فاطمه امیراحمدی: سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(ایدرو) و هتل آزادی در آخرین روز کاری هفته گذشته(۲۰ و۲۱ اردیبهشت) میزبان برگزاری ۲نشست فنی و تجاری سازندگان قطعات خودرویی برزیل و ایران بود؛
کنفرانسی که ۱۰ شرکت برزیلی و تعداد زیادی از قطعهسازان ایرانی در آن حضور داشتند. از شرکتکنندههای برزیلی میتوان به چیپترونیک (Chip Tronic) فعال در زمینه قطعات خودرو، ساپورت رین (Suporte Ren) فعال در زمینه قطعات سنگین، Frasle یکی از پیشتازان جهانی در فناوری و نوآوریهای ترمز در جهان، دبلیواچبی (WHB) سازنده شاتون، میل لنگ، میل چرخ، اکسل و...، یوآربیآ (URBA) تولیدکننده پمپهای آب خودرو، اسبییو (SBU) تولیدکننده سری کامل محصولات لوله و اتصالات برنجی، ایسیاس (ECS) تولیدکننده برس کربن و گیرندههای برس، فریوس فارج (Freios Farj) شرکت بازسازیکننده سیستم ترمز هوا، ریوسولیند (Riosulense) بزرگترین تولیدکننده گیت سوپاپ و... و نیز امآیسی (MIC) شرکتی متخصص در ساخت قطعات خودروی خطوط سنگین اشاره کرد.
ظرفیتهای بهوجود آمده ۱+۵ در صنعت قطعه
منصور معظمی، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) در ابتدای نشست به ظرفیت تولید صنعت خودرو در کشور اشاره کرد و گفت: ظرفیت تولید خودرو در ایران سالانه ۲میلیون دستگاه است که سال گذشته یکمیلیون و ۴۰۰ هزار خودرو تولید و وارد بازار کشور شد و برنامه خودروسازان برای سال ۹۶ تولید یکمیلیون و ۶۰۰هزار دستگاه است که نشان از رونق بازار داخل برای خودروسازان و قطعهسازان دارد. وی خطاب به قطعهسازان و فعالان صنعت خودروی برزیل افزود: ایران ضمن بازار داخل، بازار منطقه را در اختیار دارد و به نظر میرسد با مشارکت خودروسازان ایرانی و کشورهای صاحب نشان تجاری که در این بخش از صنعت تجربه کافی دارند میتوانیم بازار خود را گسترش دهیم. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت تصریح کرد: صنعت خودرو و قطعه برزیل دارای جایگاه مطلوبی در این صنایع است و ضمن بازدیدی که از بخشهایی از واحدهای تولیدی این کشور شد، ایران آمادگی خود را برای همکاری در این دو صنعت اعلام کرده است.
او در ادامه به ظرفیت صنعت قطعه کشور پرداخت و گفت: صنعت قطعه ایران دارای ظرفیتهای بالایی بوده و پس از مذاکرات ۱+۵ فرصتهای بسیار مناسبی برای مشارکت ایران و شرکتهای خارجی بهوجود آمده است. وی اعلام کرد: تا امروز ۶ قرارداد در زمینه ساخت خودرو امضا شده و به این معنی است که ایران میتواند خودروهایی با کیفیت مطلوب و نرخ رقابتیتر تولید کند. جمعیت ۸۰میلیونی این کشور و نیروی جوان تحصیلکرده و متخصص آن بازار رو به رشدی را برای صنعت خودروی کشور رقم زده است. در این زمینه با ظرفیتهای موجود بستر مناسبی برای مشارکت شرکتهای قطعهساز برزیلی و ایرانی فراهم خواهد شد. رئیس هیات عامل ایدرو در این نشست در ادامه خطاب به مدیران صنعت خودرو و قطعه برزیل عنوان کرد: در این مدت کوتاه با قطعهسازان و خودروسازان ایرانی آشنا و از فرصتهای این صنایع در ایران آگاه شدید.
بنابراین اگر بتوانیم در ساخت قطعات خودرویی این دو کشور مشارکتهای بیشتری داشته باشیم به طور قطع به نفع دو طرف قرارداد خواهد بود. وی سپس به آمار قطعهسازان فعال کشور اشاره کرد و گفت: ایران نزدیک به یکهزار و ۲۰۰ واحد قطعهسازی دارد که این شرکتها بهطور کامل خصوصی بوده و تنها سیاستهای کلان آن به عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است اما سرمایهگذاری و تمام اقدامات دیگر این صنعت به عهده بخش خصوصی است. معظمی اظهار کرد: به این ترتیب ظرفیتهای سرمایهگذاری مناسبی در صنعت قطعه ایران فراهم است بهویژه در شرایط امروز که پس از برجام فرصتهای مشارکتی بینالمللی مطلوبی برای این کشور فراهم شده است. همچنین با توجه به شرایط اقتصادی برزیل فرصت مناسبی برای این کشور است تا در امر مشارکت با شرکتهای قطعهساز ایرانی وارد همکاری شود.
قوانین حامی سرمایهگذاری
در ادامه این نشست معظمی در پاسخ به پرسشی مبنی بر ظرفیت این مشارکت بین دو کشور ایران و برزیل و رسیدن به نقطه هدف گفت: قوانین و فرآیند سرمایهگذاری در برزیل همانند ایران است به این منظور اگر شرکتهای ایرانی علاقهمند به سرمایهگذاری در خارج از کشور نیز باشند همان تسهیلات و امکاناتی که برزیل برای تولیدکنندگان خود در نظر گرفته را میپردازد و دولت حامی سرمایهگذاری در بخش تولید در داخل و خارج از کشور برای ارتقای فناوری و روزآمدی است. او گفت: شناخت شرکتهای برزیلی و ایرانی نسبت به یکدیگر بسیار کم است. برای شکلگیری مشارکت و همکاری نخست لازم است دو کشور شناخت کاملی نسبت به توانمندیها و ظرفیتهای هر دو کشور داشته باشند و یکی از اهداف برگزاری این نشستها و دعوت از کارشناسان فعال صنعتی کشورهای مختلف همین است که دو طرف شناخت کافی از یکدیگر بهدست آورند. رئیس هیات عامل ایدرو عنوان کرد: شاید در ابتدا بسیاری از این افراد با نوعی ترس به ایران سفر کنند اما در ادامه برای سفرهای بعدی، خود راغب و پیشگام سفر خواهند بود زیرا میدانند ایران کشوری که رسانهها معرفی میکنند نیست و بهلحاظ امنیت در نقطه مطلوبی قرار دارد. معظمی اظهار کرد: هر شرکتی که علاقهمند به سرمایهگذاری در ایران باشد قوانین دولتی بستر را فراهم کرده و دولت نیز حامی آن است.
