میترا ممسنی: مطالعات طراحی نخستین خودروی هیبرید الکتریکی ایران از حدود سال ۸۷ در کشور آغاز و این پروژه یکی از طرحهای ملی با فناوری بالا و نمونهای موفق از کارگروهی و نتیجه همکاری تنگاتنگ دانشگاه و بخش صنعت عنوان شد.
این در حالی است که در سالهای گذشته میلیاردها دلار در پروژههای مختلف تولید خودروهای الکتریکی در دنیا سرمایهگذاری شده به این امید که خودروهای الکتریکی در آینده نزدیک جایگزین خودروهای بنزینی شوند تا از حجم گازهای گلخانهای متصاعد شده در اثر کارکرد موتورهای بنزینی در خیابانها کاسته شود. در همین حال ساخت خودروهای هیبریدی همزمان با طرح سهمیهبندی بنزین در ایران مطرح شد اما با توجه به حرکت جامعه جهانی به سمت خودروهای هیبرید این پرسش مطرح میشود که به چه میزان میتوان به گسترش خودروهای الکتریکی و هیبریدی در ایران امیدوار بود؟ در کنار توجه به این موضوع نباید به مشکلات خودروهای هیبریدی در کنار مزیتهای آن بیتوجه بود اما با این حال و با وجود چنین ابهامهایی از آنجا که صنعت خودرو جهانی در حال حرکت به سمت تولید ایندسته از خودروهاست، ضروری است صنعت خودرو ایران نیز که برای حضور در بازارهای جهانی در تلاش است، نسبت به انجام این امر اقدام کند بر این اساس در سال ۹۳ بود که گروه خودروسازی سایپا از نمونهسازی و تولید اولیه خودروهای برقی و هیبریدی تا ۳ سال آینده (۹۶) خبر داد و حال نیز در تازهترین اظهارنظر مدیرعامل این مرکز، برنامهریزی برای تولید این خودروها ادامه دارد.
انعقاد قراردادهای داخلی و خارجی
مدیرعامل مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودرو سایپا در گفتوگو با گسترش صنعت از برنامهریزی برای تولید انبوه خودروهای برقی در آینده خبر داد و گفت: براساس قراردادهای منعقدشده با چند مجموعه داخلی و بینالمللی، تولید خودروهای برقی را در دستور کار قرار دادهایم.
علیرضا مصدقی با اشاره به هدفگذاری گروه خودروسازی سایپا برای ورود به فناوریهای نوین تولیدی اظهار کرد: امسال سرمایهگذاریهای گستردهای در مرکز تحقیقات و نوآوری سایپا برای دستیابی به دانش روز جهانی انجام شده و راهاندازی بخشهای جدید در این مرکز مانند معاونت فناوریهای پیشرفته خودرویی نیز باعث تسریع فعالیتها در این حوزه شده است.
وی با بیان اینکه طراحی و ساخت زیربنای تولید خودروهای برقی در سایپا آغاز شده و پس از آزمایشها و مطالعات نهایی، تولید این محصولات آغاز میشود، خاطرنشان کرد: اصرار سایپا برای تولید خودروهای برقی و هیبریدی، باهدف ورود به چرخههای جدید دانش جهانی و تلاش برای آمادهسازی زیرساختهای استفاده از اینگونه خودروها در کشور است.
مدیرعامل مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودرو سایپا با بیان اینکه تولید این خودروها نیازمند همکاری و هماهنگی بخشهای مختلف کشور برای آمادهسازی زیرساختهای لازم است، گفت: باتوجه به مشکل آلودگی هوای کلانشهرها و ضرورت صرفهجویی در مصرف سوختهای فسیلی، خودروهای دارای فناوری برقی میتوانند نقش بسزایی در رفع این مشکلات ایفا کنند.
مصدقی گفت: تاکید مدیریت ارشد سایپا درباره فعالیت هرچه بیشتر مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودرو و سرمایهگذاری روی مطالعه و دستیابی به دانش روز جهانی، میتواند به عنوان کلید پیشرفت گروه خودروسازی سایپا در آینده صنعت خودرو جهان به شمار میآید.
