زینب عبدی: شهریور هر سال تکاپوی تامین نوشتافزار برای دانشجویان و دانشآموزان در بازار قابل مشاهده است تا جایی که تولیدکنندگان را به تامین بازار ترغیب میکند اما امسال این فصل رونق نوشتافزار در پی نوسان نرخ ارز و شرایط بینالمللی کشور متفاوت با هر سال شده است به گونهای که برخی کارشناسان از وابستگی تولید نوشتافزار به واردات مغز مداد و جوهر خودکار میگویند و برخی دیگر از گرانیهای تولید نوشتافزار در پی افزایش هزینههای تولید خبر میدهند.
نوشتافزار جدای از اهمیت آن در توانمندی صنعتی از بعد فرهنگی نیز برای کشور دارای اهمیت است چراکه رواج مصرف نوشتافزار غیرایرانی برای دانشآموزان در ترویج فرهنگ غیرایرانی در آینده چالشساز خواهد شد.
هرچند برخی کارشناسان معتقدند که مسئلهای به عنوان عرضه نشدن نوشتافزار و کمبود کالا در فروشگاهها وجود ندارد اما این کالاها از افزایش نرخ بیتاثیر نماندهاند؛ تغییری که با توجه به وضعیت ارز از نگاه کارشناسان کاملا طبیعی است، ضمن آنکه کاهش قدرت خرید مردم باعث کمرونقی بازار نوشتافزار نسبت به سالهای گذشته شده است.
بهرام آجرلو، رئیس اتحادیه نوشتافزار استان البرز با بیان این مطلب به ایسنا گفت: ما در ایران توانایی تولید حتی یک مداد به طور کامل را نداریم و تمامی اقلام موجود به جز دفتر همگی وارداتی است فقط در ایران مونتاژ میشود و در عمل، ایران در نوشتافزار هیچگونه تولید داخلی ندارد.
آجرلو در این باره افزود: ما حتی توانایی تولید مغز مداد و خودکار را نداریم و از کشورهایی مثل اسپانیا، ترکیه و چین مغز مداد و جوهر خودکار را خریداری میکنیم.
وی بازار نوشتافزار را در روزهای گذشته بهشدت کمرونق عنوان و اظهار کرد: کاهش قدرت خرید مردم باعث کمرونقی بازار در مقایسه با سالهای گذشته شده است تا حدی که افرادی که قبلا خرید یک سال را یکباره انجام میدادند، خرید تککالا دارند.
موفقیتهای تولید نوشتافزار ایرانی
این در حالی است که مسئولان معتقدند تولیدکنندگان نوشتافزار داخلی به لحاظ کمی و کیفی میتوانند کل نیاز کشور را تامین و صادر کنند و موفقیتهایی هم کسب کردهایم؛ به طوری که علیمحمد اسفندیاری، معاون مدیرکل صنایع شیمیایی و سلولزی وزارت صنعت، معدن و تجارت در گفتوگو با «گسترش صنعت» اظهار کرد: در سالهای گذشته فعالیتهای زیادی در تولید نوشتافزار انجام شده است. در حقیقت، به لحاظ ظرفیتی میتوانیم کل نیاز کشور را تامین کنیم. برای مثال، در زمینه تولید مداد، ۶ واحد صنعتی داریم که ظرفیت تولید آنها ۵.۷ میلیون قراص است که هر قراص ۱۴۴ عدد مداد میشود. این در حالی است که نیاز مصرف کشور، ۱.۶ قراص است.
وی ادامه داد: نوشتافزار شامل طیف وسیعی از کالاهای مختلف مانند پاککن، تراش، خطکش و مداد و خودکار و... میشود و بخش قابل توجهی از این کالاها بر اساس تقسیمبندیهایی که در وزارت صنعت، معدن و تجارت شده، زیر پوشش دفتر صنایع شیمیایی و سلولزی قرار گرفته است.
اسفندیاری اضافه کرد: بسیاری از مردم بخش قابل توجهی از این اقلام را استفاده میکنند(مانند مداد و خودکار) و از سوی دیگر بعضی از نوشتافزار نیز کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.
یکسری اقلام نیز به طور مشخص در حوزه نوشتافزار قرار نمیگیرند مانند کاغذ فتوکپی و کاغذ چاپ که البته وضعیت تولید، واردات و صادرات آن را به صورت دورهای از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت رصد میکنیم.
پایههای لرزان تولید نوشتافزار
اما برخی از کارشناسان نظری مخالف دارند و معتقدند که زیرساختهای تولید در کشور بسیار ضعیف است و تولید داخلی نوشتافزار در ایران به دلیل نبود زیرساختهای مناسب همچنان در تامین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز وابسته به خارج است زیرا بر اثر کوچکترین تکانههای داخلی و خارجی تولید و اشتغال مملکت بهشدت دچار آسیب میشود. از این رو، ضرورت دارد مسئولان در راستای تکمیل زیرساختهای مدنظر گامهای عملی بلندی در سطح جامعه بردارند.