امضای قرارداد تولید خودرو در دامغان
با رایزنیهای سیاسی دولت یازدهم در همکاریهای بینالمللی بستر در داخل برای رونق دوباره صنایع فراهم شده است بهطوری که سیاستگذاران اقتصادی روزهای پرمشغلهای را در پیش دارند. ایدرو پس از نشست خود با قطعهسازان برزیلی در نشست دیگری به امضای قرارداد همکاری برای تولید خودرو در شهرستان دامغان پرداخت. منصور معظمی پیش از امضای این قرارداد گفت: این قرارداد همکاری بین ایدرو و صنایع خودروسازی اروند برای ساخت خودرو در دامغان است. البته محل احداث کارخانه در این شهرستان خواهد بود اما خودروهای سواری تولید شده برای بازار کل کشور است. او به نقش حامی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اشاره کرد و گفت: سیاست ما در ایدرو تنها مشارکت ۲۰درصدی است تا به این ترتیب بخش خصوصی تشویق به سرمایهگذاری شود. تمام قراردادهای بسته شده سال گذشته و نیز امسال تنها با سهم ۲۰درصدی ایدرو امضا شده است. علت این است که بتوانیم از توانمندیهای داخلی استفاده کنیم و کمک شود تا سرمایهگذاران برای مشارکت با شرکتهای داخلی و خارجی تشویق شوند.معظمی تصریح کرد: با توجه به سابقه ۵۰ساله این سازمان، شرکتهای داخلی و خارجی به مشارکت با ایدرو بسیار علاقهمند هستند. در این مشارکت نیز با پیگیری نماینده دامغان در مجلس شورای اسلامی پیشنهاد احداث این کارخانه در شهرستان دامغان به سازمان ارائه شد و پس از بررسیهای لازم در این سازمان طرح مورد تایید با سهم ۲۰درصد ایدرو و ۸۰درصد صنایع خودروسازی اروند قرار گرفت. در ادامه مهندس صمدی، یکی از طرفهای قرارداد به نقش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اشاره کرد و گفت: یکی از وظایف تدوین شده برای ایدرو توسعه صنایع در کشور است و در این امر مهم بخش خصوصی نقش زیادی دارد درنتیجه توسعه بخشهای خصوصی ضامن بقا و توسعه صنایع کشور خواهد بود. این مشارکت نیز در این راستا شکل گرفته و هدف تشکیل شرکتی مشارکتی با شرکتهای خارجی برای تولید خودرو در کشور است. این پروژه جدید نیز با نام خودروسازی اروند شکل گرفته است.
در ادامه این نشست ابوالفضل حسنبیگی، نماینده دامغان در مجلس شورای اسلامی به سخن پرداخت و گفت: در سالی که مزین به اقتصاد مقاومتی شده نخستین گام برای تحقق آن در امر خودروسازی شهرستان دامغان برداشته شد و با توجه به موقعیت جغرافیایی که این شهرستان از شمال به جنوب و نیز شرق به غرب دارد از شرایط ارتباطی خوبی برخوردار است.
۱۶میلیارد دلار تولید قطعه در داخل
در ادامه نشست احمد قلعهبانی، یکی از کارشناسان سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به بسترهای همکاری قطعهسازان در کشور پرداخت و گفت: با توجه به یکمیلیون و ۴۰۰هزار خودرویی که سال ۹۵ در ایران تولید شد قطعهسازان ایرانی آمادگی کامل برای تولید قطعات خودروهای جدید با فناوری نوین جهانی در همکاری با شرکتهای خارجی دارند. یکی از فعالیتهای صنعت خودروی برزیل تولید اتوبوس و خودروهای سنگین است. در همینباره قلعهبانی ادامه داد: ایران در تولید خودروهای تجاری همکاریهای مناسبی با شرکتهای بنز، اسکانیا و ولوو دارد و در تولید این خودروها در بخش کشندهها و اتوبوس این کشور آمادگی کاملی برای همکاری با شرکتهای برزیلی دارد. وی در ادامه نشست به آمارهای تولید و واردات قطعات خودرویی کشور اشاره کرد و گفت: گردش مالی صنعت قطعه ایران ۲۶میلیارد دلار بوده که ۱۶میلیارد دلار مربوط به تولید قطعات در داخل برای خط تولید خودروسازان است، ۴میلیارد دلار مربوط به واردات اعم از مواد اولیه قطعات نیمهساخته و قطعات کامل بوده و ۶میلیارد دلار هزینه تولید و واردات قطعات برای بازار لوازم یدکی (خدمات پس از فروش) هزینه شده است.
