گروه خودرو: درحالی به گفته سازمان ملی استاندارد، پایان دی سال آینده آخرین فرصت ارتقای استانداردهای خودروسازان تعیین شده و از این پس خودروهایی که قادر به گذراندن استانداردهای تعیین شده نباشند،
اجازه تولید دوباره نخواهد داشت که نکته اساسی پیدا کردن جایگزینی برای خودروهای متوقف شده است. هرچند این اقدام را باید در قدم نخست، مثبت دانست اما نگرانیهایی در این مسیر وجود دارد که خودروهای قدیمی تولید داخل که تیراژ بالایی داشته و همواره استقبال گستردهای از آنها میشود با این مصوبه به چه سرنوشتی دچار میشوند و از سوی دیگر آیا جایگزینی برای آنها درنظر گرفته شده است یا خیر چراکه این خودروها با توجه به محدوده قیمتی ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان بخش عظیمی از بازار را به خود اختصاص دادهاند و با حذف آنها از چرخه تولید، نیازهای این قشر بیپاسخ خواهد ماند، این در حالی است که نمیتوان استقبال گسترده از این دو محصول را منکر شد. بدون شک اگر توقف تولید پراید و پژو ۴۰۵ که قدیمیهای تولید در صنعت خودرو هستند و بارها خروج آنها از چرخه تولید مطرح شده است، جنبه عملیاتی پیدا کند بازار خودروی کشور و سبد فروش خودروسازان با کاستی بزرگی روبهرو خواهد شد چراکه درآمدزایی بالای این خودروها برای خودروسازان اجرای این مصوبه را با تردیدهایی همراه خواهد کرد. فعالان بازار خودرو نیز معتقدند تا زمانیکه جایگزین مناسبی برای این خودروها درنظر گرفته نشود، خروج این خودروها از چرخه تولید امکانپذیر نخواهد بود. فعالان این حوزه بر خروج خودروهایی که شرایط تطبیق با استانداردهای جدید را ندارند تاکید دارند اما در مقابل برخی دیگر معتقدند خروج خودروهای قدیمی از جمله پراید نیازمند پیشبینی خودروی جایگزین است، تفکری که در میان برخی مسئولان هم وجود دارد اما با این حال هنوز اقدامی در اینباره انجام نشده و خودروهای جدید معرفی شده به دلیل اختلاف قیمتهای میلیونی هنوز نتوانستهاند جایگزین خوبی برای خودروهای قدیمی پرتقاضا باشند و سهم قابلتوجهی در بازار بهدست آورند. اما بهطور قطع با پافشاری سازمان ملی استاندارد بر اجرای استانداردها، خودروسازان چارهای جز ارتقای استانداردها یا حذف خودروهای قدیمی از خطوط تولید نخواهند داشت. تغییراتی که با توجه به استانداردهای موجود باید در ۳ سطح ایمنی، آلایندگی و بدنه انجام شود و از آنجا که خودروسازان در بحث ایمنی سیستم ایبیاس و کیسه هوا، محصولات خود را روزآمد کردهاند بنابراین اینبار باید در دو سطح دیگر که مشمول پلتفرم میشود، گام بردارند. تغییراتی که اعمال آنها روی پلتفرم خودروهای کنونی شاید چندان آسان نباشد و با این شرایط پیشبینی میشود اینبار نیز همانند سالهای گذشته خودروسازان یا باید از سازمان ملی استاندارد درخواست مهلت برای ارتقای محصولات خود کنند و به تولید ادامه دهند یا اینکه برای خروج و جایگزینی محصولات قدیمی خود تمهیداتی بیندیشند.