ضرورت دستیابی به فناوری تولید باتری
اگرچه بسیاری از کارشناسان معتقدند ورود خودروهای الکتریکی و هیبریدی به کشور را زمینهساز کاهش مشکلات زیستمحیطی میدانند و معتقدند که استفاده از آنها برای رفع مشکلات تنفسی در کلانشهرها و کاهش منابع سوختی مفید است اما در مقابل کارشناسان دیگری هستند که حضور این خودروها را برای کشور بهصرفه نمیدانند چراکه همچنان زیرساختهای لازم برای این وسایل نقلیه از جمله جایگاه مناسب برای شارژ این خودروها، عرضه باتریهایی مناسب و... در کشور فراهم نیست و این خود بیاقبالی به این خودروها و به تعویق افتادن تولید آنها را درپیش داشته است. در همین حال امیرحسن کاکایی، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت نیز در گفتوگو با گسترش صنعت با اشاره به آلایندگی پایین خودروهای برقی و الکتریکی یادآور شد باید به این موضوع توجه داشته باشیم که با استهلاک این خودروها، شاهد میزان بالای آلایندگی خواهیم بود و هزینه نگهداری آنها به مراتب بیشتر از خودروهای معمولی میشود بنابراین در صورت عملکرد نادرست این خودروها تبدیل به منبعی برای آلایندگی خواهند شد. باوجود اینکه آلایندگی خودروهای الکتریکی کمتر از خودروهای بنزینی است اما باز هم نمیتوان گفت که این خودروها هیچ آسیبی به محیطزیست وارد نمیکنند. باتری خودروهای الکتریکی باید در فواصل زمانی مشخص شارژ شود و انرژی الکتریکی که برای شارژ باتری این خودروها به کار گرفته میشود از نیروگاههایی تامین میشود که بیشتر با زغالسنگ کار میکنند. تنها تفاوتی که استفاده خودروهای بنزینی با خودروهای الکتریکی دارد، این است که ما برای بهکارگیری خودروهای الکتریکی از منابع انرژی احیا شدنی استفاده میکنیم، در حالی که در خودروهای بنزینی از منابع احیا نشدنی استفاده میشود. موضوعی که کاکایی نیز به آن اشاره میکند.
وی با بیان اینکه قیمت بالای خودروهای الکتریکی یکی از اصلیترین دلایل همهگیر نشدن این خودروهاست، افزود: هماکنون در زمینه تولید باتری ایندسته از خودروها با مشکلات و هزینههایی مواجه هستیم زیرا فناوری تولید این باتریها در انحصار چند کشور محدود است بنابراین سرمایهگذاری روی فناوری تولید باتری ایندسته از خودروها یکی از اصلیترین موضوعات در تولید خودروهای الکتریکی است.
این کارشناس صنعت خودرو با تاکید بر اینکه در حال حاضر یک خودرو فرسوده بیش از ۱۰۰ برابر خودرو جدید آلودگی ایجاد میکند، ادامه داد: با صفر کردن تعرفه واردات خودروهای هیبریدی و برقی نیز نمیتوان چندان امیدوار به داشتن هوایی پاک بود زیرا با وجود صفر بودن این میزان تعرفه، باز هم شاهد قیمت بالای این خودروها هستیم.
کاکایی، خودروهای هیبریدی و برقی را جزو خودروهای لوکس دانست و تصریح کرد: با واردات این خودروها و همچنین صفر کردن تعرفه واردات آنها مشکل صنعت خودرو رفع نخواهد شد زیرا همچنان صرفه اقتصادی به همراه ندارد بنابراین لازم است ابتدا به فناوری ساخت باتریهای این خودرو در کشور اقدام کرد. وی با اشاره به روند مصرفی این خودروها نیز اظهار کرد: خودروهای الکتریکی و هیبریدی در روزهای نخست فعالیت، مصرف کمی دارند اما با افزایش استهلاک، هزینههای زیادی به آنها تحمیل میشود که چرخه عمر آنها را کوتاه میکند بنابراین آلایندگی بالایی به همراه خواهند داشت از این رو نیاز به انجام پژوهشهای دانشگاهی است.
عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت تاکید کرد: هماکنون اجرایی شدن پژوهشها در زمینه خودروهای الکتریکی و برقی در دانشگاهها وجود ندارد این در حالی است که واردات ایندسته از خودروها نیز فناوری را وارد کشور نمیکند از این رو یکی از اقدامات موثر، بهبود وضعیت تولید الکتروموتورهاست.