زمینه همکاری در سایر صنایع
در ادامه این هماندیشی نمایندگان برزیل به سخن پرداختند و از زمینههای این کشور برای مشارکت به نکاتی اشاره داشتند. کارن فرناندز جونز، مدیر ارشد اجرایی شرکت اپکس-برزیل خاورمیانه و افریقای شمالی درباره رویکرد این شرکت در جمع خبرنگاران گفت: شرکت اپکس همان سازمان توسعه و تجارت برزیل است که در حال همکاری و تعامل با کشورهای مختلف بهوسیله سفارتهای خود در این کشورهاست. اپکس نماینده برزیل در خاورمیانه است و با توجه به شناختی که ما از این منطقه داریم ظرفیت مطلوبی برای توسعه صنعت خودرو و قطعه در آن فراهم است. وی افزود: این شرکت ۷۰ صنعت فعال دارد که صنعت قطعه یکی از آنها بوده و این همکاری فرصت مناسبی است تا این دو کشور در سایر صنایع نیز وارد همکاری و مشارکت شوند.جونز گفت: این شرکت آمادگی کامل دارد تا در سایر صنایع نیز با شرکتهای ایرانی ارتباط برقرار کند.
توسعه قطعه ترکیه مدیون تجربههای برزیل
رودریگو دو آزردو سانتوس، سفیر برزیل در ایران سخنران بعدی این نشست بود. او عنوان کرد: برای همکاری و مشارکت این موضوع اهمیت دارد که نمایندگان برزیلی از نزدیک ظرفیت صنعت قطعه ایران را ببینند و هر دو دولت در این زمینه اعلام حمایت کردهاند و سیاستگذاریهای کلان دولت برزیل حمایت از شرکتهای داخلی خود برای همکاری و مشارکت با سایر کشورها ازجمله ایران است و برای این امر بانک توسعه ملی این کشور برای کمک به این همکاریهای بینالمللی فرصتهایی را بهوجود آورده است. وی افزود: در بخش حملونقل نیز دولت وارد شده و در حال فراهم کردن بسترهای لازم برای همکاریهای خارجی است. سفیر برزیل در ادامه به صنعت خودرو و قطعه این کشور اشاره کرد و گفت: برزیل از معدود کشورهایی است که در صنعت خودرو و قطعه پیشرفتهای زیادی داشته و قطعهسازان بزرگی دارد و با توجه به اینکه ایران بهدنبال جذب سرمایه خارجی است و اعتبارات لازم را در اینباره تدوین کرده راه برای شرکتهای برزیلی در امر مشارکت باز است و اینکه به عنوان شریک صنعتی با ایران وارد همکاری و تعامل شوند. او یادآور شد: امروز ترکیه در صنعت قطعه پیشرفت کرده و در راستای تعامل و همکاری با برزیل بود زیرا آنها از چندین دهه تجربه این کشور در تولید خودرو و قطعه بهره بردند. برزیل با ترکیه مشارکت تجاری نداشت اما میتواند همکار تجاری قطعهسازان ایرانی باشد.
امضای قرارداد تولید خودرو در دامغان
با رایزنیهای سیاسی دولت یازدهم در همکاریهای بینالمللی بستر در داخل برای رونق دوباره صنایع فراهم شده است بهطوری که سیاستگذاران اقتصادی روزهای پرمشغلهای را در پیش دارند. ایدرو پس از نشست خود با قطعهسازان برزیلی در نشست دیگری به امضای قرارداد همکاری برای تولید خودرو در شهرستان دامغان پرداخت. منصور معظمی پیش از امضای این قرارداد گفت: این قرارداد همکاری بین ایدرو و صنایع خودروسازی اروند برای ساخت خودرو در دامغان است. البته محل احداث کارخانه در این شهرستان خواهد بود اما خودروهای سواری تولید شده برای بازار کل کشور است.
او به نقش حامی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اشاره کرد و گفت: سیاست ما در ایدرو تنها مشارکت ۲۰درصدی است تا به این ترتیب بخش خصوصی تشویق به سرمایهگذاری شود. تمام قراردادهای بسته شده سال گذشته و نیز امسال تنها با سهم ۲۰درصدی ایدرو امضا شده است. علت این است که بتوانیم از توانمندیهای داخلی استفاده کنیم و کمک شود تا سرمایهگذاران برای مشارکت با شرکتهای داخلی و خارجی تشویق شوند.
معظمی تصریح کرد: با توجه به سابقه ۵۰ساله این سازمان، شرکتهای داخلی و خارجی به مشارکت با ایدرو بسیار علاقهمند هستند. در این مشارکت نیز با پیگیری نماینده دامغان در مجلس شورای اسلامی پیشنهاد احداث این کارخانه در شهرستان دامغان به سازمان ارائه شد و پس از بررسیهای لازم در این سازمان طرح مورد تایید با سهم ۲۰درصد ایدرو و ۸۰درصد صنایع خودروسازی اروند قرار گرفت.
در ادامه مهندس صمدی، یکی از طرفهای قرارداد به نقش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اشاره کرد و گفت: یکی از وظایف تدوین شده برای ایدرو توسعه صنایع در کشور است و در این امر مهم بخش خصوصی نقش زیادی دارد درنتیجه توسعه بخشهای خصوصی ضامن بقا و توسعه صنایع کشور خواهد بود. این مشارکت نیز در این راستا شکل گرفته و هدف تشکیل شرکتی مشارکتی با شرکتهای خارجی برای تولید خودرو در کشور است. این پروژه جدید نیز با نام خودروسازی اروند شکل گرفته است.
در ادامه این نشست ابوالفضل حسنبیگی، نماینده دامغان در مجلس شورای اسلامی به سخن پرداخت و گفت: در سالی که مزین به اقتصاد مقاومتی شده نخستین گام برای تحقق آن در امر خودروسازی شهرستان دامغان برداشته شد و با توجه به موقعیت جغرافیایی که این شهرستان از شمال به جنوب و نیز شرق به غرب دارد از شرایط ارتباطی خوبی برخوردار است.
