فاطمه امیراحمدی - گروه خودرو: در حالی که در چند سال اخیر برخی افراد بهدنبال تولید و عرضه موتورسیکلتهای برقی بودهاند اما تا امروز تولیدکنندگان اقبال زیادی در اینباره نداشته و به دلیل قیمت بالا آنچه مورد انتظار بوده را پاسخ نداده و دوباره بحث ورود موتورسیکلتهای گازی به میان آمده است.
در کنار سخنانی مبنی بر آلایندگی موتورسیکلتهای بنزینی و آلودگی هوای کشور بهویژه در تهران، برخی از مسئولان شهری بهدنبال آن بودهاند تا موتورسیکلتهای برقی را جایگزین موتورسیکلتهای بنزینی کنند.
قیمت موتورسیکلتهای استاندارد برقی در بازار ایران بین ۱۵ تا ۱۶میلیون تومان است در حالی که موتورسیکلتهای کاربراتوری و انژکتوری قیمتی حدود ۶ تا ۸میلیون تومان دارند. با وجود اینکه هنوز موتورسیکلتهای برقی در بازار کشور به مقبولیت لازم دست نیافته سخن از گازسوز کردن موتورسیکلتها مطرح شده و گفته میشود در مرحله مطالعه قرار دارد و با همکاری مجموعههای صنعت سیانجی توان عملیاتی شدن دارند.
رییس اتحادیه فروشندگان موتورسیکلت تهران معتقد است هنوز موتورسیکلتهای برقی در کشور جایگاه خود را پیدا نکردهاند اما برخی افراد بهدنبال تولید موتورسیکلتهای گازی هستند این در حالی است که هنوز بهطور کامل و استاندارد به موتورسیکلتهای بنزینی خدمات پس از فروش ارائه نمیشود. در نتیجه نخست باید زیرساختهایی برای ورود موتورسیکلتهای جدید همچون موتورسیکلتهای گازی و برقی فراهم شود و سپس اقدام به واردات یا ساخت آن کرد. باید توجه داشته باشیم تمام آلودگی ایجاد شده از سوی موتورسیکلتها، ارتباطی به انجین کاربراتوری موتورسیکلت نداشته و این آلودگی تا حدودی به اگزور وسیله نقلیه مرتبط است.
از اینرو در ادامه گسترش صنعت به سراغ انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت کشور رفت و درباره ساخت یا ورود موتورسیکلتهای گازی نظر او را جویا شد.
موتورسیکلت گازی و ایمنی آن
بهمن ضیامقدم، دبیر و سخنگوی انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت، درباره موتورسیکلتهای گازی به گسترش صنعت گفت: حدود ۸سال پیش شرکتی ایرانی درباره کپسول سیانجی موتورسیکلت، استانداردی تدوین و تنظیم کرد که قرار شد موارد این استاندارد بررسی شود درنتیجه هیاتی برای این کار تشکیل شد و در ادامه برخی تولیدکنندگان موتورسیکلت و شرکتی که موضوع سیانجی موتورسیکلتها را مطرح کرده بود اقدام به ساخت نمونههایی کرد اما در ادامه به دلیل مباحث ایمنی، این موتورسیکلتها و جاسازی کپسول آن بهویژه برای موتورسیکلتهایی که مواد مصرف بیشتری داشتند مانند ۱۲۵ سیسی، محدودیتهایی به همراه داشت که فعالیت و مطالعات در همان حد باقی ماند و پروژه تعطیل شد. وی ادامه داد: اینکه از این موتورسیکلت استقبال نشده یا در ساخت موفق نبودهایم موضوعی است که باید به آن پرداخت زیرا در آن دوره به تولید انبوه نرسید و تنها به ساخت نمونههایی اکتفا شد. این فعال صنعت موتورسیکلت در پاسخ به این پرسش که آیا در جهان موتورسیکلتهای گازی مورد استفاده قرار میگیرند، گفت: در دنیا بیشتر موتورسیکلتهای هیبریدی ساخته میشود و شاید موتورسیکلت گازی تنها در کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین ساخته شوند که شروعکننده این موضوع در خودرو و موتورسیکلت بودهاند. او همچنین در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا این دسته از موتورسیکلتها جایگزین مناسبی برای موتورسیکلتهای کاربراتوری با قیمت مناسب نسبت به موتورسیکلتهای برقی هستند، گفت: بیشتر از مسئله قیمت، بحث ایمنی آن مطرح است زیرا برخوردها و ضربات موتورسیکلت بیشتر از خودرو است درنتیجه امکان انفجار آن بالاتر است. ضیامقدم گفت: گازی بودن موتورسیکلتها نسبت به خودروها خطرناکتر است زیرا در دوچرخه احتمال زمین خوردن و اتفاقاتی که در تصادف ممکن است رخ دهد، بسیار بالاترست. از اینرو به لحاظ ایمنی موتورسیکلتهای گازی نیاز به بحث و بررسی بیشتری دارند. او ادامه داد: در کنار مسئله ایمنی، جاسازی کپسول نیز موضوع دیگری است که نیاز به مطالعه دارد. در اسکوتر پوششهای مختلفی دور انجین نسبت به موتورسیکلت ۱۲۵ سیسی وجود دارد که آن را میپوشاند. بنابراین جاسازی و ایمنی کپسولهای گاز در موتورسیکلت، ساخت آن را با کمی تعلل همراه کرده است. ضیامقدم در ادامه همچنین به قدرت کشش این موتورسیکلتها در سراشیبیها اشاره کرد و گفت: البته درباره کشش نیز بحثهایی وجود دارد زیرا به دلیل کوهستانی بودن بعضی استانهای کشور باید پیش از تولید انبوه، آزمون شوند که آیا از قدرت کافی برای سربالاییها و سراشیبیها برخوردار هستند یا خیر.
