اجرایی شدن برجام در طول سال گذشته فضاهای مختلفی را باز کرد که ازجمله مهمترین آنها میتوان به ارتباط خودروسازان داخلی با شرکتهای معتبر خارجی اشاره کرد.
یکی از خودروسازانی که پس از به فرجام رسیدن برجام توانست نخستین گامهای سرمایهگذاری مشترک با خارجیها را به سرانجام برساند، گروه صنعتی ایرانخودرو بود. این گروه در دور جدید همکاری توانست با پیشبینی بندهای متن، قراردادی را با این شرکت به ثبت برساند که علاوه بر سرمایهگذاری طرف ایرانی شاهد آورده سرمایهگذاری خارجی باشد. صادرات ۳۰درصد محصولات مشترک این قرارداد در قالب شبکه تازهتاسیس، یکی دیگر از دستاوردهای این قرارداد بود که نشان داد گروه صنعتی ایرانخودرو شرایط جدیدی را برای همکاری دوباره با خارجیها درپیشگرفته است. این قرارداد که تمامی شرایط مهم و اساسی در آن درج شده است بهعنوان یکی از موفقترین قراردادهای خودرویی در چند سال اخیر شناخته میشود و میتواند تحولی مناسب در صنعت خودرویی کشور ایجاد کند. هاشم یکهزارع، مدیرعامل گروه صنعتی ایرانخودرو در گفتوگو با روزنامه گسترش صنعت، پیش از برگزاری چهارمین همایش صنعت خودرو در زمینه قراردادهای خارجی که میان این گروه خودروساز و شرکای خارجی بسته شده بود، گفت: «سرمایهگذاری مستقیم، انتقال دانش و فناوری و صادرات، مهمترین سرفصلهای ما در مذاکره با شرکتهای خارجی است. مشارکت ایرانخودرو با خارجیها باید به افزایش کیفیت محصولات و رضایت مشتریان منجر شود. براساس اصول اقتصاد مقاومتی که رهبر معظم انقلاب ابلاغ کردهاند دستیابی به داخلیسازی به میزان ۷۰درصد و صادرات از سرفصلهای مهم همکاری با شرکای خارجی است. خودروسازی کشور باید بتواند با ایجاد توازن ارزی از طریق صادرات، ارز موردنیاز خود را تامین کند و از منابع دولتی بینیاز شود و در تمامی مذاکرات این سرفصلها را مدنظر قرار دادهایم و اگر به این نتیجه برسیم که اهداف تامین نمیشود، دست از مذاکره میکشیم و در این زمینه با هیچ شرکتی تعارف نداریم. ایرانخودرو بهدنبال این است که با همکاریهای خارجی به مسئولیتهای خود در قبال جامعه عمل کند و عملکرد او در مقابل نسل آینده کشور قابل دفاع باشد.»برای موفق شدن یک قرارداد نهتنها مفاد آن معاهده بلکه میزان حمایت از آن از سوی مسئولان کشوری و همچنین مردم مورد نظر است. زمانی که یک قرارداد بینالمللی میان شرکتهای بزرگ ایران و خارجی بسته میشود بسیاری از مسئولان بهدنبال آن هستند تا منفعت اصلی این قرارداد برای کشور و مردم را مورد بررسی قرار دهند تا ضرری متوجه منافع مملکت نباشد. در همین راستا و با توجه به حساس بودن قراردادهای این گروه خودروساز با شرکای خارجی ازجمله پژو به سراغ اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی رفتیم و گفتوگویی با آنها در این زمینه داشتیم.