تجارت پایاپای
ایلین کلناگو، مشاور توسعه صادرات انجمن تولیدکنندگان قطعات خودروی برزیل سخنران بعدی بود که به فعالیت صنعتی برزیلی اشاره کرد و گفت: برزیل دارای تجارت آزاد است و میتوان گفت در همکاریهای تجاری-صنعتی ۴۰درصد صادرات دارد و ۴۰درصد واردات انجام میدهد. این معامله خوبی بین دو کشوری است که با یکدیگر قراردادهای تجاری امضا میکنند. او افزود: چشمانداز ۲۰۳۰ این کشور دادن اعتبار به شرکتهای تولیدی است تا برای تولید خودروهای مدرن و هوشمند در آینده سرمایهگذاری داشته باشند. وی به شرکتهای صاحبنام خارجی فعال در این کشور اشاره کرد و گفت: ۳۸ نشان در بازار برزیل در حال فعالیت هستند و این مشوقها باعث شد تا این همکاریها رو به افزایش باشد.
ضرورت روزآمدی قطعهسازان
در پایان این مذاکرات، منصور معظمی در جمع خبرنگاران به پرسشها پاسخ داد. یکی از خبرنگاران به موقعیت ایران پس از برجام اشاره کرد و گفت: برجام فرصتی برای ایران بود تا در موضع قدرت در صنعت خودرو قرار گیرد پرسش این است که برنامه برای دعوت از نشانهای معروف این سازمان چیست و کشور برزیل دارای چه فرصتهایی برای ایران است؟ معظمی در پاسخ گفت: هنوز بین شرکتهای ایرانی و برزیلی قراردادی امضا نشده و برگزاری این نشستها تنها در راستای شناخت دو طرف در حال برگزاری است. به این ترتیب نخست زمینه کاری بین ایران و برزیل بررسی میشود و سپس مشارکتها شکل میگیرد. ایدرو نیز تنها واسط و بسترساز این نوع مشارکتهاست.وی ادامه داد: بنابراین ایدرو در حال ایجاد بستر و به وجود آوردن شرایط است زیرا وظیفه این سازمان کمک به توسعه صنایع ایران است. این دعوتها در راستای آشنایی طرفهای خارجی با توانمندی شرکتهای داخلی است. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: در شرایط فشار تحریمها قطعهسازان نتوانستند خود را روزآمد کنند و این مشارکتها برای فناوری آنها بسیار مفید است. برزیل کشوری است که نشانهای معروف جهان در آن مشارکت داشته و در این همکاریها خودروهای زیادی تولید میشود. برزیل کشوری است که بهلحاظ تیراژ خودرو در سطح بالایی قرار دارد و سالانه حدود ۴میلیون خودرو در این کشور تولید میشود.وی یادآور شد: اما اینکه خودروی ملی و خاص خود داشته باشند، خیر ندارند. فرصت این کشور حضور نشانهای معروف خودروسازی جهان در برزیل است که آنها را بهلحاظ فناوری در موقعیت خوبی قرار داده است. اگر ایران نیز در راستای جذب این شرکتهای معتبر بینالمللی تلاش کند دستاوردهای مهمی بهدست خواهد آورد.رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران تصریح کرد: برجام این فرصت را برای کشور فراهم کرده و معتقدم صنعت خودرو یکی از بخشهایی بود که حداکثر استفاده را از برجام کرد. امسال خودروهای جدیدی از محصولات مشارکتی وارد بازار خواهد شد که یکی از آنها در ابتدای اردیبهشت با حضور دولت یازدهم رونمایی شد.وی تاکید کرد: پس از برجام صنعت خودرو ۶ قرارداد با شرکتهای معتبر بینالمللی داشت که ۳ قرارداد اجرایی و تولید آغاز شده است. مشارکتها نیز ۵۰ -۵۰ یا ۶۰درصد خارجی و ۴۰درصد داخلی است که بهطور قطع در آینده نزدیک مردم شاهد تولید خودروهای جدید در کیفیت، تنوع و نرخ خواهند بود.معظمی گفت: امیدواریم بتوانیم رضایت حداکثری مصرفکنندگان را بهدست آوریم. امروز حدود ۱۸میلیون خودرو در کشور در تردد است و به بیانی نقش خودرو در زندگی امروز مردم بسیار پررنگ است. از اینرو هرگونه تغییر که به بهبود کیفیت و نرخ محصولات بینجامد آثار آن در زندگی مردم قابل مشاهده است.او گفت: مردم از خودروسازان اتنظار خودروهای باکیفیت و متنوع دارند که در تولید سال به سال محصولات ارتقا پیدا کرده است البته این به معنای نقطه مطلوب نیست زیرا هنوز با استانداردهای جهانی فاصله داریم.معظمی تاکید کرد: یکی از شاخصهای مهم در وزارت صنعت، معدن و تجارت ایمنی و کیفیت خودروهاست و این امور را به طور جدی در حال دنبال کردن است.او در پاسخ به پرسش گسترش صنعت مبنی بر اینکه در برنامه آینده ایدرو برای ادامه این نشستها و دعوت از قطعهسازان خارجی برای مشارکت قرار است از چه کشورهایی دعوت شود، گفت: دعوت از کشورهای اروپایی مانند فرانسه و آلمان انجام شده و آنها نیز بازدیدهایی از واحدهای قطعهسازی داشتهاند. قطعهسازان داخلی دارای توانمندیهای بالایی هستند به شرط آنکه خود را روزآمد کنند و این مشارکتها برای روزآمد نگه داشتن آنها فرصت مناسبی است.وی افزود: ایدرو تاکید و توصیه دارد اگر قطعهسازان بخواهند در بازار رقابت بمانند باید وارد مشارکتهای بینالمللی شوند.معظمی به چالشهای واحدهای صنعتی کشور اشاره کرد و گفت: قانون بنگاههای تجاری در داخل این است که همیشه چشم به حمایت و کمکهای دولتی دارند در حالی که باید بتوانند مزیتهای رقابتی در خود ایجاد کنند. امروز برخی قطعهسازان در امر صادرات فعالیت مطلوبی دارند اما لازم است تمام واحدهای تولیدی از استانداردهای بینالمللی پیروی کنند و نیروی انسانی آموزشدیده داشته باشند تا همواره خود را چالاک نگه دارند. یکی از چالشهای قطعهسازان بحث قیمتهاست که باید بتوانند قیمتهای تمامشده خود را کاهش و در عین حال کیفیتها را افزایش دهند.