افزایش کیفیت صنعت خودرو
جواد مرزبانراد، کارشناس صنعت خودرو با بیان اینکه افزایش استانداردهای خودرویی و اجباری کردن آنها میتواند منجر به افزایش کیفیت خودروهای تولیدی شود، گفت: با افزایش الزامات استانداردی، بخشی از خودروهایی که امکان رعایت الزامات استاندارد را نداشته باشند از گردونه تولید و مصرف خارج خواهند شد که این روند درنهایت منجر به ارتقای کیفی خودروهای تولیدی در کشور خواهد شد. وی با تاکید بر اینکه بهطور قطع اجرای استانداردهای جدید در کنترل و کاهش مصرف سوخت خودروهای پرمصرف تاثیرگذار خواهد بود، تصریح کرد: اجرای درست استانداردهای خودرویی میتواند در جریان تولید و کیفیت قطعات خودرویی موثر باشد. البته بروزرسانی و نحوه اجرای این استانداردها موضوع مهمی بوده چراکه لازم است نسبت به تدوین نسخه جدیدی از استانداردهای قدیمی اقدام شود. عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت با بیان اینکه خودروهایی که درحالحاضر در راس برنامه تولیدی شرکتها قرار دارند، باید براساس استانداردهای جدید طراحی و تولید شوند، اظهار کرد: در این شرایط باید برنامهریزی لازم انجام شود تا خودروهای قدیمی نیز به مرور ارتقا یافته و قادر به گذر از استانداردها باشند یا اینکه از چرخه تولید خارج شوند.
این کارشناس صنعت خودرو در پاسخ به ضرورت خروج برخی پلتفرمها از چرخه تولید نیز گفت: درحالحاضر خودروهای زیادی با پلتفرم حداقل ۱۵ سال قبل تولید میشوند که این خودروها حتی امکان رعایت استانداردهای موجود را ندارند بنابراین قادر به گذراندن استانداردهای جدید نیز نخواهند بود که باید برای ارتقا یا خروج این خودروها از چرخه مصرف برنامهریزی اساسی شود. مرزبانراد اظهار کرد: به نظر میرسد، ارتقای استاندارد با هدف ارتقای خودروهای جدید تولیدی است و به نظر نمیرسد تاثیری بر ارتقای کیفی و استاندارد خودروهایی با پلتفرم قدیمی داشته باشد.
رونق بازار خودروهای کارکرده
امیرحسین کاکایی، کارشناس حوزه خودرو معتقد است سایپا اعمال تغییرات برای دستیابی به استانداردهای جدید را در دستورکار قرار داده است و در صورتی که اواخر سال، فشارها برای توقف تولید افزایش یابد اعمال تغییرات را در دستور کار قرار میدهد، اما این اقدام به صورت طبیعی افزایش نرخ این خودرو در بازار را به همراه خواهد داشت و آنچه مسلم است افزایش نرخ این خودرو از دست رفتن بخشی از بازار را به همراه خواهد داشت. وی در پاسخ به این پرسش که افزایش نرخ خودروهای قدیمی در صورت اعمال استانداردهای جدید و حذف این خودروها بازار را با مشکل مواجه نخواهد کرد نیز اظهار کرد: آنچه مسلم است با حذف پراید شاهد رونق بازار خودروهای کارکرده در کشور خواهیم بود چراکه خریداران خودروی پراید توان خرید خودرو با نرخ بالاتر را ندارند و خودروهای کارکرده در این شرایط یکی از گزینههای اصلی برای این گروه به شمار خواهد رفت. این کارشناس صنعت خودرو ادامه داد: انحصاری بودن بازار یکی دیگر از دلایلی است که شرایط را برای خروج خودروهای قدیمی دشوار میکند، مشتریان ایرانی گزینه دیگری در مقابل خودروهای قدیمی ندارند و بنابراین به سمت خرید این محصولات کشیده میشوند و با توجه به بازار انحصاری، راه صحیح و منطقی این است که مانند همه جای دنیا، ابتدا محصولاتی جایگزین برای این خودروها تعریف شود و سپس بهتدریج خودروهای قدیمی را از خطوط تولید خارج کنیم زیرا حذف ناگهانی آنها (بدون جایگزین) روش استاندارد و درستی بهشمار نمیرود. به گفته کاکایی با توجه به موارد یادشده میتوان گفت ساختارهای موجود در کشور برای توقف تولید خودروهای قدیمی ازجمله پراید فراهم نیست و تمهیدات جانبی در این زمینه دیده نشده است به همین دلیل توقف تولید این خودروها در شرایط کنونی تنها در راستای پاسخگویی به هجمههای مطرح شده انجام شده است و چارهساز نخواهد بود.