بازگشت صنعت خودرو به روزهای اوج با قراردادهای جدید
فریدون احمدی، نایبرئیس دوم کمیسیون صنایع و معادن مجلس دهم در زمینه قراردادهای خودرویی به گسترش صنعت گفت: صنعت خودرو درحالحاضر در شرایط خوبی به سر میبرد و بهطور قطع با اجرای قراردادهای به امضا رسیده در صنعت خودرو و پیگیری دولت، صنعت خودرو به روزهای اوج خود بازخواهد گشت. به طور قطع حضور خودروسازهای خارجی در کنار به فرجام رسیدن برجام، روزهای پررونقتری را برای صنعت خودرو رقم خواهد زد. ارزیابی قراردادهای منعقد شده در صنعت خودرو نشان میدهد که این قراردادها بهویژه با آغاز دوباره همکاری میان پژو و ایرانخودرو براساس تفاهمنامهای قوی منعقد شده و بیشک مجلس از این قرارداد حمایت خواهد کرد. وی ادامه داد: توسعه همکاری با شرکتهای خارجی زمینه ارتقای کیفیت، افزایش تیراژ، توسعه اشتغال و صادرات خودرو را در صنعت خودروی ایران را فراهم خواهد کرد و در این شرایط و در جریان همکاریهای انجام شده خودروهایی با کیفیت مناسب و در کلاس جهانی به بازار داخل عرضه میشود که این روند در نهایت به بازاری رقابتی در صنعت خودروی ایران منجر میشود. این در حالی است که صادرات و انتقال فناوری، شرط حضور و مذاکره با شرکتهای خارجی در بازار ایران بوده و به طور قطع حرکتهای انجام شده در صنعت خودروی ایران فرصت مغتنمی برای تولیدکنندگان داخلی است تا به فناوری و دانش فنی روز دنیا مجهز شوند. احمدی در ادامه به موضوع انتقال دانش فنی و همچنین ضرورت موضوع صادرات اشاره کرد و گفت: سرمایهگذاری خارجی در ایران، بهطور قطع به ورود فناوری و دانش فنی به صنعت خودروی ایران منجر خواهد شد و بخش مهمی که میتواند در جریان سرمایهگذاریها به صنعت خودروی ایران کمک موثری کند، لزوم صادرات بخشی از تولیدات مشترک است. با طرح موضوع صادرات، مشکل اصلی تولید بر محور صادرات حل میشود و دستیابی به این مسئله تحقق کیفیت در صنعت خودرو است. تولید خودرو از سوی خودروسازان داخلی با مشارکت شرکتهای خارجی و صادرات آن به دیگر کشورها، بخش زیادی از مشکلات صنعت خودرو را حل خواهد کرد، ضمن آنکه تنوع بازار را به شدت افزایش خواهد داد. از اینرو میتوان نمره خوبی به گروه صنعتی ایرانخودرو در این زمینه اختصاص داد چرا که با امضای چنین قراردادی، رونق را برای صنعت خودرو به همراه خواهد آورد.
قراردادهای محکم ایرانخودرو
ولی ملکی، عضو کمیسیون صنایع مجلس دهم نیز با حمایت از قراردادهای به امضا رسیده از سوی ایرانخودرو اعلام کرد: در قراردادهای اخیر خودرویی که خودروسازان ازجمله گروه صنعتی ایرانخودرو با شرکای خارجی خود به امضا رساندهاند، قراردادهایی به صورت محکم منعقد شده است. این در حالی است که یکی از مهمترین فاکتورها در صنعت خودرو، پلتفرم است که در چند ماه اخیر و پس از اجرای برجام مدلهای جدیدی طراحی و طرح اولیه آن ساخته شده که در این طراحیها از کارشناسان خبره شرکتهای بزرگ خودروسازی استفاده شده است.
وی ادامه داد: داخلیسازی حداکثری به عنوان یکی از بندهای مورد تاکید در قرارداد با خارجیها، در حالی پیشبینی شده که باید به این موضوع توجه داشت که این امر در کوتاهمدت محقق نخواهد شد و باید برای رسیدن به این هدف صبر کرد. بررسی تجربه سالهای گذشته صنعت خودرو نشان میدهد، مونتاژکاری زمانی رخ میدهد که قطعات از خارج کشور وارد شود. این در حالی است که در ایران، جز برخی خودروها که تولید داخلی ندارند، بقیه خودروها بهویژه محصولات تولیدی گروه صنعتی ایرانخودرو از قطعات ساخت داخل استفاده میکنند. بررسی روند کیفی تولیدات صنعت قطعه نیز گویای توانمندی قطعهسازان ایرانی در تولید قطعات مدرن است و با توجه به چنین شرایطی، با ورود محصولات جدید ایرانخودرو و پژو، این محصولات سهم مناسبی از بازار را نصیب خود خواهند
کرد.