چالشها و فرصتهای صنعت قطعه
این نشست فنی و تجاری که با هدف توسعه همکاریها با تولیدکنندگان قطعات خودروی برزیل انجام شد، کار خود را با سخنرانی ساسان قربانی، دبیرکل همایش بینالمللی صنعت خودروی ایران با موضوع فرصتها و چالشهای صنعت خودروی ایران آغاز کرد.وی گفت: صنعت قطعه در سالهای بین ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۸ (۱۹۹۰ تا ۱۹۹۹میلادی) بیشتر روی بحث مهندسی معکوس متمرکز بود اما در سالهای بعد با تلاشهای انجام شده صنعت قطعه تغییراتی داشت به طوری که امروز صنعت قطعه ایران بیشتر متمرکز بر تحقیق و توسعه است. همچنین توجه به بحث طراحی و مدیریت هزینهها از مباحثی است که درحال پیگیری بوده تا بتوانیم نرخ رقابتی در قطعات خودرو داشته باشیم.وی افزود: با فرصتهای بهوجود آمده برجامی، تعدادی از نشانهای معتبر قطعهسازی برای مشارکت و همکاری دوجانبه پیشگام شدهاند که برخی قراردادها منعقدشده و بخشی نیز درحال مذاکره است. عضو انجمن قطعهسازان کشور در ادامه به برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت اشاره کرد و گفت: بنا بر برنامههای تدوین شده قرار است ۳میلیون خودرو در افق ۱۴۰۴ (۲۰۲۵میلادی) تولید شود که از این آمار ۲میلیون مصرف داخلی داشته و یکمیلیون باید صادر شود.
این فعال صنعت قطعه افزود: مشارکتها در بحث خودروهای سواری ۵۰-۵۰ بوده و قرار است همین روند برای خودروهای تجاری نیز اتفاق افتد و مهمترین بحث در صنعت قطعه تامین قطعات این تعداد خودرو در داخل است ضمن اینکه برنامه صادرات با ۶میلیارد دلار صادرات قطعه تدوین شده است.قربانی در ادامه با طرح این پرسش که مصرفکننده ایرانی چه میخواهد، گفت: تنوع و کیفیت در محصولات از خواسته مشتریان بازار داخل است و انتظار دارند محصولات عرضه شده در بازار با فناوری روز دنیا تولید و توزیع شود. همچنین در بحث نرخ متناسب با استانداردهای جهانی از نرخ منطقی برخوردار باشد. در نتیجه برای رسیدن به این امر مهم باید قطعهسازان داخلی در تولید محصولات کیفی و فناوری همراه خودروسازان باشند و به محصولات خود تنوع بخشند.وی افزود: ضمن آنکه برای رقابتی شدن نرخ خودرو لازم است قطعهسازان محصولات خود را با نرخ پایینتر و رقابتی ارائه دهند زیرا نرخ خودرو زمانی رقابتی است که نرخ قطعات آن رقابتی باشد.او تصریح کرد: یکی از برنامههای صنعت قطعه ایران تمرکز برای استفاده از فناوریهای روز و ارائه محصولاتی خاص خودروسازان در داخل است. دبیر کل همایش بینالمللی صنعت خودروی ایران در ادامه به مزیتهای صنعت قطعه اشاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از نیروی کار ایران جوان و تحصیلکرده است که میتوان گفت بین ۶۰ تا ۶۵درصد نیروی انسانی ایران افرادی متخصص و آموزشدیده هستند.
جالب است بدانید ایران با توجه به نسبت جمعیت در بحث نیروی انسانی متخصص پس از هندوستان جایگاه دوم جهان را دارد.قربانی ادامه داد: بین نسبت جمعیت این کشور و تعداد خودروهای موجود در کشور فاصله زیاد است و هنوز در مقایسه با استانداردهای جهانی در سطح قابل قبولی نیستیم و پایینتر از شاخصهای جهانی است.او گفت: امروز ایران حدود ۳میلیون خودرو دارد که باید با خودروهای نو جایگزین شود که بازار قابل توجهی برای قطعهسازان داخلی است.این کارشناس صنعت قطعه در ادامه خطاب به قطعهسازان برزیلی افزود: از دیگر مزایای صنعت قطعه ایران پایین بودن سطح دستمزدها در مقایسه با جهان است ضمن آنکه واحدهای تولیدی در ایران نسبت به سایر کشورها مالیات کمتری میپردازند و برزیل نیز چنین ویژگیهایی دارد که آن را یکی از ۴ مرکز تولیدکننده خودرو و قطعات خودرو در جهان کرده است.وی اظهار کرد: همچنین مواد اولیه در کشور ایران نسبت به قیمتهای جهانی پایینتر است در نتیجه این از مشخصههای مثبتی است که میتواند قطعهسازان ایرانی را در زنجیره تامین جهانی قرار دهد.قربانی تاکید کرد: این مزیتها فرصت خوبی برای شرکتهای خارجی است که در صنعت قطعه ایران سرمایهگذاری داشته باشند.وی در توضیح مولفههای مهم وزارت صنعت، معدن و تجارت در بحث تولید خودرو و قطعه به مباحث زیستمحیطی اشاره کرد و گفت: از قوانینی که تولیدکنندگان ناگزیر به رعایت آن هستند بحث آلایندگی تولیدات است که در حفظ محیطزیست این بحث و ایمنی خودرو و قطعات در حال پیگیری است. ضمن آنکه در مسئله مشتریمداری باید تنوع و نرخ محصولات و نیز خدمات پس از فروش مورد توجه تولیدکنندگان و شرکای خارجی آنها باشد.او گفت: برای آنکه به نرخ رقابتی برسیم اندازه تولید و بحث طراحی محصول بسیار مهم است چراکه پرداختن به این موضوع بازده تولید و ارزشافزوده را در یک واحد تولیدی افزایش میدهد. بنابراین شاخص نخست در صنعت قطعه کیفیت است زیرا به منظور بینالمللی شدن برای مصرفکننده جهانی کیفیت حرف اول را میزند و تولید رقابتی در رتبه بعدی است.مدیرعامل شرکت البرز قطعه ادامه داد: توانایی در طراحی و تولید به موقع برای همکاری همزمان خودروسازان با شرکای بینالمللی از دیگر مباحث مهم این صنعت است؛ اینکه قطعهسازان بتوانند همزمان با شرکتهای خودروسازی درباره محصولات مورد نیاز بحث طراحی قطعات را در داخل نیز دنبال کنند.