فراهم کردن زیرساختها پیش از ساخت
رضا خیالی، عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت کشور، در ادامه درباره گازسوز کردن موتورسیکلتها به گسترش صنعت گفت: تولید این نوع موتورسیکلتها تا به امروز در هیچ شرکت ایرانی انجام نشده است و تنها در ایتالیا و آرژانتین این نوع موتورسیکلتها بهصورت محدود تولید میشوند.
او افزود: موتورسیکلتهای گازسوز محصول جدیدی هستند که میتوانند در کنار محصولات دیگر عرضه شوند و سهمی در بازار داشته باشند اما نباید حجم بالایی از بازار را به این موتورسیکلت اختصاص داد زیرا راهکار مناسبی برای جایگزینی بهطور نمونه کاربراتوریها نخواهند بود و نمیتوان با عنوان کردن آلودگی سوخت بنزینی، گاز را جایگزین آن کرد زیرا مشکلی که در بحث موتورسیکلتهای برقی در بازار تقاضا بهوجود آمده ممکن است برای موتورسیکلتهای گازسوز نیز اتفاق بیفتد. این تولیدکننده موتورسیکلت در کشور ادامه داد: موتورسیکلتهای گازسوز در کنار موتورسیکلتهای بنزینی و برقی میتوانند محصول دیگری برای تنوع بخشی بازار باشند و در صورت توجیه اقتصادی متقاضیان خود را خواهد داشت. در ایتالیا و آرژانتین کپسول گاز برای سوخترسانی روی موتورسیکلتهای اسکوتر نصب میشود زیرا موتورسیکلت خاصی هستند و به لحاظ جانمایی مشکلی ندارند اما جاسازی آن در موتورسیکلتهای عادی کمی با چالش روبهرو است.
عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت اضافه کرد: از اینرو در ابتدا دولت باید ساختار و بسترهای مورد نیاز برای عملیاتی کردن طرح مورد نظر را آماده کند و اینگونه نباشد که خریداران پس از خرید محصول همچون موتورسیکلت برقی که هنوز جایگاهی برای شارژ آن در نظر گرفته نشده، با مشکل مواجه شوند. وی اظهار کرد: گازسوز کردن موتورسیکلتها زمانی نتیجه مطلوبی به دنبال دارد که انجین از پایه بر اساس گازسوز طراحی و ساخته شده باشد زیرا تبدیل انجین بنزینی به گازسوز پاسخ نمیدهد و مناسب این امر نیست. برای نمونه در خودروهایی که دوگانهسوز (بنزینی و گازی) پایه موتور یکی است اما در موتورسیکلت باید پایه انجین برای گاز طراحی شود و این هنوز در چین اتفاق نیفتاده است. به نظر میرسد تمام تولیدکنندگان داخلی بیش از آنکه تولیدکننده باشند مونتاژکار هستند زیرا برای هر تغییر جزئی و کلی چشم به دستان و همت چینیها دوختهاند در حالی که در این موضوع، چین دارای منابع گازی نبوده در نتیجه رغبتی برای حرکت به این سمت نخواهد داشت. حرکت زمانی آغاز میشود که نیاز باشد اما به برکت همت چینیها، نیاز داخلی کشور نیز با سفارش صنعتگران ایرانی در صف انتظار قرار دارد.
جای خالی همت از نوع داخلی
خیالی در ادامه در پاسخ به این پرسش که چرا تولیدکنندگان داخلی بهدنبال این امر نمیروند و خلاقیت ندارند، عنوان کرد: خلاقیتهایی بوده و بعضی آزمونها نیز انجام شده است اما نمیتوان خطر کرد و روی یک ایدهای که ثبت اختراع شده هزینه کرد بلکه باید تمام جوانب کار سنجیده شود. او در ادامه افزود: با گازسوز کردن موتورسیکلت، توان آن کاهش و استهلاک آن افزایش مییابد. همچنین احتمال تصادف و خطر برخورد با مانع برای این وسیله نقلیه زیاد است در نتیجه آسیب کپسول و انفجار آن افزایش مییابد. از سویی اگر موتورسیکلتهای بنزینی را بتوان بهطور تقریبی با ۲میلیون تومان خریداری کرد در موتورسیکلتهای گازسوز این مبلغ تنها برای مخازن و کپسول گاز خواهد بود. خیالی درنهایت اظهار کرد: این احتمال وجود دارد که هزینه آن همچون موتورسیکلتهای برقی افزایش یابد و مردم از آن استقبال لازم را نداشته باشند اما میتوان گفت در کنار سایر محصولات، سبد کالایی این صنعت را متنوعتر میکند.
حال باید منتظر بود و دید با چالشهایی که صنعت موتورسیکلت در نیمه دوم سال ۹۵ با آن روبهرو است، سرنوشت موتورسیکلتهای کاربراتوری، برقی و گازی به کجا میانجامد و چگونه کارشناسان بهداشتی و صنعتی میتوانند با خرد جمعی مشکلات را سامان بخشند.