محمودرضا صنعتکار، دبیر انجمن کارفرمایی تولیدکنندگان نوشتافزار به «گسترش صنعت» گفت: در سالهای گذشته سهم بازار تولیدات داخلی نوشتافزار نسبت به نوشتافزار وارداتی بیشتر شده است اما از آغاز امسال تولیدکنندگان با مشکلات نوسان نرخ ارز و ناتوانی در تامین مواد اولیه روبهرو شدهاند.
صنعتکار ادامه داد: تولیدکنندگان حوزه خودکار امکانات خود را بهروز کردند و حتی به جرات میتوان گفت کیفیت تولیدات ایرانی از بسیاری از محصولات خارجی بیشتر است اما با این وجود، هنوز به ظرفیت اسمی که داریم نرسیدهایم.
دبیر انجمن کارفرمایی تولیدکنندگان نوشتافزار تصریح کرد: با توجه به سلیقههای مصرفکنندگان، واردات دفترچه نیز وجود دارد اما سهم فروش دفترچههای ایرانی نسبت به واردات، بیشتر است.
صنعتکار با بیان اینکه وضعیت تولید و بازار نوشتافزار ایرانی در حوزههای دیگر متفاوت است، اظهار کرد: این وضعیت در زمینه خودکار که واردکنندگان سهم بیشتری دارند نمایانتر است. البته سابقه تولید خودکار در ایران به ۳ دهه قبل از انقلاب برمیگردد و بهتازگی در سال ۹۶، صادرات خودکار نیز داشتیم.
وی افزود: درباره دفترچه باید گفت که تولیدات در این حوزه بیشتر از واردات است زیرا تعرفه بالایی دارد و بهصرفه نیست.
دبیر انجمن کارفرمایی تولیدکنندگان نوشتافزار ادامه داد: ۳۵ درصد مدادهایی که در بازار وجود دارد بهدست تولیدکنندگان داخلی تولید و باقی آن از طریق واردات تامین میشود. درحالحاضر ۴ کارخانه مدادسازی با ظرفیت تولید ۵ میلیون قراص فعال هستند اما میزان تولید واقعی آنها به دلیل حضور پررنگ چین و واردات ۱.۵ میلیون قراص است.
به گفته صنعتکار، کارخانه خودکارسازی در کشور کمتر از تعداد انگشتان یک دست است و تمام نیاز کشور از سایر کشورها تامین میشود.
وی با بیان اینکه از حجم کل واردات ۹۰ درصد آن از چین و ۱۰ درصد دیگر از هند، ترکیه و برزیل است، تصریح کرد: از آنجا که کارخانه مدادتراش، خطکش و پاککن در کشور وجود ندارد کالاهای خارجی گزینه اصلی خرید شهروندان است.
دبیر انجمن کارفرمایی تولیدکنندگان نوشتافزار تاکید کرد: برای آنکه صنایع نوشتافزار در کشور فعال شود، میتوان تعرفه واردات این اقلام را افزایش داد تا تاجران از محل واردات بهرهمند نشوند و در کنار آن تولید شکل گیرد.
از سویی، با تحریمهای اعمالشده میتوان حداقل تا ۳ سال نوشتافزار خارجی وارد کشور نکرد؛ در چنین شرایطی تولید تقویت میشود و امکان تامین نیاز داخلی مهیا خواهد شد.
صنعتکار با انتقاد از واردات بیرویه نوشتافزار تاکید کرد: تولید ملی امروز به حمایت واقعی مسئولان نیاز دارد.
برای مقابله با مشکلات تولید و واردات بیرویه، باید تمرکز را روی تولید کالاهای باکیفیت ایرانی گذاشت.
دبیر انجمن کارفرمایی تولیدکنندگان نوشتافزار ادامه داد: حمایت مسئولان از بخش تولید نباید در حد شعار باقی بماند بلکه باید این حرفها و شعارها به عمل تبدیل شود.
صنعتکار افزود: دولتمردان از تصمیمگیریهای عجولانه و خلقالساعه به شدت پرهیز کنند چراکه اینگونه رفتارها لطمههای جبرانناپذیری بر پیکره بخش صنعت و تولید کشور وارد میکند.
سخن آخر
نوشتافزار برای دانشآموز یک ابزار مهم انتقال فرهنگ است که به دلیل انس گرفتن دانشآموز با آن، تاثیر روانی بسیاری بر او میگذارد. با وجود اهمیت تولید نوشتافزار در داخل کشور از نظر صرفه اقتصادی و وجه پررنگتر آن، یعنی مقابله با مانور تولیدات خارجی فقط در چند سال گذشته تولیدکنندگان به این عرصه ورود جدی کردهاند.