وی یکی از چالشهای موجود در صنعت قطعه ایران را تعدد سورسها دانست و گفت: در ایران سورسهای زیادی برای خودروسازان وجود دارد که با استانداردهای جهانی متفاوت است و این مسئله نیز یکی از چالشهای قطعهسازان بوده که امنیت کاری آنها را با خطرپذیری زیادی مواجه کرده است.قربانی خطاب به مهمانان برزیلی گفت: برای ارزیابی صنعت قطعه و خودروی ایران لازم است شناخت کافی از فرصتهای موجود در این صنایع داشته باشید تا برای مشارکت با دید روشنتری همکاریها را آغاز کنید. گفتنی است قطعهسازان ایرانی تجربه همکاری با همتایان بینالمللی را در کارنامه حرفهای خود دارند و تولید انبوه قطعات در کارنامه صنعت قطعه ایران پیش از فشار تحریمی ثبت شده است. او اظهار کرد: ظرفیت مناسب برای تعامل و تولید انبوه در ایران فراهم است و اینکه قطعهسازان ایرانی میتوانند در زنجیره تامین جهانی قرار گیرند. قطعهسازان خارجی باید بدانند به دلیل همکاری در سطح جهانی قطعهسازان با سیستمهای کیفی به طور کامل آشنا هستند و به دلیل توسعه منابع انسانی و متخصص، فرصتهای مطلوبی برای شرکای خارجی فراهم است.این فعال صنعت قطعه افزود: محصولات تولیدی در صنعت خودرو قدیمی است و یکی از نقاط ضعف ایران در این بخش است درنتیجه به همان نسبت ماشینآلات و تجهیزات مورد استفاده قدیمی هستند بنابراین اگر شرکتهای برزیلی به لحاظ فناوری و دانش فنی خود را روزآمد کنند همکاری مناسبی بین صنعت قطعه ایران و برزیل شکل میگیرد.وی تاکید کرد: کسانی که قرار است با صنعت قطعه ایران همکاری داشته باشند باید از همان ابتدا به سرمایهگذاری مشترک فکر کنند. قربانی درباره رسیدن قطعهسازان به فناوری روز دنیا به ۳راهحل اشاره کرد و گفت: برای آنکه قطعهسازان ایران بتوانند در فرصت بهوجود آمده خود را روزآمد کنند ۳ راه پیشرو دارند؛ نخست این امر مهم را بهوسیله خودروسازان دنبال کنند، دیگر اینکه خلق فناوری داشته باشند و متکی به خود به آن دست پیدا کنند و راه سوم این است که مشارکت بینالمللی داشته باشند. وی ادامه داد: با مقایسهای که بین این ۳ شیوه وجود دارد صنعت قطعه ایران تجربه مطلوبی از راه نخست نداشته و در این بستر خودروسازان دخالت مستقیم روی کار قطعهسازان داشتند. شاید برای آن دوره تجربه خوبی بود اما امروز با توجه به تحولات این راه به نفع قطعهساز نخواهد بود. او افزود: راه دوم نیز هزینهبر و زمانبر است زیرا برای رسیدن به خلق فناوری باید قطعهسازان روی بحث تحقیق و توسعه سرمایهگذاری داشته باشند که در شرایط امروز کاری دشوار است اما راه سوم و همکاری با شرکتهای معتبر خارجی که تجربه مناسبی در تولید داشتهاند میتواند بسیار کمککننده به این صنعت برای رسیدن به اهداف خود باشد.
بنابراین شرکتهای برزیلی امروز فرصت مناسبی در اختیار دارند.قربانی در ادامه نشست فنی و تجاری تولیدکنندگان قطعات خودروی برزیل به ۳ دسته نیاز صنعت قطعه اشاره کرد و گفت: مسئله تحقیق و توسعه و طراحی (دیزاین) است، داشتن سیستمهای پیشرفته در امر تولید است که قطعهسازان در این راستا از پیشنهادهای شرکتهای خارجی برای سرمایهگذاری استقبال میکنند چراکه بهبود کیفیت یکی از دغدغههای این صنعت است.او در جمعبندی سخنان خود عنوان کرد: نخست ضروری است که صنعت قطعه ایران در تولید نرخ رقابتی داشته باشد تا رضایت خودروسازان را به عنوان مشتریان خود بهدست آورد. همچنین در بحث خدمات پس از فروش رضایت مصرفکننده را جلب کند که این نیز از تعهدات آنهاست. دیگر بحث کیفیت است که قطعهسازان بر این باور هستند نیازهای خودروسازان را تامین و رضایت آنها را جلب کنند بنابراین برای ارتقای کیفیت مشارکتهای بینالمللی تشویق و استقبال میشود. قربانی افزود: همچنین در این روند عمق ساخت داخل و اندازه اقتصادی مهم است زیرا اگر این امور محقق نشود صنعت قطعه کشور توسعه را تجربه نخواهد کرد. این خواستههای صنعت قطعه با بیان تمام نقاط ضعف و قوت خود بود.