رعایت شروط اساسی در قرارداد گروه صنعتی ایرانخودرو
محسن کوهکن از دیگر اعضای کمیسیون صنایع مجلس دهم نیز در گفتوگو اختصاصی با گسترش صنعت صحبتهای وزیر صنعت، معدن و تجارت و همچنین مدیران عامل را سندی بر موفق بودن قراردادها قلمداد کرد و گفت: در مجلس شورای اسلامی طبق گفتههای وزیر صنعت، معدن و تجارت و همچنین گفتههای مدیران عامل شرکتهای خودروساز، ما قراردادها را قبول کردهایم و به آنها اعتماد کامل داریم و هر قضاوتی که میکنیم براساس حرفهایی است که این افراد گفتهاند. قراردادهای جدید با قراردادهای گذشته بسیار متفاوت شده، بهطوری که در گذشته شرکتهایی مانند پژو یا رنو بیشتر در نقش فروشنده بودند و محصولات خود را به شرکتهای خودروساز میفروختند و در برخی موارد نیز تصمیمهایی برمبنای استفاده از قطعات ایرانی در خودروها گرفته میشد و به طور کلی کلیات این قراردادها به همین صورت بوده است. وی اضافه کرد: قراردادهای جدید جدا از فضای خودروسازی به نوعی سرمایهگذاری مشترک شده است به طوری که تا حد زیادی از نیروی کار و امکانات داخلی استفاده میشود و در نهایت کالای تولید شده منافع مشترکی با شریک خارجی خواهد داشت. در همین راستا شرکت خارجی که نشان تجاری موفقی در این زمینه است میتواند تولیدات را در جایگاه مناسبی نگه دارد. ظاهر این قراردادها نشان میدهد که به صورت معقول و با فکر مناسب تنظیم شده است. با کمک این قراردادها میتوانیم به سمت و سویی حرکت کنیم که در قالب مشارکت، خودرویی تولید کنیم که از نظر کیفیت از استانداردهای جهانی برخوردار است و همچنین با کمک شریک خارجی بخشی از کالای تولید شده به کشورهای دیگر صادر خواهد شد.
این عضو مجلس شورای اسلامی مسیر ایرانخودرو برای جهانی شدن را مسیری درست تلقی کرد و افزود: برخی انتقاد دارند از اینکه کشورهای شرق آسیا توانستهاند بازارهای جهانی را در قبضه خودشان بگیرند و چرا ایرانخودرو نتوانسته است به این موفقیت دست یابد. باید درنظر داشته باشیم که خودروسازهای شرق آسیا نیز زمانی توانستند به این موفقیت برسند که وارد مشارکت با شرکتهای معتبر خودروسازی در دنیا شدند و به کمک آنها توانستند سطح کیفی خودروهای خود را نیز افزایش دهند به همین دلیل حالا بازارهایی از کشورهای مختلف دنیا را نیز دراختیار گرفتهاند.
بنابراین، مطابق آنچه گفته میشود و این قرارداد به صورت سرمایهگذاری و مشارکت تنظیم شده است میتوان این قرارداد را موفقیتی بزرگ برای خودروسازانی مانند ایرانخودرو دانست. امیدواریم این قرارداد باعث شود تا از حداکثر امکانات داخلی در خودروسازی استفاده شود و توان کشور در تمام این فرآیند به کار گرفته شود. وی در پایان اعلام کرد: هر قراردادی با طرفهای خارجی که به سرمایهگذاری در ایران منجر شود و نتیجه آن، انتقال دانش فنی و علمی و همچنین تولید کالای کیفیتمحور باشد و مجلس شورای اسلامی از آن حمایت میکند و این قرارداد نیز تا این لحظه و با توجه به گفتههای مدیرعامل شرکت، مورد تایید و حمایت کامل مجلس شورای اسلامی
قرار دارد.
