴ درخت قطع میشود چراکه پژوهشگران کشور به راهکاری دست یافتهاند که به جای بریدن درختان یا استفاده از خمیر وارداتی از تفالههای نیشکر که به آن باگاس میگویند، خمیر کاغذ تهیه کنند. درحالحاضر جلوی خیلی از کارخانهها را گرفتند که درخت را قطع نکنند و به همین دلیل خمیر چوب از خارج کشور وارد میشود. در شرایط کنونی تولید کاغذ تحریر در کشور از صرفه اقتصادی خارج شده به همین دلیل کاغذسازی تبریز با توجه به اینکه فقط کاغذ تحریر تولید میکرد به طور کامل تعطیل شده است. کاغذسازی پارس و چوب و کاغذ مازندران نیز خطوط تولید خود را به کاغذ بستهبندی تغییر دادند. با این اقدام بازار کاغذ و مقوا آسیب جدی خورد اما کارخانه کاغذسازی پارس با تولید خمیر و صادرات آن بهترین وضعیت تولید در چند سال گذشته را تجربه کرد. بنابراین، پرسش اصلی اینجاست که چرا در شرایطی که نیاز بازار کاغذ تحریر است باید وضعیتی را به وجود آورد که تولید آن صرفه اقتصادی نداشته باشد؟
جهانگیر شاهمرادی - رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان البرز