ایران شریک بالقوه
در ادامه این نشست رودریگو دو آزردو سانتوس، سفیر برزیل در ایران، دومین سخنران بود و به بازار بزرگ ایران اشاره کرد و گفت: ایران کشور مهمی در منطقه خاورمیانه است و نه تنها بازار بزرگی را در اختیار دارد بلکه شرکای بالقوه خوبی نیز برای شرکتهای برزیلی در این کشور وجود دارد. او گفت: پیامد این مشارکت اتفاقات خوبی است که ممکن است در صنعت خودرو و قطعه هر دو کشور رخ دهد. در این راستا برزیل تجربه زیادی دارد به طوری که صنعت خودرو و قطعه این کشور نماینده ۲۱درصد صنعت برزیل است. این کشور یکی از بزرگترین تولیدکنندههای خودروهای جهان بوده و ۵میلیون خودرو تولید میکند که ۲میلیون آن صادر میشود. سفیر برزیل اظهار کرد: ضمن آنکه دولت برزیل نیز همچون دولت ایران مقتدرانه پشت بخش خصوصی ایستاده و از آنها حمایت میکند. شرکتهای معتبر خارجی بسیاری در این کشور فعالیت دارند که هدف تمام آنها رضایت مشتری و تامین نظر آنهاست. او گفت: همانطور که ایران برای سال ۲۰۲۵میلادی برنامههایی را تدوین کرده برزیل نیز برای این زمان برنامههایی دارد که این امر از نقاط مشترک دو کشور بوده و بستری برای تبادل نظر در صنعت خودرو و قطعه خواهد بود. سانتوس گفت: با توجه به زمینههایی که در هر دو کشور وجود دارد و برنامههایی که دولتهای هر دو کشور دنبال میکنند این دو کشور شرکای خوبی برای یکدیگر خواهند بود. سفیر برزیل خطاب به قطعهسازان هموطن خود گفت: نهتنها باید به بازار بالقوه ایران فکر کرد بلکه باید ایران را بهعنوان شریک بالقوه دید. بنابراین دولت برزیل مایل به همکاری با بخش خصوصی این کشور است و برای اینکار در حال راهاندازی خط اعتباری است. او گفت: سخن اولیه با وزارت صنعت، معدن و تجارت گفتهشده و امیدواریم نتایج خوبی در این همکاری برای دو طرف قرارداد رقم بخورد. سانتوس در پایان گفت: برگزاری همایش و نشستهایی (B ۲ B) برای تبادل اطلاعات بسیار کارساز است و با ادامه این روند شرکتهای ایرانی و برزیلی فعال در صنعت قطعه و خودرو شناخت قابل قبولی از هم بهدست خواهند آورد که نتیجه آن همکاری و مشارکت با یکدیگر خواهد بود.
فرصتهای سرمایهگذاری
بیوک علیمرادلو، مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت سخنران بعدی این نشست بود که به میوههای برجام در صنعت خودرو و قطعه اشاره کرد و گفت: یکی از نتایج برجام تشکیل این نشستها و جلسات است و بهمرور پیامد آن را در عمل میتوان در آیندهای نه چندان دور شاهد بود. او گفت: ایران بازار بزرگی در اختیار دارد زیرا زمانی که خودرویی جدید برای فروش به بازار عرضه میشود در مدت کوتاهی در سامانه افراد زیادی ثبتنام میکنند. وی افزود: کاهش ارزش ریال نیز فرصتی برای بازار خارجی و ورود فناوری به ایران است. امروز یکی از محدودیتهای بازار ایران سیستم بانکی بینالمللی است که سعی در رفع مشکلات داریم. این مدیر دولتی ادامه داد: رکود و تورم در اقتصاد یکی از تجربیات ایران بود که در ۳ سال اخیر با رایزنیهای بینالمللی شاهد بهبود وضعیت صنعتی کشور بودهایم و به عنوان نماینده دولت مدعی هستیم ابتکارات زیادی برای اشتغالزایی و رشد صنعت در کشور انجام شده است. علیمرادلو به اهمیت ایران به عنوان راه ارتباطی بین کشورهای شمال و جنوب و غرب و شرق اشاره کرد و گفت: ایران فرصت مناسبی را به عنوان کشوری بزرگ در بحث حملونقل و اتصال راههای کشورهای همسایه در اختیار دارد و دریاهای آزاد این کشور نیز موقعیت آن را به عنوان یکی از بهترین راههای ترانزیت قرار داده است. او سپس به خودروهای تجاری پرداخت و گفت: وضعیت تولید خودروهای تجاری در ایران مطلوب نیست و دولت برای افزایش تولید خودروهای سنگین برنامههایی را تدوین کرده است. ضمن آنکه خودرو دومین صنعت این کشور است. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت به تجربه تلخ تحریمی اشاره کرد و گفت: در دوره تحریمهای چند سال گذشته شکاف بین عرضه و تقاضا با قطعات چینی پر شد که آسیب زیادی به این صنعت در داخل زد و بسیاری به دلیل مشکلات از صحنه رقابت حذف شدند اما امروز با فرصتهای ایجاد شده در حال گذر از این مرحله هستیم. با قوانینی که تدوین شده به هیچ کالای بیکیفیت چینی مجوز ورود داده نمیشود.
او در بحث واردات و صادرات قطعات نیز اشاره کرد: چین بیشترین سهم را در واردات قطعات به بازار ایران داشته و سپس کره، ترکیه، رومانی، فرانسه و... و در بحث صادرات نیز قطعهسازان ایرانی به کشورهای ایتالیا، ترکیه، فرانسه، روسیه، لهستان و... صادرات قطعه داشتهاند. این مقام دولتی از فرصتهای برجامی به برگشت شرکتهای خارجی اشاره کرد و گفت: ظرفیت موجود صنعت خودرو و قطعه باعث شده تا با فرصتهای بهدست آمده تغییراتی را شاهد باشیم و صادرات بدون پرداخت مالیات است تا مشوقی برای این امر باشد. او گفت: ایران بازار خوبی با احتساب بازار همسایگان خود در اختیار دارد درنتیجه فضای مناسبی برای سرمایهگذاری و تامین نیازهای این بازار است. علیمرادلو در ادامه درباره برنامه تولید خودرو گفت: اگر قرار باشد خودروهای فرسوده از ناوگان حملونقل حذف شوند باید سالانه ۵۰۰هزار دستگاه از رده خارج و خودروهای نو جایگزین آنها شوند. ضمن صادرات یکمیلیون خودرویی که در برنامهها دیده شده، فضای مناسبی برای سرمایهگذاری شرکتهای خارجی بهوجود آمده است.
مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه تاکید کرد: ایران به برکت درآمد نفتی خود کمبود نقدینگی ندارد اما در همکاریهای بینالمللی خود به دنبال شریک است زیرا تجربه نشان داده اگر تعامل به شکل شراکتی باشد ادامهدار خواهد بود. بنابراین بهترین شیوه همکاری، مشارکت در تولید و سرمایهگذاری دوطرفه است و در ادامه با تولید انبوه، صادرات و درآمدزایی برای دو طرف قرارداد خواهد بود. او گفت: همانگونه که یکی از کارشناسان صنعت قطعه اشاره کرد ایران دومین رتبه را در داشتن نیروی متخصص در اختیار دارد با این تفاوت که جوانان هندی بیشتر در بحث ریاضیات مهارت دارند و جوانان ایرانی در بحث مهندسی فارغالتحصیل هستند. بنابراین نیروی جوان متخصص زیادی این صنعت در اختیار دارد که میتواند یکی از مشوقهای سرمایهگذاری و تولید در ایران باشد. وی تاکید کرد: یکی از اهداف ایران برای همکاری، مشارکت با نشانهای معتبر و معروف دنیاست و نقشه راه ما این است که از صنعت محلی دور و وارد عرصههای بینالمللی شویم. این نشستها زمینه آشنایی صنعتگران است تا از نزدیک توانمندیهای یکدیگر را محک بزنند. علیمرادلو در پایان گفت: در امر اشتغالزایی دولت از سرمایهگذار خارجی حمایت میکند و تنها توصیه جدی ما این است که همکاریها باید مشارکتی و در راستای سرمایهگذاری دو طرفه باشد.
سیاستها بر مبنای سرمایهگذاری مشترک
محمدرضا نجفیمنش، عضو هیاتمدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور از دیگر سخنرانان این نشست بود که ضمن تاکید ۴۰درصد ساخت داخل خودروهای جدید گفت: ایران تجربه زیادی برای همکاری با شرکتهای خارجی ازجمله پژو و رنو داشته و ممکن است پرسشهایی در ذهن قطعهسازان برزیلی درباره نحوه همکاری وجود داشته باشد که تاکید طرف ایرانی تنها همکاری مشارکتی است بهطوری که شرکت پژو برای نخستین بار در صنعت خودروی ایران سرمایهگذاری کرده و در همکاری جدید، تعامل شراکتی است. او تاکید کرد: یکی از ویژگیهای مهم این همکاری صادرات ۳۰درصد تولیدات خواهد بود و این همکاری در کنار شرکتهای فرانسوی، آلمانی و... میتواند با شرکتهای برزیلی نیز باشد. بنابراین بهتر است دو طرف از این فرصت استفاده بهینه داشته باشند. وی عنوان کرد: سیاستهای داخلی ایران از سوی رهبر معظم انقلاب، دولت و مجلس شورای اسلامی تولید قطعات خودروهای جدید در داخل ایران است. البته در بخشی از قطعات شاید نیاز باشد واردات داشته باشیم. بنابراین با توجه به تجربه دو کشور ایران و برزیل در همکاریهای بینالمللی میتوانند شرکای خوبی برای یکدیگر باشند. او گفت: اگر همکاری «برد-برد» میخواهیم تنها در سایه سرمایهگذاری مشترک محقق میشود. نجفیمنش در پایان گفت: بنابراین مهمترین پیام قطعهسازان سرمایهگذاری در این صنعت است که دولت با قوانینی که تدوین کردهاست از آن حمایت میکند.
بومیسازی قطعات، رسالت انجمن قطعهسازی کشور
احمدرضا رعنایی، نایبرئیس انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور آخرین سخنرانی بود که با موضوع استراتژی بومیسازی و تولید داخلی قطعات سخن گفت. وی افزود: یکی از رسالتهای انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور، بومیسازی قطعات در کشور است. خودکفایی از اهدافی است که انجمن در حال پیگیری است.او گفت: ایران از نظر وسعت و تنوع محصولات دارای مزیتهای بسیاری است و در تمام استانهای کشور انجمن و خوشههای صنعتی در حال فعالیت هستند. خوشههای صنعتی فعال در صنعت قطعه در ۷ بخش با مرکزیت تهران و ۷۱۸ قطعهساز فعالیت دارد. خوشه دوم به مرکزیت خراسان رضوی و ۱۲۵ کارخانه، خوشه سوم در استانهای شمال غرب کشور و ۱۱۲ تولیدکننده، خوشه چهارم با مرکزیت اصفهان و ۹۱ تولیدکننده، خوشه پنجم به مرکزیت ساوه و ۶۵ قطعهساز، خوشه ششم به مرکزیت بابل و ۵۹ واحد تولیدی و خوشه هفتم با مرکزیت شیراز و ۴۶ قطعهساز در حال تولید و تامین بازار داخل در بحث قطعات خودرو است.این فعال صنعت قطعه افزود: در این زمینه ضمن توسعه این صنعت در بحث کارآفرینی نیز پیشرفتهایی بهدست آمده است.او گفت: مزیتهای صنعت قطعه ایران، انرژی ارزانقیمت، منابع طبیعی و معادن و نیروی انسانی متخصص است که در امر نیروی انسانی آموزشدیده جزو پدیدههای جهانی بهشمار میرویم.رعنایی گفت: پتروشیمی داخل نیز از دیگر مزایای این کشور است که فرصتهای خوبی برای شرکتهای خارجی برای همکاری و شراکت دراختیار آنها قرار میدهد.
